Laythi maktabi

Лайсий мазҳаби (арабча: المذهب الليثي‎‎) 8-асрдаги исломдаги сунний мазҳабига кўра фиқҳ диний ҳуқуқ мактаби бўлган, Лайтҳи мактабининг имоми эса Ал-Лайс ибн Са'д бўлган эди. Ал-Лайс фиқҳининг маълум хусусиятларидан бири албатта унинг Мадина одатидан мустақил ҳуқуқ манбаи сифатида Моликийлар томонидан фойдаланишни рад этгани эди.

Тарих

Форс аслида Ал-Лайс ибн Саъд 716-йили Мисрда туғилган. Ислом илмининг ўша пайтларда маълум бўлган барча соҳаларини кенг ўрганиб чиққан ва ундан сўнг, ал-Лайс Мисрнинг йирик олимига айланган эди. Лайтҳи мактаби Имом Абу Ҳанифа ва Имом Молик билан замондош ҳам бўлган. Лайтҳи мактаби билан Фиқҳнинг турли нуқталарида баҳслашди, жумладан, Молик Мадина одатини фиқҳнинг мустақил манбаси сифатида киритганини рад этган<реф наме="Билал Пҳилипс Лайтҳи">Пҳилипс, Билал. Тҳе Эволутион оф Фиқҳ. Интернатионал Исламиc Публишинг Ҳоусе, 1990 — 85–86-бет. ИСБН 8172313551. Қаралди: 2021-йил 23-декабр. Пҳилипс, Билал (1990). Тҳе Эволутион оф Фиқҳ. Интернатионал Исламиc Публишинг Ҳоусе. пп. 85–86. ИСБН 8172313551. Ретриэвед 23 Деcембер 2021..

Ғойиб бўлиш

Лайтҳи мактаби 791-йилда Ал-Лайс вафотидан сўнг учта асосий сабабга кўра ёпилиб кетди. Биринчидан, Лайтҳи мактаби ўзининг ҳуқуқий фикрлари ва далилларини тўплаган, ёзмаган ва ўз тарафдорларига кўрсатма берганлиги сабабли, унинг мактабидан қиёсий фиқҳнинг дастлабки китобларида бир нечта ҳаволалардан ташқари жуда оз нарса қолган. Иккинчи сабаб эса, Ал-Лайснинг кам сонли шогирдлари бўлган, уларнинг ҳеч бири таниқли ҳуқуқшунос бўлмаган, шунинг учун мактаб машҳур бўлмаган. Якуний сабаб шуки, Имом Шофеъий Ал-Лайс вафотидан кейин кўп ўтмай Мисрга жойлашди ва шунинг учун Шофеъий мазҳаби тезда Лайсий мазҳабини сиқиб чиқарган<реф наме="Билал Пҳилипс Лайтҳи">Пҳилипс, Билал. Тҳе Эволутион оф Фиқҳ. Интернатионал Исламиc Публишинг Ҳоусе, 1990 — 85–86-бет. ИСБН 8172313551. Қаралди: 2021-йил 23-декабр. Пҳилипс, Билал (1990). Тҳе Эволутион оф Фиқҳ. Интернатионал Исламиc Публишинг Ҳоусе. пп. 85–86. ИСБН 8172313551. Ретриэвед 23 Деcембер 2021..