Lemurlar

Лемурлар, чала маймунлар, макилар (Лемуроидаэ) — приматлар туркумига мансуб сут эмизувчилар кенжа туркуми. Танасининг уз. 12—72 см, жуни қалин, ялтироқ. Тумшуғи чўзиқ, кўзи ва қулоклари катта, кўпчилигининг думи узун. 2 жуфт сут безлари, 9 тага яқин ҳид билиш мўйлови бор. Мадагаскар Л.ининг калла суяги чўзиқ, бошқа турлари (лорилар)да қисқа. Орқа оёқлари олдингисидан узун (айниқса, сакровчи турларида). Оёқ ва қўл бармоқлари дарахт шохларига осилиб юришга мослашган. Бўғозлик даври 3— 5 ой. 1 та бола туғади. Лемурсимонлар ва лорисимонлар оиласига бўлинади. Тунда фаол, кундузи дарахт ковакларида ёки уясида ухлайди. Л.Африканинг тропик ўрмонлари, Мадагаскар ороли, Жан.-Ғарбий Осиё, Шри Ланка ва Зонд о.ларида кенг тарқалган. Л. ҳар хил мевалар, барглар, ҳашаротлар, қушларнинг тухуми ва жўжаси билан озиқланади.

Лемурлар
Биологик классификация
Олам: Ҳайвонлар

ХВИИИ—ХИХ асрлардаги лемур тадқиқотлари таксономия ва намуналарни йиғишга қаратилган эди. Лемур экологияси ва хулқ-атвори бўйича замонавий тадқиқотлар 1950- ва 1960-йилларгача бошланмади.  Дастлаб 1970-йилларнинг ўрталарида Мадагаскардаги сиёсий муаммолар тўсқинлик қилган бўлса, 1980-йилларда дала тадқиқотлари қайта бошланди. Лемурлар тадқиқот учун муҳимдир, чунки уларнинг антропоид приматлар билан бўлган аждодлари хусусиятлари ва хусусиятларининг аралашмаси приматлар ва инсон эволюцияси ҳақида тушунча бериши мумкин.  Кўпгина лемур турлари яшаш жойларини йўқотиш ва ов қилиш туфайли йўқолиб кетиш хавфи остида қолмоқда. Кўпгина лемур турлари сўнгги 2000-йил ичида инсон фаолияти туфайли йўқ бўлиб кетган ва улар биргаликда "субфоссил лемурлар" деб аталади.  Булар одатда сақланиб қолган лемурлардан каттароқ бўлиб, энг каттаси Археоиндрис горилланинг ўлчамига тенг.  Фадй каби маҳаллий урф-одатлар одатда лемурлар ва уларнинг ўрмонларини ҳимоя қилишга ёрдам берган бўлса-да, ноқонуний дарахт кесиш, иқтисодий маҳрумлик ва сиёсий беқарорлик табиатни муҳофаза қилиш ҳаракатларига тўсқинлик қилади. Ушбу таҳдидлар ва уларнинг сони камайиб бораётгани сабабли, Халқаро Табиатни Муҳофаза қилиш Иттифоқи (ИУCН) лемурларни дунёдаги юқори йўқолиб кетиш хавфи остида турган сутемизувчилар деб ҳисоблайди ва 2013-йил ҳолатига кўра барча лемур турларининг 90%гачаси ёввойи табиатда йўқ бўлиб кетиш хавфига дуч келаётганини қайд этилади.  кейинги 20-25 йил ичида. Мадагаскарнинг биологик хилма-хил фаунасини кўрсатадиган энг машҳур тур сифатида, лемурлар Мадагаскарнинг шарқий қисмидаги Ацинанана ёмғир ўрмонлари каби Жаҳон мероси объэктларида Мадагаскарда экотуризмнинг пайдо бўлишига ёрдам берди. Бундан ташқари, Лемур табиатни муҳофаза қилиш жамғармаси ва Дюк Лемур маркази  каби табиатни муҳофаза қилувчи ташкилотлар тобора кўпроқ маҳаллий ҳамжамиятларни барқарор қишлоқ хўжалиги ва ўрмон ўстириш ташаббусларини қўллашга рағбатлантириш, экологик дастурлар учун бандлик имкониятларини кенгайтириш, лемурни сақлаш каби жамиятга асосланган ёндашувларни амалга оширишга интилмоқда.  яшаш жойлари, шунингдек, лемурлар ҳақида жамоатчиликни хабардор қилиш ва қадрлашга ёрдам беради.