Kristian IX
Кристиан ИХ (данча: Christian 9.; 8-апрел 1818-йил, Готторп қал'аси, Шлезвиг — 29-январ 1906-йил, Амалиэнборг, Копенгаген, Дания) — 1863-йилдан 1906-йилгача Дания қироли, Глюксбурглар сулоласидан. Инглиз қироли Георг В ва Россия императори Николай ИИ нинг бобоси.
| Кристиан ИХ | |
|---|---|
данча: Christian 9. | |
|
| |
|
Мансаб даври 15-ноябр 1863-йил – 29-январ 1906-йил | |
| Ўтмишдоши | Фредерик ВИИ |
| Вориси | Фредерик ВИИИ |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
8-апрел 1818-йил Готторп қал’аси, Шлезвиг |
| Вафоти |
29-январ 1906-йил Амалиэнборг, Копенгаген, Дания |
| Турмуш ўртоғи | Луиза Гессен-Кассел |
| Болалари | Фредерик, Александра, Георг, Дагмара, Тира, Валдемар |
| Онаси | Луиза Каролина Гессен-Кассел |
| Отаси | Фридрих Вилгелм, Шлезвиг-Голштейн-Зондербург-Глюксбург герцоги |
| Дини | Дания халқи черкови |
| Имзоси |
|
Болалиги, та’лим ва тарбияси
Шаҳзода Кристиан 1818-йил 8-апрелда Шлезвиг герсоглигидаги Шлезвиг шаҳри яқинидаги Готторп қал’асида туғилган. У Шлезвиг-Голштейн-Зондербург-Бек герцоги Фридрих Вилгелм ва Гессен-Кассел маликаси Луиза Каролинанинг тўртинчи ўғли эди. 1825-йилда Дания қироли Фредерик ВИ унинг отасини Шлезвиг-Голштейн-Зондербург-Глюксбург герцоги этиб тайинлади. 1831-йилда отасининг эрта ўлимидан сўнг, шаҳзода Кристиан офицерлик та’лимини олиш учун Копенгагенга кўчиб ўтди.
Меросхўр деб э’лон қилиниши
1848-йилда қирол Кристиан ВИИИ вафот этди. Тахтга унинг ягона ўғли Фредерик ВИИ ўтирди. Янги қирол икки марта уйланган, аммо авлодлари бўлмаган. Мамлакатда тахт ворисийлиги инқирози юзага келди. Фредерик Дания қироли ва Шлезвиг-Голштейн герцоги эди. Иккинчисида аёлларга тахтга ўтириш ҳуқуқини бермайдиган Соли қонуни амал қиларди. Данияда бундай қонун йўқ эди. Ўша йили Пруссия Шлезвиг-Голштейннинг немис тилида сўзлашувчи аҳолиси кўмагида унинг ҳудудига бостириб кириб, Дания-Пруссия урушини бошлади. Можаро натижасида Пруссия мағлубиятга учради. 1852-йилда, ҳарбий ҳаракатлар тугагандан сўнг, буюк давлатлар томонидан Лондонда конференсия чақирилди, унда асосий мавзу герсоглик мақомини тасдиқлаш ва Фредерик ВИИ вафотидан кейин Дания тахтини мерос қилиб олиш тартиби эди. Конференсияда Россия, Франсия, Буюк Британия, Пруссия, Австрия ва Швеция шаҳзода Кристиан Шлезвиг-Голштейн-Зондербург-Глюксбург қирол Фредерик вафотидан кейин Даниянинг ва бошқа барча мулкларнинг янги қироли бўлиши тўғрисида қарор қабул қилди. Кристиан 13 ёшидан Данияда яшаган, Дания армиясида хизмат қилган ва қироллар Фредерик ВИ ва Кристиан ВИИИ нинг ишончли одами ҳисобланган, бу, шубҳасиз, унинг фойдасига ишлаган. Қарор 1852-йил 8-майда имзоланган ҳужжатда мустаҳкамланган. Шундай қилиб, Кристиан бошқа тахт да’вогарларини, жумладан, рафиқаси, акаси ва уларнинг онасини ортда қолдирди.
Кристиан Дания шаҳзодаси унвонига сазовор бўлди ва яна бир Бернсторф саройи фойдаланишга топширилди, у ерда эр-хотин болалар билан йилнинг иссиқ мавсумида яшаган. Оила камтарона турмуш тарзини давом эттирди ва қирол саройида жуда кам бўлди. Кристиан ва Луиза қирол билан совуқ муносабатда бўлишди, чунки у графиня Даннер унвонини олган актриса Луиза Расмуссен билан учинчи Морганатик никоҳини ма’қулламади.

