Ziyosfera

Koronar sinus

Коронар синус (лотинчадан cоронар „тож“) юракнинг энг катта венаси[1][2]. Кислородсиз қоннинг ярмидан кўпи юрак мушагидан ўнг атриумга ғорчага оқиб чиқади. У юракнинг орқа томонида, чап атриум ва чап қоринча ўртасида бошланади. Катта юрак венаси ва чап атриумнинг қийшиқ венасининг бирлашишидан бошланади. У бир нечта тармоқларни олади. У юракнинг орқа томони бўйлаб чап атриум яъни ғорчага ва чап қоринча орасидаги найбўйлаб ўтади, сўнгра коронар синуснинг тешигида (одатда коронар синус қопқоғи билан боғланган ва ҳимояланган) ўнг атриумга оқади.

Тузилиши

Келиб чиқиши

Коронар синус юракнинг орқа томонида чап атриум яъни чап ғорча ва чап қоринча ўртасида юзага келади. Коронар синус катта юрак венаси билан чап атриумнинг қийшиқ венасининг бирлашувидан бошланади[3][4]. Коронар синуснинг келиб чиқишида катта юрак венасининг охирги нуқтасида жойлашган коранар синуснинг Виэуссенс қопқоғи билан белгиланади.

Йўналиши

Коронар синус cор юракнинг орқа томонидаги чап атриовентрикуляр қоринчалараро чуқурчада (коронар сулкус коронар эгат) кўндаланг йўналишида ўтади[5]. Синус ўнг атриумга киришдан олдин ва сезиларли даражада кенгайган ва деярли кичик бармоқ учи катталигигача келади. 

Коронар синус ўнг атриумнинг орқа девори орқали коронар синуснинг тешигидан оқиб чиқади[6]. Бу тешик ўнг атриумнинг орқа-паст томонида, фақат медиал ва пастки кавак вена тешигининг чап томонида[6] ва пастки кавак вена ва ўнг атриовентрикуляр тешик трикуспидал қопқоғи ўртасида жойлашган.  Тешик одатда коронар синуснинг қопқоғи (ўнг атриум форамен яъни тешигининг олдинги пастки қисмида жойлашган юпқа ярим ой шаклидаги қопқоқ) билан ҳимояланган.

Тармоқлари

Коронар синус тожсимон бўшлиқ қонни айнан кичик, ўрта, катта ва қийшиқ юрак томирларидан олади. Шунинг учун, у чап чекка венадан ва чап орқа қоринча венасидан қон олади.

  • Катта юрак венаси (олдинги интервентрикуляр сулкусда яъни қоринчалараро эгатдан) юқорига қараб чап атриовентрикуляр най ҳосил қилиш учун коронар синусга ўтади.
  • Кичик юрак венаси (коронар синуснинг ўнг томонига тушиш учун ўнг атриовентрикуляр най яъни булмачалараро най ичида ўнг коронар артерия ўтади
  • Чап қоринчанинг орқа венаси чап чекка ён артерияни ҳосил қилади
  • Чап атриумнинг қия венаси.

Чап атриумнинг яъни қоринчанинг қийшиқ венасидан ташқари бошқа барча артериялар коронар синусга тушадиган барча веналарнинг коронар синус тожсимон синус билан туташган жойида клапанлар мавжуд.

Юракнинг олдинги веналари коронар синусга тожсимон синус яъни бўшлиққа тушмайди, балки тўғридан-тўғри ўнг атриумга тушади. Бесиан веналари деб номланувчи баъзи кичик томирлар тўғридан-тўғри юракнинг тўрта камерасидан бирига ўтиб боради. 

Микроанатомияси

Коронар синус девори қисман мушаклидир. 

Функсия

Коронар синус юрак қон таъминотининг тахминан 55% веноз қон қайтиши учун жавобгардир.

Клиник аҳамияти

Электродлар юракнинг электрофизиологиясини ўрганиш учун коронар синусга ва орқали киритилиши мумкин. Бу коронар синус электрограммасини ўз ичига олади. Коронар синус тўғридан-тўғри ўнг атриум ўнг бўлмачаси билан боғланади. Ўпка гипертензияси каби ўнг атриал босимнинг ошишига олиб келадиган ҳар қандай ҳолат натижасида кенгаяди . Кенгайган коронар синус тожсимон бўшлиқ баъзи туғма юрак-қон томир касалликларида ҳам кузатилади, масалан, доимий чап юқори вена кавак ва ўпка венасининг умумий аномалиясига қайтади.

Қўшимча тасвирлар

  • Parietal venalarninghosil bo'lish diagrammasi.
    Париэтал веналарнингҳосил бо'лиш диаграммаси.
  • Koronar qon aylanish orqa tomondan ko'rinishi
    Коронар қон айланиш орқа томондан ко'риниши


Манбалар

  1. ↑ Wилсон, Алехандер; Бҳутта, Беэниш С. (2022), „Анатомй, Тҳорах, Cоронарй Синус“, СтатПеарлс, Треасуре Исланд (ФЛ): СтатПеарлс Публишинг, ПМИД 32491498, қаралди: 2023-01-05
  2. ↑ Мортон, Давид А.. Тҳе Биг Пиcтуре: Гросс Анатомй, К. Бо Фореман, Курт Ҳ. Албертине, 2нд, Неw Ёрк, 2018 — 54-бет. ИСБН 978-1-259-86264-9. ОCЛC 1044772257. 
  3. ↑ Шаҳ, Санкет С.; Теагуэ, Шаwн Д.; Лу, Жиммй C.; Дорфман, Адам Л.; Казероони, Элла А.; Агарwал, Прачи П. (Жулй 2012). "Имагинг оф тҳе Cоронарй Синус: Нормал Анатомй анд Cонгенитал Абнормалитиэс" (эн). РадиоГрапҳиcс 32 (4): 991–1008. дои:10.1148/рг.324105220. ИССН 0271-5333. ҳттп://пубс.рсна.орг/дои/10.1148/рг.324105220. 
  4. ↑ МcАлпине, W. А.. Ҳеарт анд Cоронарй Артериэс: Ан Анатомиcал Атлас фор Cлиниcал Диагносис, Радиологиcал Инвестигатион, анд Сургиcал Треатмент. Спрингер Сcиэнcе & Бусинесс Медиа, 2012. ИСБН 9783642659836. 
  5. ↑ Исса, Зиад Ф.; Миллер, Жоҳн М.; Зипес, Доуглас П. (2019-01-01), Исса, Зиад Ф.; Миллер, Жоҳн М.; Зипес, Доуглас П. (муҳ.), „4 - Элеcтропҳйсиологиcал Тестинг: Тоолс анд Течниқуэс“, Cлиниcал Аррҳйтҳмологй анд Элеcтропҳйсиологй (Тҳирд Эдитион) (инглизча), Пҳиладелпҳиа: Элсевиэр, 81–124-бет, ИСБН 978-0-323-52356-1, қаралди: 2021-01-12
  6. ↑ 6,0 6,1 Рян, Степҳаниэ „Чаптер 3“, . Анатомй фор диагностиc имагинг, Тҳирд, Элсевиэр Лтд, 2011 — 137-бет. ИСБН 9780702029714.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi