Конфетти ёмғири

Конфетти[1][2] (италянча: cонфетти) — кўп ранг-баранг, одатда кичик қоғозли доиралар асосан баллар, карнаваллар, зафарли юришлар, шунингдек, туғилган кунлар ва тўйлар каби байрамларнинг муҳим атрибути ҳисобланади. Байрам иштирокчилари бир-бирларига конфети ёғдирадилар ёки уни юқоридан сочадилар[3][4].

Этимологияси ва тарихи

Зиёфатда конфетти сочилиши.

Италянча „cонфетто“ — „конфет“ сўзининг кўплик миқдоридан тузилган. Рим анъаналарига бориб тақалади: карнавал пайтида иштирокчилар бир-бирларига кичик конфетлар сочишган. Кейинчалик ширинликлар ўрнига уларнинг ўрнини босадиганлар — рангли қоғоз парчалари ишлатила бошланди[5][6].

Италияда „конфетти“ сўзи дастлаб шакардан (шакарланган бодом, ёнғоқ ва бошқалар) тайёрланган барча турдаги маҳсулотларни англатарди, уларни кўча юришлари ва карнаваллар пайтида аҳоли деразалардан, балконлардан сочишган; кейинчалик конфетти — худди шу мақсадда ишлатиладиган гипсли шарчалар ва шунга ўхшашлардан иборат бўлган[7]. Италиянинг аксарият шаҳарларида гипсли шарчларни улоқтириш полиция томонидан тақиқланган[8].

1884-йилдаги учрашувда Париждаги „Cасино де Парис“ кафеси эгаси меҳмонларга рангли бўр шарларини ёғдирди: бу „бўр“ конфеттининг ҳужжатлаштирилган биринчи қўлланиши эди. Рангли қоғоз конфетти айнан шу „Cасино де Парис“ эгаси томонидан ихтиро қилинган.

Ҳозирги вақтда конфетти кўпинча баллар ва маскарадларда бир-бирига ёғдириладиган ранг-баранг қоғоз доирачалардир. Пневматик пақилдоқлар, серпантин ёки пақилдоқ танасида газ ҳосил бўлиши эвазига портлаш билан сочиладиган конфетти мавжуд.

Кўпгина маданиятларда янги турмуш қурганларга гуруч, дон, ширинликлар, тангалар, фаровонлик ва унумдорлик тилаклари билан гуллар сепиш анъанаси мавжуд эди ва ҳозирда ҳам шундай бўлиб қолмоқда. Рус тўй анъаналарида янги турмуш қурганларга қулмоқ ва дон сочилган[9]. Ҳозирги вақтда бир қатор мамлакатларда кўплаб қушларни жалб қиладиган гуручни сочишни тақиқлаш жорий этилмоқда. 2005-йилда Осиёда САРС эпидемияси пайдо бўлгандан сўнг, Гонконг каптарларни эҳтимолий ташувчилар сифатида озиқлантиришни тақиқлади.

Бугунги кунда тантанали маросимларда дон ва қоғоз конфетти ўрнига фолга ёки металллаштирилган полипропилендан юракча, юлдузча, доирачалар, тасмалар, шунингдек совун кўпиклари, жонли ёки музлатилган гул барглари кўпинча ишлатилади[10].

Тайёрланиши

Асрнинг бошида конфетти машина ёрдамида турли рангли папирос қоғозидан кичик доирачалар шаклида кесилган[8].

Ҳозирги кунда конфетти асосан қоғоз саноатида перфорациядан кейинги чиқинди сифатида ишлаб чиқарилади. Ипак қоғоз ёки юпқа плёнкадан ҳавода оддий қоғозга қараганда 10 баравар кўпроқ вақт турадиган конфетти ёмғири каби махсус турдаги конфетти ишлаб чиқарилади.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Русский орфографический словарь, Российская академия наук. Институт русского языка имени В. В. Виноградова, М.: Азбуковник, 1999. 
  2. ↑ Русское словесное ударение. М.: ЭНАС, 2001. 
  3. ↑ Русский орфографический словарь / В. В. Лопатин. — Российская академия наук. Институт русского языка имени В. В. Виноградова. — М.: Азбуковник, 1999.
  4. ↑ Русское словесное ударение / М.В. Зарва. — М.: ЭНАС, 2001.
  5. ↑ Большой толковый словарь русского языка. Норинт, 1998. 
  6. ↑ Большой толковый словарь русского языка / С. А. Кузнецов. — СПб.: Норинт, 1998.
  7. ↑ Большая Советская энциклопедия, 3-е 630000 экз, М.: Советская энциклопедия, 1969—1978. 
  8. ↑ 8,0 8,1 Энциклопедический словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона, 1890—1907. 
  9. ↑ Изабелла Шангина. Русская свадьба. История и традиция, Новый культурный код. Азбука-Аттикус, 2017 — 10-бет. ИСБН 978-5-389-05157-7. 
  10. ↑ „Лепестки, монетки, конфетти: чем нынче осыпают молодожёнов“ (ру). есес.уа. 2018-йил 20-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 20-ноябр.