Kotagede kumush masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Kotagede kumush masjidi
 |Asl nomi   = {{Lang-id|Kotagede Kumush masjidi}} </br> yava tili: ꦩꦱ꧀ꦗꦶꦢ꧀ꦥꦼꦫꦏ꧀ꦏꦺꦴꦠꦒꦼꦢꦼ
 |Tasvir             = 
 |Tasvir imzosi     = 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Indoneziya
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = Kotagede
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Shahar = Jokyakarta
 |Koordinatalar ={{coord|-7.82701|110.39757|format=dms|type:landmark_region:ID|display=title, inline}}
 |Joylashuvi =
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Jomeʼ-Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Yava meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = [[Muhammadiya]]
 |Asosiy sana           = 1940-yil 12-yanvar
 |Qurila boshladi    = 1937
 |Qurilib bitkazildi = 1940
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = +
 |Saharlik va iftor           = +
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> 
}}
'''Kotagede Kumush masjidi''' ({{Lang-id|Kotagede Kumush masjidi}}) (yava tili: ꦩꦱ꧀ꦗꦶꦢ꧀ꦥꦼꦫꦏ꧀ꦏꦺꦴꦠꦒꦼꦢꦼ), yoki yanada kengroq tanilgan nomi '''Kumush masjid''' ([[indonez tili|indonezcha]]: ''Masjid Perak''),[[Indoneziya]]ning [[Jokyakarta|Yogyakarta]] shahridagi tarixiy [[masjid]] majmuasidir.

== Tarixi ==
Kotagede kumush masjidi qurilishi 1937-yilda [[Muhammadiya]] homiyligida mahalliy musulmon jamoasining diniy ehtiyojlariga xizmat qilish uchun boshlangan. Oʻsha paytda u Kotagede hududida Mataramning yanada mashhur Katta masjididan ([[Indonez tili|indonezcha]]: ''Masjid Gedhe Mataram'') keyin qurilgan ikkinchi masjid boʻldi. Masjid 1940-yil 12-yanvarda rasman tantanali ochilib, jamoat ibodati uchun foydalanishga topshirildi<ref name="tribun">{{Cite news |last=Halim |first=Rizki |date=2018-06-05 |title=Video Masjid Perak Kotagede, Saksi Sejarah Kotagede |url=http://jogja.tribunnews.com/2018/06/05/video-masjid-perak-kotagede-saksi-sejarah-kotagede |access-date=2025-04-11 |work=[[Tribunnews|Tribunnews.com]] |publisher=tribunjogja.com |language=id}}</ref>.

Masjid Indoneziyaning mustaqillik uchun kurashi davrida muhim rol oʻynagan. U islomiy harbiylashgan guruh boʻlgan [[Hizbulloh lashkari]] aʼzolari uchun golland mustamlakachi kuchlariga qarshi jang maydoniga yoʻl olishdan avval yigʻilish nuqtasi boʻlib xizmat qilgan<ref name="sejarah">{{cite web |date=2016-01-25 |title=Perjalanan Sejarah Masjid Perak Kotagede Yogyakarta |url=https://budaya.jogjaprov.go.id/berita/detail/50-perjalanan-sejarah-masjid-perak-kotagede-yogyakarta |trans-title=Historical Journey of the Kotagede Silver Mosque, Yogyakarta |website=Dinas Kebudayaan (Kundha Kabudayan) Daerah Istimewa Yogyakarta |language=Indonesian |location=Yogyakarta |access-date=2025-04-11}}</ref>.

Qizigʻi shundaki, „Kumush masjid“ nomi Kotagededa mashhur boʻlgan kumush hunarmandlaridan kelib chiqmagan. Aksincha, u indonez tilidagi kumush maʼnosini bildiruvchi ''perak'' soʻzi bilan arab tilidagi „ajratgich“ maʼnosini anglatadigan ''firoq'' soʻzi oʻrtasidagi tilshunoslik bogʻliqligidan kelib chiqqan, deb hisoblanadi. Ramziy maʼnoda masjid odamlar dunyoviy chalgʻituvchilardan oʻzlarini ajratib, maʼnaviy ravshanlik topa oladigan maskan sifatida talqin qilinadi<ref name="sejarah" />.

== Meʼmorchilik ==
Dastlab, Kotagede Kumush masjidida mahalliy madaniy va diniy merosni aks ettiruvchi anʼanaviy yava meʼmorchiligi unsurlari mavjud edi. Biroq u vayronkor 2006-yil Yogyakarta zilzilasi vaqtida jiddiy zarar koʻrdi. Vayronagarchilik koʻlami sababli masjid qismlarga ajratildi va 2009–2013-yillarda toʻliq qayta qurildi. Qayta tiklashga qaramay, yangi inshoot asl nusxa loyihasiga sodiq qolgan holda uning madaniy va tarixiy oʻziga xosligini saqlab qoldi. Eski masjiddagi ayrim bezak elementlari ehtiyotkorlik bilan restavratsiya qilinib, yangi binoga integratsiya qilindi va shu tariqa masjidning oʻtmishi bilan moddiy bogʻlanish saqlab qolindi<ref name="tribun" /><ref name="sejarah" />.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Indoneziya|Islom}}}}
* [[Indoneziyada Islom]]
* [[Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category-inline}}
{{mosque-stub}}

{{DEFAULTSORT:Kotagede kumush masjidi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Indoneziyadagi masjidlar]]