Kvadrant

Квадрант (лотинча гуадранс — чорак, тўртдан бир қисм) — 1) астрономияда: а) қад. астронимик асбоб; осмон ёритқичларининг уфқдан баландлиги, ёритгичлар орасидаги бурчак масофалар ўлчанади. К. ёйи айлана узунлигининг 1/4 қисми бўлиб, градус ва минутлар билан штрихланган. Ўрта асрда Шарқ астрономлари К.дан кенг фойдаланишган. Ўрта аср Шарқ астрономлари асарларида турли К.лар (синус К., деворий К. ва б.) баён қилишган; б) осмон ёритқичларининг қад. ҳариталарида учрайдиган юлдуз туркуми. У Ҳўкизбоқар ва Аждар юлдуз туркумларини ўз ичига олади; 2) математикада — текислик ўзаро 2 перпендикуляр тўғри чизиқнинг кесишишидан ҳосил бўлган 4 соҳа (бурчак) нинг бири, дойра К.и — марказий бурчаги 90° бўлган сектор, доиранинг туртдан бир қисми; 3)ҳарбийда — артиллерия қуролларида нишонни мўлжалга олиш асбоби, оптик мўлжалга олиш мосламалари яратилгунга қадар қўлланган.