Корелла (лотинча: Нймпҳиcус ҳолландиcус) — какадулар оиласига мансуб қушлар, Нймпҳиcуслар оиласининг ягона тури[1].


Тавсиф

Думи билан узунлиги 30-33 см, қуйруқнинг ўзи эса 14-16 см; оғирлиги тахминан 100 г[2]. Характерли хусусият — бу бошнинг юқори чўққиси ва узун қиррали думи. Эркак тўтиқушлар ва урғочиларнинг патларининг ранги ҳар хил. Эркак тўтиқушнинг ранги янада ёрқинроқ. Унинг патлари зайтун-кулранг, тепаси ва боши сариқ. Парвоз ва қуйруқ патлари бахмал қора рангга эга. Ёноқлар, бошнинг олд қисми ва тепаси олтингугуртли сариқ рангга эга, ёноқларда тўқ сариқ-қизил доғлар мавжуд. Тумшуғи кадкаунинг тумшуғига ўхшайди, лекин анча қисқароқ. Урғочилар ифлос-кулранг рангга эга, тананинг пастки қисми эса жигарранг рангга эга, ёноқларда тўқ сариқ рангли доғлар мавжуд. Уларнинг боши ва тепаси оч кулранг, сарғиш тусга эга. Парвоз ва қуйруқ патларининг ички тўрларида оч сариқ рангдаги овал доғлар, ташқи дум патларининг ташқи қирралари бўйлаб сариқ чизиқлар мавжуд. Ёш жўжаларнинг ранги урғочиларники билан бир хил, фақат 10-12 ойлигида уларнинг ранги катта қушларига мос келади[3].

Бу ерда энг машҳур ранг ўзгаришлари[4]:

  • Албино (қизил кўзли оқ).
  • Оқ (қора кўзлар билан).
  • Лутино (қизил кўзли сариқ).
  • Оч кулранг
  • Долчин ранглари
  • Тўқ сариқ
  • Шеки
  • Марварид кулранг
  • Оқ қанотли
  • Қора қанотли

Тарқатиш

Улар Австралиянинг қурғоқчил ҳудудларида яшайдилар: изоляция қилинган дарахтлар ва буталар билан ўтлоқли даштлар, баъзан ярим чўлларга ташриф буюришади[5], шунингдек, дарёлар ва кўллар бўйидаги текисликларда яшайдилар. Йил давомида, наслчилик мавсуми бундан мустасно, улар кичик гуруҳларда (10 дан 50 тагача) сақланади ва фақат қуруқ йилларда сув ҳавзалари яқинида кўп миқдорда тўпланади.

Ҳаёт тарзи

Табиий шароитда улар дарёлар бўйида жойлашган ўрмонларда ва очиқ эвкалипт боғларида, паст буталар билан ўсган саванналарда яшайдилар[6]. Улар кўпинча қуритилган дарахтларнинг тепаларида ва баланд буталар устида ўтиришади. Асосий озиқаси — ўтли ва кўплаб ёғочли ўсимликларнинг уруғлари. Улар, шунингдек, гуллайдиган эвкалипт дарахтларига қўнишади, у ерда улар нектар ва эҳтимол кичик ҳашаротлар билан озиқланадилар. Ҳатто ноннинг пишиши пайтида буғдой донини ҳам истеъмол қиладилар[1].

Ушбу турнинг шахслари уйда 10 дан 17 йилгача яшайдилар, уларнинг табиий яшаш жойларида бу давр 10 йилдан ошмайди[7].

кокатиэл тухуми

Кўпайиш

Кораллалар ёмғирли мавсумда, қушлар ва уларнинг жўжалари учун жуда кўп озиқ-овқат мавжуд бўлганда кўпаядилар. Улар қуриган дарахтларнинг қалин шохлари бўшлиқларига уя қўйишади[8]. Дебрияжда одатда 3-7 та оқ тухум қўядилар. Иккала ота-она ҳам инкубацияда иштирок этадилар. Инкубация даври 21 кун[9]. Юкланган жўжалар сарғиш пахмоқ билан қопланган. Ота-оналар уларни навбатма-навбат овқатлантиришади ва 4-6 ҳафта ўтгач, болалар уядан чиқиб кетишади. Бу вақтда эркак ва аёл тўтиқушлар иккинчи тухум қўйиб, биринчи наслни боқишда давом этадилар.

Галерея

Манбалар

Адабиёт

Ҳаволалар