LED sahifasining manbasini koʻrish

[[Tasvir:RBG-LED.jpg|thumb|right|220px]]

'''LED''' ({{lang-en|light-emitting diode}}, „yorituvchi diod“) – bu [[yarimoʻtkazgich]]li [[Yorugʻlik|yorugʻlik manbai]] boʻlib, [[tok]]ni bevosita [[yorugʻlik]]ka aylantiradi. Yarikoʻtkazgichdagi [[elektron]]lar [[elektron teshiklar]] bilan rekombinatsiya qilinganda,
energiya [[foton]]lar shaklida chiqariladi.<ref>{{veb manbasi |url=http://faculty.sites.uci.edu/chem1l/files/2013/11/RDGLED.pdf |work=[[:en:University of California at Irvine|Irvin shahridagi Kaliforniya universiteti]] |access-date=12-yanvar 2019 |title=Yorituvchi diodlar |last=Edwards |first=Kimberly D. |page=2 |archivedate=2019-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214175634/http://faculty.sites.uci.edu/chem1l/files/2013/11/RDGLED.pdf }}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.lrc.rpi.edu/programs/nlpip/lightinganswers/led/whitelight.asp |title=Oq yorugʻlik yorituvchi diodlar bilan qay tarzda hosil qilinadi? |work=[[Rensselaer politexnika instituti]] |author=Lighting Research Center |access-date=12-yanvar 2019 |arxivsana=2021-05-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210502084248/https://www.lrc.rpi.edu/programs/nlpip/lightinganswers/led/whiteLight.asp }}</ref>

== Oldinga kuchlanishning pasayishi (Vf – oldinga kuchlanish) ==
LEDning nominal oqimiga olib keladigan p-n oʻtish joyida oldinga kuchlanish pasayishi. Anod katodga nisbatan ijobiy potentsialda boʻlishi uchun LEDga kuchlanish qoʻllanadi. Yarimoʻtkazgichning kimyoviy tarkibiga, optik nurlanishning toʻlqin uzunligiga qarab, ulanish joyidagi toʻgʻridan-toʻgʻri kuchlanish tushishi ham farqlanadi.

Aytgancha, yarimoʻtkazgichning kimyoviy tarkibi toʻgʻridan-toʻgʻri kuchlanish pasayishidan aniqlanishi mumkin. Va bu yerda turli toʻlqin uzunliklari uchun toʻgʻridan toʻgʻri kuchlanish pasayishining taxminiy diapazonlari (LED yorugʻlik ranglari):

 Galliy arsenid asosidagi toʻlqin uzunligi 760 nm dan ortiq boʻlgan IR LEDlar xarakterli kuchlanishning 1,9 V dan kam pasayishiga ega.

 Qizil (masalan, galyum fosfidi – 610 nm dan 760 nm gacha) – 1,63 dan 2,03 V gacha.

 Apelsin (galliy fosfidi – 590 dan 610 nm gacha) – 2,03 dan 2,1 V gacha.

 Sariq (galliy fosfidi, 570 dan 590 nm gacha) – 2,1 dan 2,18 V gacha.

 Yashil (galliy fosfidi, 500 dan 570 nm gacha) – 1,9 dan 4 V gacha.

 Moviy (sink selenid, 450 dan 500 nm gacha) – 2,48 dan 3,7 V gacha.

 Binafsha (indiy galliy nitridi, 400 dan 450 nm gacha) – 2,76 dan 4 V gacha.

 Ultraviyole (bor nitridi, 215 nm) – 3,1 dan 4,4 V gacha.

 Oq (koʻk yoki fosforli binafsha) – taxminan 3,5 V.<ref>http://electricalschool.info/spravochnik/poleznoe/1944-tekhnicheskie-kharakteristiki-i.html</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{YouTube|4y7p9R2No-4|Yorituvchi diodlar haqidagi oʻquv videolar}}

{{Commons turkum|Light-emitting diodes}}
{{chala}}
{{Tashqi havolalar}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}