Lawrence Roberts
Лаwренcе Роберц (тўлиқ исми Лаwренcе Гилман Роберц 1937-йил 21-декабр Вестпорт, Коннетикут, АҚСҲда туғилган – 2018-йил 26-декабр Редвуд-Сити, Калифорнияда вафот этган). Америкалик компютер мутахассиси ва интернетнинг кашшофидир[1].
| Лаwренcе Роберц | |
|---|---|
|
Ларрй Роберц | |
| Таваллуди |
Лаwренcе Гилман Роберц 21-декабр 1937-йил |
| Вафоти |
26-декабр 2018-йил (81 ёшда) Редwоод Cитй, Cалифорниа |
| Фуқаролиги |
|
| Таълими | Янги Жанубий Уэлс университети ва Гуинди муҳандислик коллежида (1958) |
| Касби | муҳандислик, информатика |
| Фаолият йиллари | Карнеги Меллон университети, Стенфорд университети |
Ҳаёти ва иш фаолияти
Роберц Кембриждаги Массачусец технология институтида (МИТ) электротехника бўйича бакалавр (1959), магистр (1960) ва докторлик (1963) даражаларини қо'лга киритган. Кейин Роберц Массачусец штатининг Лексингтон шаҳридаги МИТнинг Линколн лабораториясида ишлади ва у ерда алоқа тармоқларини ўрганди. 1965-йил феврал ойида Роберц илғор тадқиқот лойиҳалари агентлигидан (АРПАНЕТ) шартнома олди ва кейинчалик Роберц Мудофаа бўйича илғор тадқиқот лойиҳалари агентлиги (ДАРПАНЕТ) бўйича экспериментал компютер тармоғини ишлаб чиқиш учун шартномани қо'лга киритди. Ўша йилнинг октябр ойида Роберц Линколн лабораториясидаги компютерини Калифорниянинг Санта-Моника шаҳридаги (Сйстем Девелопмент Cорпоратион) компаниясининг асосий компютерига улашга муваффақ бўлди. 1966-йилда Роберцдан бир неча марта АРПАНЕТ директори бўлишни сўрашди. Роберц рад этди. Аммо охир-оқибат Роберцни, лойиҳани бошқаришга кўндирилди. 1967-йил апрел ойида Мичиган штатининг Анн Арбор шаҳрида бўлиб ўтган АРПАНЕТ йиғилишида Роберц тармоқнинг техник хусусиятларини тақдим этди.[2]. 1969-йил 29-октябрда америкалик компютер мутахассиси Леонард Клейнрок ва унинг шогирди Чарли Клайн АРПАНЕТ орқали Калифорния университетидаги ИМП ва компютердан Стенфорд тадқиқот институтининг (кейинчалик СРИ Интернатионал) ИМП компютерларига биринчи хабарни юбордилар (Менло Паркда, Калифорния). 1969-йил охирига келиб, дастлаб режалаштирилган тўрт тугунли АРПАНЕТ қуриб битказилди ва яна 1969-йилда Роберц АРПАНЕТ да ахборотни қайта ишлаш техникаси бўлими директори бўлди[3]. 1971-йилда Роберц биринчи электрон почта дастурларидан бирини ёзган мутахассис, бу биринчи марта фойдаланувчиларга ўз хабарларини сақлаш, ўчириш ва тартибга солиш имконини берди. 1973-йилда Роберц Теленет компаниясига асос солди. Бу эса пакетли коммутациядан фойдаланадиган биринчи компютер тармоқлари компанияси ҳисобланади. Компания Х.25 моделини ҳам ишлаб чиқди, Роберц энг машҳур тармоқ протоколидан бирига айланди. Теленет 1979-йилда ГТЕ корпорациясига сотилган ва Роберц 1980-йилда компанияни тарк этган.
1983-йилда Роберц асинхрон узатиш режими (АТМ) протоколидан фойдаланган ҳолда тармоқ ускуналарини ишлаб чиқарувчи Нетехпресс компаниясининг раиси ва бош ижрочи директори бўлди. 1993-йилда Роберц АТМ Сйстемс президенти бўлди. Бироқ, АТМ охир-оқибат Интернет Протоcол (ИП) дан фойдаланадиган тармоқ қурилмалари билан алмаштирилди ва Роберц 1998-йилда АТМ тизимларини тарк этди.
1999-йилда Роберц Cаспиан Нетwоркс компаниясига асос солди. Роберц алоҳида пакетларда эмас, балки хабарнинг умумий тури бўйича ишловчи маршрутизаторларни ишлаб чиқди. Роберц 2004-йилда Cаспиан Нетwоркс компаниясини тарк этди ва ўша йили Анагранга асос солди. Роберц ҳам ИП роутерларни ишлаб чиқди. 2001-йилда Миллий муҳандислик академиясининг Чарлз Старк Драпер мукофотига сазовор бўлди.
Мукофотлари
- 1976-йил – Гарри Гуд хотира мукофоти
- 1990-йил – Уоллес Макдауэлл мукофоти
- 1998-йил – СИГCОММ мукофоти
- 2001-йил – Чарлз Старк Драпер мукофоти
- 2002-йил – Астурия маликаси мукофоти (2002)
- 2005-йил – C&C мукофоти
- 2012-йил – Интернет шон-шараф зали
Манбалар
- ↑ Отис Порт. „Ларрй Роберц:Ҳе маде тҳе Нет Wорк“. Бусинесс Wеэк (2004-йил 27-сентябр). 2004-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Доналд W. Давиэс, 75, Диэс; Ҳелпед Рефине Дата Нетwоркс“. Неw Ёрк Тимес (2000-йил 4-июн). Қаралди: 2017-йил 4-сентябр.
- ↑ Пелкей, Жамес „4.7 Планнинг тҳе АРПАНЕТ: 1967-1968 ин Чаптер 4 - Нетwоркинг: Висион анд Паcкет Сwитчинг 1959 - 1968“. Тҳе Ҳисторй оф Cомпутер Cоммуниcатионс. 2022-йил 23-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 28-сентябр.