Leonid Beda
Леонид Игнатевич Беда (русча: Леони́д Игна́тьевич Беда́ ; 1920-йил 16-август – 1976-йил 26-декабр) Иккинчи Жаҳон уруши даврида Совет Ҳарбий-ҳаво кучларида қуруқликдаги ҳужум отряди командири бўлиб, кейинчалик авиация генерал-лейтенанти унвонига эга бўлган. Уруш йилларида у Илюшин Ил-2 самолётида 214 дан ортиқ парвозларни бажарган, бунинг учун икки марта Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига сазовор бўлган.
Ёшлик
Беда Қозоғистонда жойлашган РСФСРнинг Новопокровка қишлоғида украиналиклар оиласида туғилган. 1936-йилда мактабнинг еттинчи синфини тамомлагач, аэроклубга ва Урал педагогика институтига ўқишга кирди ва уни 1940-йилда тугатди. Ўша йили у совет армиясига кирди ва Чкалов номидаги учувчилар ҳарбий билим юртига юборилди[1].
Беда 1942-йилда Чкалов номидаги учувчилар ҳарбий мактабини тамомлаган, шундан сўнг август ойида сержант унвони билан уруш фронтига жўнатилган. 1942-йил 14-сентабрда топшириқ пайтида у яраланган. Дастлаб у 568-чи ҳужумчи авиация полкида хизмат қилган, аммо тез орада у 505-ҳужумчи авиация полкига ўтказилди, у гвардия унвонига сазовор бўлди ва 1943-йилнинг март ойида 75-чи гвардия ҳужумчи авиация полки деб ўзгартирилди. Худди шу ойда у Сталинград жангида қатнашганидан кейин катта лейтенант унвонига кўтарилди. Уруш бошида Беда сержант бўлган, аммо у тезда сафларини кўтарган ва уруш охирида у маёр унвони билан эскадрон командири бўлган. 1944-йилнинг апрел ойида 144 та жангни бажаргани учун Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони, 1945-йилнинг июн ойида эса 214 та жанговар жангни бажаргани учун яна унвонга сазовор бўлди[2].
Урушдан кейинги
Уруш тугагандан сўнг, 1945-йил Беда Липецк қирувчи-учувчи мактабида ўқиди. Кейин у 1947-йилгача Белоруссия ҳарбий округида ишлашга тайинланган. 1950-йилда Монинодаги Ҳарбий ҳаво кучлари академиясини тамомлаган. Кейин Туркистон ҳарбий округи таркибидаги авиация полки командири, сўнгра авиация дивизияси командирининг ўринбосари этиб тайинланди. 1957-йилда Бош штаб академиясини тамомлаган. Кейин у Беларуснинг Гродно шаҳридаги авиация бўлинмасини бошқарган. 1960-йилда унга генерал-маёр унвони берилган. 1960-йилларда у 26-ҳаво армияси қўмондони ўринбосари бўлиб хизмат қилган. 1972-йилнинг феврал ойида у генерал-лейтенант унвонига кўтарилди ва 26-ҳаво армиясининг қўмондони этиб тайинланди. Ҳарбий авиацияда хизмат қилишдан ташқари, Беда 5- ва 9-чақириқ Белоруссия ССР Олий Кенгашида депутат бўлиб ишлаган ва 1976-йилда Беларус Коммунистик партияси Марказий Қўмитаси а'зоси бўлган. У 1976-йил 26-декабрда Минск ҳудудидаги автоҳалокатда 56 ёшида вафот этди ва Восточное қабристонига дафн қилинди[3].
Мукофотлар
- Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1944-йил 26-октабр ва 1945-йил 29-июн)
- Ленин ордени (1944-йил 26-октабр)
- Тўртта Қизил Байроқ ордени (1943-йил 30-август, 1943-йил 1-ноябр, 1944-йил 24-октабр, 1968-йил 22-феврал)
- Александр Невский ордени (1944-йил 3-июл)
- 1-даражали Ватан уруши ордени (1945-йил 19-апрел)
- Қизил юлдуз ордени (1942-йил 10-декабр)
- "Жангдаги хизматлари учун" медали (1951-йил 15-ноябр)
- СССРда хизмат кўрсатган ҳарбий учувчи (1971-йил 17-август)
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Белорусский авиадневник - Леонид Беда“. аирcрафт-мусеум.уcоз.ру. Қаралди: 2019-йил 21-март.
- ↑ Симонов. „Беда Леонид Игнатьевич“. wарҳероэс.ру. Қаралди: 2019-йил 20-март.
- ↑ Симонов. „Беда Леонид Игнатьевич“. wарҳероэс.ру. Қаралди: 2019-йил 20-март.
- ↑ Симонов, Андрей. {{{титле}}} (ру). Мосcоw: Фонд «Русские Витязи», Музей техники Вадима Задорожного, 2017 — 58-бет. ИСБН 9785990960510. ОCЛC 1005741956.