Kulba

Милоддан аввалги 1-минг йилликда, Красноярск ўлкаси, Россиядаги Тагар маданиятига оид петроглифларнинг расмлари.

Кулба — бу турли хил маҳаллий материаллардан қурилиши мумкин бўлган кичик уй. Кулбалар халқ меъморчилигининг бир тури ҳисобланади, чунки улар ёғоч, қор, муз, тош, ўт, палма барглари, новдалар, терилар, мато ёки лой каби осон мавжуд бўлган материаллардан авлоддан-авлодга ўтиб келаётган усуллардан фойдаланган ҳолда қурилган.

Кулбанинг қурилиши одатда уй (бардошли, яхши қурилган уй)никига қараганда камроқ мураккаб, лекин чодир каби бошпананикига қараганда кўпроқ ва вақтинчалик ёки мавсумий бошпана сифатида ишлатилади ёки баъзи маҳаллий жамиятларда доимий яшаш жойи сифатида ҳам ишлатилади^[1].

Кулбалар деярли барча кўчманчи маданиятларда мавжуд. Баъзи кулбаларни кўчириб юриш мумкин ва об-ҳавонинг кўп шароитларига бардош бера олади.

Сўз

Бу атама кўпинча тропик ва субтропик ҳудудларда ғарбий бўлмаган уйларни қўпол ёки ибтидоий деб ҳисоблайдиган одамлар томонидан қўлланади, лекин кўпинча дизайнлар мураккаб меъморчилик техникасидан фойдаланган ҳолда маҳаллий ҳунармандчилик анъаналарига асосланади. Тропик ва субтропик ҳудудлардаги дизайнлар иссиқлик тарқалишига имкон берувчи ўтказмайдиган материаллардан қурилган юқори ҳаво оқими конфигурациясини қўллаб-қувватлайди. Уй ёки хона атамаси баъзилар томонидан кўпроқ мос келади.

Ғарбий томонда кулба сўзи кўпинча ёғочдан ясалган шийпон учун ишлатилади.

Бу атама, шунингдек, алпинистлар ва рюкзаклар томонидан бошпана таклиф қиладиган янада мустаҳкам ва доимий тузилмага ишора қилиш учун қабул қилинган. Булар оддий бошпаналардан бир оз кўпроқ — тог 'кулбаларигача, улар жуда ҳашаматли ва ҳатто ресторанлар каби об’эктларни ўз ичига олиши мумкин.

Бу сўз 1650-йиллардан келиб чиққан бўлиб, франсузча ҳутте „cоттаге“, ўрта олий немисча ҳутте „cоттаге, ҳут“ дан, эҳтимол прото-германча *ҳуджон-дан олинган бўлиб, қадимги инглизча ҳйдан илдизи билан боғлиқ "яшириш, " ПИЭ дан *кеудҳ-, илдиздан (с)кеу- (қаранг яшириш (н.1)). Қадимги саксон хуттаси, даниялик хитта, швед хиттаси, ғарбий фризча ва ўрта голланд хутти, голланд кулбаси олий немис тилидан. Украина „хата“си қадимги даврлардан маълум бўлганга ўхшайди. Авесто ёки қадимги Эрондан ҳам келиб чиқиши тахмин қилинмоқда"^[2] тери, қоплама билан боғлиқ.

Замонавий фойдаланиш

Кулбалар чўпонлар томонидан чорва молларини тоғли ва пасттекислик яйловлари каби мавсумий яйловлар ўртасида кўчиришда фойдаланилади.

Улар, шунингдек, қишлоқ жойларида сайёҳлар ва бошқа саёҳатчилар томонидан кенг қўлланади.

Баъзи кўчирилган одамлар диаспора даврида бутун дунё бўйлаб кулбалардан фойдаланадилар. Масалан, чўлда вақтинчалик коллекторлар Амазон ўрмонидаги плантацияларда қишлоқ хўжалиги ишчилари.

Кулбалар турар жой сифатида эмас, балки омборхона, устахоналар ва ўқитиш каби мақсадлар учун қурилган.

Турлари

Анъанавий

Баҳай кубо — том ёпиш учун бамбук ва палма баргларидан ясалган анъанавий филиппинлик уй. Улар энгил вазнли бўлиши учун мўлжалланган, шунинг учун уларни бир гуруҳ эркаклар томонидан кўчириш орқали бир жойдан иккинчи жойга кўчириш мумкин, бу одатда баяниҳан деб аталади.
Балок — Сибирнинг узоқроқ қисмларида овчилар, балиқчилар ва саёҳатчилар томонидан ишлатиладиган, одатда умумий фойдаланиш учун мўлжалланган, ёғочлардан ясалган Сибир чўл кулбаси. Баъзи балоклар ҳаракатчан ва чаналарга ўрнатилади.
Барабара — Алеут халқининг эр остидаги қишки уйи
Казарма — бу вақтинчалик кулба учун эски атама^[1], энди кўпроқ ҳарбий уй-жой ва пичан казарма деб аталадиган ноёб пичан сақлаш иншооти атамаси сифатида ишлатилади.
Ботҳй — Дастлаб Бирлашган Қиролликдаги эркак фермерлар учун бир хонали кулба, ҳозирда бир кечада сайёҳлар учун тог 'кулбаси .
Бурдеи ёки бордеи — Руминия, Украина ва Канадада том билан қопланган дугоут ёки чуқур уй .
Cабана — очиқ бошпана
Чозо — испанча кулба учун, бу атама Мексикада ҳам қўлланади.
Cлочáн — Ирландиядаги қуруқ тош кулба
Қуруқ тош кулба
Ер ложаси — тубжой америкалик уй
Ҳеартебеэст Ҳут — жанубий африкалик Трекбоэр томонидан қамишдан қурилган, баъзан лой билан шувалган кулба
Ҳйтте — Норвегиядаги кабина ёки кулба
Иглоо — Қаттиқ қор ёки муз бўлакларидан ясалган кулба
Колба — Афғонистон
Хата — Украина кулбаси
Лодге — кулба ёки кабина учун умумий атама, масалан, лог кабинаси ёки ёзги . Лодге типи, терли уй ва овчилик, балиқ овлаш, чанғи спорти ва сафари уйига мурожаат қилиш учун ишлатилади.
Митато — Грециядаги кичик, қуруқ тош кулба
Орри — франсуз қуруқ тош ва сод кулбаси
Рондавел — Марказий ва Жанубий Африка
Роундҳоусе (турар-жой) — одатда конуснинг томи бўлган думалоқ кулба ёки уй
Шеилинг — Дастлаб чўпонлар учун вақтинчалик бошпана ёки кулба, энди тош бино бўлиши мумкин. Шотландияда кенг тарқалган.
Сод уйи — Америка текисликларида ёғоч кам бўлган кашшофлар уйи.
Суккаҳ — Исроил ва яҳудий диаспораси
Трулло — Италиянинг Пуглиа шаҳридаги қуруқ тош кулба
Туле кулбаси — Шимолий Америка қирғоқлари, Ғарбий соҳил, Шимолий Калифорния
Оcа — Бразилия
Қуинзҳеэ — қор уюмида қурилган бошпана
Юрт — Марказий ва Шимолий Осиё.

Замонавий

ҲОРСА кулбаси — 1944-йилдаги Таълим тўғрисидаги қонундан қўшимча талабни қондириш учун қурилган йиғма мактаб биноси
Ётоқ кулбаси — бир-бирига маҳкамланган, ташқи томондан гипс ва намат билан қопланган, энгил ёғоч девор қисмлари. 1940-йилда казармада яшаш учун мўлжалланган^[3]
Ниссен кулбаси — 20-асрнинг 1-чорагида ихтиро қилинган гофрировка қилинган пўлатдан ярим доира шаклида тайёрланган префабрик пўлат конструкция.
- Жеймсвей кулбаси — Ниссен кулбасининг ўзгариши
- Ромни кулбаси — Ниссен кулбасининг ўзгариши
- Қуонсет кулбаси — ярим доира кесимли гофрировка қилинган пўлатдан ясалган энгил йиғма конструкцияли Ниссен кулбасининг бир тури.
Праттен кулбаси — Иккинчи жаҳон урушидан кейин Буюк Британиядаги мактабларда одатда синфлар учун ишлатиладиган йиғма бино.
Скаут кулбаси — бутун дунё бўйлаб Скаутлар уюшмаси аъзолари йиғилиш жойи сифатида фойдаланиладиган бинолар учун берилган атама.

Қурилиш

Кўпгина кулбалар нисбатан тез ва арзон қурилиши учун мўлжалланган.

Маркетингдан фойдаланиш

Ҳут атамаси кўплаб савдо дўконлари, компаниялари ва тушунчаларини номлаш учун ҳам ишлатилади. Бу ном кўпинча қизиқарли ва дўстона муҳитга эга бўлган кичик, тасодифий жойни назарда тутади. Масалан, Пизза Ҳут ва Сунгласс Ҳут . Киосклар кулбага ўхшаб қурилган бўлиши мумкин ва улар кўпинча парклар, савдо марказлари, пляжлар ёки бошқа жамоат жойларида жойлашган бўлиб, турли хил арзон озиқ-овқат ёки товарлар сотилади.

Яна қаранг

Африка архитектураси
Cабане эн пиэрре сèче (Френч дрй стоне ҳуц [фр])
Леан-то — бошпана тури
Тоғли кулба — сайёҳлар ва алпинистларни озиқ-овқат ва бошпана билан таъминлайдиган бино
Паллоза — испанча турдаги думалоқ уй
Ибтидоий кулба — архитектура назариясидаги тушунча
Типи — Марказий Шимолий Америка чодири

Манбалар

↑ „Онлине Этймологй Диcтионарй“. этймонлине.cом. Қаралди: 2015-йил 15-март.
↑ „Wарwиcкшире Cоунтй Cоунcил Мусеум: Лаинг ҳут“. Қаралди: 2016-йил 27-январ.

[autogenerated1-1] 1,0 ^1,1 Охфорд Энглиш Диcтионарй Сеcонд Эдитион он CД-РОМ (в. 4.0) © Охфорд Университй Пресс 2009

[2] „Онлине Этймологй Диcтионарй“. этймонлине.cом. Қаралди: 2015-йил 15-март.

[3] „Wарwиcкшире Cоунтй Cоунcил Мусеум: Лаинг ҳут“. Қаралди: 2016-йил 27-январ.

[1]

[2]

[3]