Koreys tili
Корейс тили — корейсларнинг тили. Олтой тилларига, баъзан тўнгусманжур тилларига киради, деб тахмин қилинади. КХДРнинг ҳамда Корея Республикасининг расмий тили. Бу тилда 60 млн. киши сўзлашади (1992-йил). Унинг генетик жиҳатдан бошқа тиллар билан боғлиқлиги аниқланмаган. Корейс тилининг шимоли шарқий, шимоли ғарбий, марказий, жануби шарқий, шимол ва жануб шевалари бор. Корейс тилида 40 фонема (19 ундош, 21 унли) мавжуд. Морфологик жиҳатдан агглютинация ривожланган. Феъл замонлари ҳозирги, 2 ўтган ва 2 келаси замон шаклларидан иборат. Сон категориясида бирлик ва кўплик шакллари фарқланмайди. Нисбат категорияси ҳамма феълларга хос эмас. Лексикасида хитой тилидан, санскрит, мўғул ва баъзан Европа тилларидан ўзлашган сўзлар бор. Корейс тили 1993-йилгача „стандарт тил“, 1966-йилда „маданий тил“ (мунхвао) деб аталган. Бу тилнинг 2 тури ҳам КХДР ҳамда Корея Республикасида қўлланиб келинади. КХДРда корейс ёзуви, Корея Республикасида хитойкорейс аралаш ёзуви қўлланади.
| Корейс тили | |
|---|---|
 | |
| Миллий номи | 한국어, (한국말) 조선말 |
| Мамлакатлар | КХДР, Жанубий Корея, Хитой, Япония, АҚШ, Канада |
| Расмийлик ҳолати | КХДР, Жанубий Корея, Хитой (Сзилин) |
| Сўзлашувчиларнинг умумий сони | 66,3 миллион[1] |
| Туркумланиши | |
| Тил оиласи | Олтой |
| Алифбоси | ҳангул, ҳанжа |
| Тил кодлари | |
| ИСО 639-1 | ко |
| ИСО 639-2 | кор |
Тарихи
Замонавий корейс тили ўрта корейс тилидан келиб чиққан бўлиб, у ўз навбатида эски корейс тилидан келиб чиққан бўлиб, у одатда ўзининг тил ватанига эга бўлган энг қадимги корейс тили яъни протокорейс тилидан келиб чиққан. Шимолий Кореяда мавжуд бўлган протокорейслар милоддан аввалги 300-йилларда Корея ярим оролининг жанубий қисмига тарқалиб , японлар мумун култиваторларининг авлодлари билан бирга яшаган (ёки уларни ўзлаштирган деб тахмин қилади). Иккала тил ҳам бир-бирига таъсир кўрсатди ва кейинчалик асосчи таъсири иккала тил оиласининг ички хилма-хиллигини камайтирди. Корея урушидан бери , 70 йиллик ажралиш давомида, Шимолий ва Жануб ўртасидаги фарқлар стандарт корейс тилида, жумладан, талаффуз ва танланган луғатдаги ўзгаришларни келтириб чиқарди, аммо бу кичик фарқларни корейс лаҳжаларининг ҳар бирида топиш мумкин, улар ҳали ҳам асосан ўзаро ўхшаш томонлари бор. [2]
Манбалар
- ↑ Этҳнологуэ — Лангуагес оф тҳе Wорлд
- ↑ "Корейс тили" ЎзМЕ. К-ҳарфи (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-06-09 санасида архивланган) Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |