Месроп Маштоц ва унинг ўғли, Корюннинг талабаси, Матенадаран, Ереван (Гҳукас Чоwбариандан кейин)

Корюн (арманча: Կորյուն; туғилган ва вафот этган йиллари номаълум, эҳтимол 380 — 450[1]) — арман тарихчиси, В-асрнинг биринчи ярмидаги ёзувчи ва таржимон[2].

Биографияси

Корюн ҳақидаги биографик маълумотлар деярли йўқ. Корюннинг ўзи ҳақида ёзганларидан маълумки, у Месроп Маштоцнинг талабаси ва шериги бўлган. Дастлабки таълимни тугатгандан сўнг, у кейинги таълим учун Константинополга юборилди.

Таржимасида „Корюн. Маштотлар ҳаёти“ Ш. В. Смбатян ва К. А. Мелик-Огаджаняннинг таъкидлашича, кўплаб арман ва эвропалик тарихчилар, ХВИИИ-асрнинг охиридан то ҳозирги кунгача, Корюн иберияликлар (грузинлар) учун эпископ даражасига кўтарилган ва иберияликлар (грузинлар) ёки ибериялик арманлардан чиққан деб таъкидлашади. Асарда бундай талқинни қўллаб-қувватловчи арманист Г. Тер-Мкртчян (Миабан), Г. Алишан, О. Торосян, В Фйнтйглян, Сарухан номлари ҳам келтирилади[3][4][5].

У арман католикосу Саҳак Партев билан яқиндан таниш эди. Бошқа манбаларда Корюн ҳақида биринчи марта Лазар Парпеци 500[6] атрофида тилга олган.

Асарлари

У 443-450 йилларда ёзилган[2] „Маштоц ҳаёти“ асар муаллифи бўлиб, унда у ўз устозининг таржимаи ҳоли ҳақида батафсил маълумот берган, унинг таълим фаолияти тасвирланган ва арман тилини яралишнинг энг ишончли тарихини ва грузин ҳамда албан ёзуви сифатида бу тилларда адабиётнинг пайдо бўлишини баён қилган. Асар арман адабиётининг бизгача етиб келган биринчи асл ёдгорлиги ҳисобланади[2][7].

Корюннинг тарихий асарида Арманистон ҳақида ИВ-аср охири ва В асрнинг биринчи ярмидаги жуда қимматли тарихий маълумотлар мавжуд.

Хотира

Еревандаги кўча Корюн номи билан аталган.

Манбалар

  1. ↑ Тер Мкртичян Л. Х.. Армянские источники о Палестине В-ХВИИИ вв.. М.: Главная редакция восточной литературы издательства "Наука", 1991 — 17-бет. ИСБН 5-02-017169-7. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Тҳео Маартен ван Линт „Фром Реcитинг то Wритинг анд Интерпретатион: Тенденcиэс, Тҳемес, анд Демарcатионс оф Армениан Ҳисториcал Wритинг“, . Тҳе Охфорд Ҳисторй оф Ҳисториcал Wритинг: 400-1400. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 181-бет. 
  3. ↑ Ш. В. Смбатяна и К. А. Мелик-Огаджаняна. Корюн. Житие Маштоца / Пер. с древнеармянского, 1962 — Глава 3-бет. 
  4. ↑ А. .Сарухан. «Грузия и армяне», Вена, 1939 — 233—245-бет. 
  5. ↑ Др. Симон Wебер. Кориун. Бесчреибунг дес Лебенс унд Стербенс д. ҳл. Леҳрерс Месроп. И Банд, Эзник. Кориун., 1927 — 181—233-бет. 
  6. ↑ Армениан Ҳисторй Аттрибутед то Себеос. Ливерпоол Университй Пресс, 1999 — хл-бет. 
  7. ↑ Адриан Wалфорд. Энcйcлопедиа оф тҳе Миддле Агес. Роутледге, 2000 — 108-бет. 

Ўқиш учун адабиёт

рус тилида
инглиз тилида
  • С. Петер Cоwе „Армениан Ҳагиограпҳй“, . Тҳе Ашгате Ресеарч Cомпанион то Бйзантине Ҳагиограпҳй. Ашгате, 2019 — 299—323-бет.