Leopold II
Леополд ИИ (франсузча: Лéополд Лоуис Пҳилиппе Мариэ Виcтор; нидерландча: Леополд Лодеwижк Филипс Мариа Виcтор; 1835-йил 9-апрел – 1909-йил 17-декабр) – 1865-йилдан 1909-йилгача ҳукмронлик қилган Белгиянинг иккинчи қироли. У 1885-йилдан 1908-йилгача бўлган даврда Конго мустақил давлатига асос солган.
| Леополд ИИ | |
|---|---|
 | |
| Белгия қироли | |
| Салтанат | 1865-йил 17-декабр – 1909-йил 17-декабр |
| Ўтмишдоши | Леополд И |
| Давомчиси | Алберт И |
| Туғилиши |
9-апрел 1835-йил Бруссел, Белгия |
| Вафоти | 17-декабр 1909-йил |
| Дафн этилган жой | |
Қирол Леополд ИИ Брюсселда қирол Леополд И ва қиролича Луизанинг биринчи фарзанди вафотидан кейин туғилган. Леополд ИИ 1865-йилда отасининг ўрнига Белгия тахтига ўтирган ва вафотигача 44 йил давомида Белгияда ҳукмронлик қилган, бу Белгия қиролларининг бугунги кунгача бўлган энг узоқ муддатли ҳукмронлиги ҳисобланади. Унинг қонуний ўғилларидан ҳеч бири омон қолмаган. Ҳозирги Белгия қироли унинг жияни ва ягона Белгия тахти вориси Алберт И унинг давомчисидир. Уни халқ орасида Қурувчи Қирол (нидерландча: Конинг-Боуwҳеэр, франсузча: Рои-Бâтиссеур) деб аташган. Бу номни олишига асосий сабаблардан бири, унинг Белгияда фойдаланишга топширган кўплаб бинолари, шаҳар лойиҳалари ҳисобланади.
Леополд ИИ Конго мустақил давлатига асос солганидан сўнг Конгога, ҳозирги Конго Демократик Республикасига даъво қилишда ёрдам бериш учун Генри Мортон Стенлидан фойдаланган. 1884 —1885-йиллардаги Берлин конференсиясида Европанинг мустамлакачи давлатлари унинг даъвосига розилик билдирганлар ва Конго мустақил давлатини унга топширганлар. Леополд ўзининг шахсий манфаатлари учун ёлланма кучлардан фойдаланган ҳолда Конгони бошқарган. У ҳудуддан дастлаб фил суяги йиғиш ва 1890-йилларда, табиий каучук нархи ошганидан сўнг, маҳаллий аҳолидан каучук йиғиш ва қайта ишлаш учун мажбурий меҳнат қилдириш орқали бойлик тўплаган.
Леополд маъмурияти қонунларига кўра, Конго мустақил давлатида мунтазам шавқацизлик ва ваҳшийлик, жумладан мажбурий меҳнат, қийноқлар, қотиллик, ўғирлаш, эркаклар ва аёллар, ҳамда болаларнинг қўлларини кесиб ташлаш ҳолатлари юз берган. Бу ҳолатлар ҳақидаги илк фикрлар Георге Wашингтон томонидан берилган бўлиб, у 1890-йилда Леополднинг Конго мустақил давлатини бошқариш амалиётини „инсониятга қарши жиноят“ деб таърифлаган. Бу ва бошқа фактлар, Леополд ҳукмронлиги даврида яшаган гувоҳларнинг кўрсатмаси, халқаро тергов комиссияси томонидан ўтказилган текширувлари, Э. Д. Морелнинг тергов журналистик фаолияти, ҳамда 1904-йилги Cасемент Репорт томонидан аниқланган[1]. Мустамлакадан олдинги аҳоли сони ва Конго мустақил давлати даврида унинг ўзгарган аҳоли сонини аниқ ҳисоблаш қийин бўлган бўлса-да, Леополд ҳукмронлиги даврида Конго аҳолисининг қисқариши бўйича ҳисоб-китоблар 15 миллиондан 1 миллионгача ўзгарганлигини билиш мумкин. Пасайиш сабаблари орасида эпидемик касаллик, туғилишнинг камайиши, зўравонлик ва очарчилик бўлган[2][3][4][5].
Ҳаёти
Леополд 1835-йил 9-апрелда туғилган Леополд Брюсселда ҳукмронлик қилаётган Белгия монархи Леополд И ва унинг иккинчи хотини, Франсия қироли Луи Филиппнинг қизи Луизанинг иккинчи фарзанди эди[6]. 1848-йилги Франсия инқилоби унинг онаси томонидан бўлган бобоси Луи Филиппни Буюк Британияга қочишига мажбур қилган[7]. Луи Филипп икки йилдан сўнг, 1850-йилда вафот этган. Леополднинг онаси ўз отасининг ўлимидан қаттиқ таъсирланган ва шу сабабли ҳам, унинг соғлиғи ёмонлашган. У ўша йили, Леополд 15 ёшидалик вақтида сил касаллигидан вафот этган[8]. Леополднинг опаси Шарлотта 1860-йилларда Мексика императори бўлган. Ўша пайтдаги Британия монархи, қиролича Виктория, Леополд ИИ нинг биринчи амакиваччаси эди[9].
Аждодлари
| Леополд ИИ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Манбалар
- ↑ „Белгиянинг иккинчи қироли Леополд 2“. Қаралди: 2024-йил 3-май.
- ↑ „ВРТ (ин Дутч). 5 Жуне 2020. Ретриэвед 10 Аугуст 2023.“.
- ↑ „Рентон, Давид; Седдон, Давид; Зеилиг, Лео (2007). Тҳе Cонго: Плундер анд Ресистанcе. Лондон: Зед Боокс. п. 37.“.
- ↑ „Форбатҳ, Петер (1977). Тҳе Ривер Cонго: Тҳе Дисcоверй, Эхплоратион анд Эхплоитатион оф тҳе Wорлд'с Мост Драматиc Риверс. Ҳарпер & Роw. п. 278.“.
- ↑ „Ҳочсчилд, Адам (1998)“.
- ↑ Эмерсон, пп 4-6.
- ↑ Эмерсон, п 9.
- ↑ Эмерсон, п 9-10.
- ↑ Аронсон, п 13.
Ҳаволалар
- Арчиве Лéополд ИИ, Роял мусеум оф cентрал Африcа
- Оффиcиал биограпҳй фром тҳе Белгиан Роял Фамилй wебсите
- „Тҳе Политиcал Эcономй оф Поwер“ Интервиэw wитҳ политиcал сcиэнтист Бруcе Буэно де Месқуита, wитҳ а дисcуссион оф Леополд ҳалфwай тҳроугҳ
- Интервиэw wитҳ Кинг Леополд ИИ Публишерс' Пресс, 1906
- Тҳе Cриме оф тҳе Cонго, 1909, Сир Артҳур Cонан Дойле, Арчиве.орг
- Грант, Кевин (2001). "Чристиан cритиcс оф эмпире: Миссионариэс, лантерн леcтурес, анд тҳе Cонго реформ cампаигн ин Бритаин". Тҳе Жоурнал оф Империал анд Cоммонwеалтҳ Ҳисторй 29 (2): 27–58. дои:10.1080/03086530108583118. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_жоурнал-оф-империал-анд-cоммонwеалтҳ-ҳисторй_2001-05_29_2/паге/27.
- Пеффер, Жоҳн (2008). "Снап оф тҳе Wҳип/Cроссроадс оф Шаме: Флоггинг, Пҳотограпҳй, анд тҳе Репресентатион оф Атроcитй ин тҳе Cонго Реформ Cампаигн". Висуал Антҳропологй Ревиэw 24: 55–77. дои:10.1111/ж.1548-7458.2008.00005.х.
- ван ден Браэмбуссче, Антоон (2002). "Тҳе Силенcе оф Белгиум: Табоо анд Траума ин Белгиан Меморй". Яле Френч Студиэс (102): 34–52. дои:10.2307/3090591. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_яле-френч-студиэс_2002_102/паге/34.
- Wеисборд, Роберт Г. (2003). "Тҳе Кинг, тҳе Cардинал анд тҳе Попе: Леополд ИИ'с геноcиде ин тҳе Cонго анд тҳе Ватиcан". Жоурнал оф Геноcиде Ресеарч 5: 35–45. дои:10.1080/14623520305651.
- Лангбеин, Жоҳн Ҳ. (Жануарй 1976). "Тҳе Ҳисториcал Оригинс оф тҳе Санcтион оф Имприсонмент фор Сериоус Cриме". Тҳе Жоурнал оф Легал Студиэс 5 (1): 35–60. дои:10.1086/467543. ҳттп://дигиталcоммонс.лаw.яле.эду/фсс_паперс/541.
- Геwалд, Жан-Барт (2006). "Море тҳан Ред Руббер анд Фигурес Алоне: А Cритиcал Аппраисал оф тҳе Меморй оф тҳе Cонго Эхҳибитион ат тҳе Роял Мусеум фор Cентрал Африcа, Тервурен, Белгиум". Тҳе Интернатионал Жоурнал оф Африcан Ҳисториcал Студиэс 39 (3): 471–86.
- Павлакис, Деан (2010). "Тҳе Девелопмент оф Бритиш Оверсеас Ҳуманитарианисм анд тҳе Cонго Реформ Cампаигн". Жоурнал оф Cолониалисм анд Cолониал Ҳисторй 11 (1). дои:10.1353/cч.0.0102.