Ланнеа миcроcарпа - Анаcардиаcеаэ оиласига мансуб икки йиллик ўсимлик. У Африка узумлари деб ҳам аталади ва Сенегалдан Камерунгача бўлган Ғарбий Африканинг Судан ва Гвинея саванналарида учрайди. Ўсимлик қизил ва жигарранг рангдаги анъанавий мато бўлган базилан фини бўяш учун ишлатилади[1].

Ланнеа миcроcарпа
Сcиэнтифиc cлассифиcатион edit
Кингдом: Плантаэ
Cладе: Трачеопҳйтес
Cладе: Ангиоспермс
Cладе: Эудиcоц
Cладе: Росидс
Ордер: Сапиндалес
Фамилй: Анаcардиаcеаэ
Генус: Ланнеа
Спеcиэс:
Л. миcроcарпа
Биномиал наме
Ланнеа миcроcарпа

Энгл. & К.Краусе

Тавсиф

Турнинг баландлиги 15 м гача ўсиши мумкин, у жуда қисқа магистрал ва зич тож билан, қизғиш ва оқ толали чизиқли кулранг ва силлиқ пўстлоғига эга.[2] Барглар; муқобил ва импарипиннат, узунлиги 23 см гача, ҳар бир пиннада 2-3 барг бор; барг пичоғи контури тор тухумсимон, узунлиги 5-13 см ва кенглиги 2,5-6 см, барг барглари қўпол ва мумсимон адаксияли юзасига эга.[2] Тўпгуллар - охирги поғона. Мевалари эллипссимон шаклда, 3-25 дона тўплам шаклида ўсади, пишганида бинафша рангдан қора ранггача бўлади[3].

Тарқалиши

Ғарбий Африканинг Судан ва Гвинея саванналарида ҳамда Камерунда учрайди[4].

Кимё

Ланнеа миcроcарпа баргларидан ажратилган кимёвий бирикмаларга полифеноллар ва 4'-метокси-мирисетин 3-О-а-Л-рамнопиранозид, мирицетин 3-О-а-Л-рамнопиранозид ва мирицетин 3-О-б каби янги флаваноидлар киради. Д-глюкопиранозид, витексин, изовитексин ва галлик кислота[5].

Фойдаланилиши

Турларнинг барглари экстракти анъанавий равишда шифо жараёнида ва турли касалликларни, шу жумладан, конюнктивит, гингивит ва стоматитни маҳаллий даволашда ишлатилади[5]. Илдиз қобиғининг қайнатмаси ошқозон ва тери билан боғлиқ муаммоларни даволаш учун қўлланади[5].

Унинг барглари ва мевалари маҳаллий аҳоли томонидан йиғилади ва истеъмол қилинади[4]. Пўстлоғидан олинган эксудат қўлда ишланган матоларни бўяш жараёнида, қизил-жигарранг бўёқ райҳон-лан фини, анъанавий тиббиёт матоси ва бошқа маҳаллий қўлда тикилган матоларга суртилади[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Дес анд таннинс, П. C. М. Жансен, Плант Ресоурcес оф Тропиcал Африcа, Wагенинген, Нетҳерландс: ПРОТА Фоундатион, 2005 — 103–104-бет. ИСБН 90-5782-160-5. ОCЛC 62409483. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Арбонниэр, Мичел. Треэс, шрубс, анд лианас оф Wест Африcан дрй зонес. Парис: CИРАД, 2004 — 146-бет. ИСБН 2-87614-579-0. ОCЛC 56937881. 
  3. ↑ Нея, Облé; Ҳоэкстра, Фолкерт А.; Головина, Элена А. (2008). „Мечанисм оф эндоcарп-импосед cонстраинц оф герминатион оф Ланнеа миcроcарпа сеэдс“. Сеэд Сcиэнcе Ресеарч (инглизча). 18-жилд, № 1. дои:10.1017/С0960258508890058. ИССН 0960-2585.[сайт ишламайди]
  4. ↑ 4,0 4,1 Ҳаармеер, Даниэла Ҳ.; Счуманн, Катҳарина; Бернҳардт-Рöмерманн, Маркус; Wиттиг, Рüдигер; Тҳиомбиано, Аджима; Ҳаҳн, Карен (2013). „Ҳуман импаcт он популатион струcтуре анд фруит продуcтион оф тҳе соcио-эcономиcаллй импортант треэ Ланнеа миcроcарпа ин Буркина Фасо“. Агрофорестрй Сйстемс (инглизча). 87-жилд, № 6. 1363–1375-бет. дои:10.1007/с10457-013-9644-7. ИССН 0167-4366.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Пиcерно, П; Менчерини, Т; Логгиа, Р Делиа; Мелони, М; Саного, Р; Ақуино, Р П (18-феврал 2010-йил). „Ан эхтраcт оф Ланнеа миcроcарпа : cомпоситион, аcтивитй анд эвалуатион оф cутанеоус ирритатион ин cелл cултурес анд реcонститутед ҳуман эпидермис“. Жоурнал оф Пҳармаcй анд Пҳармаcологй (инглизча). 58-жилд, № 7. 981–988-бет. дои:10.1211/жпп.58.7.0014. ИССН 0022-3573. ПМИД 16805959.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()