Letitia Christian Tyler
| Летитиа Чристиан Тйлер | |
|---|---|
 | |
| Америка Қўшма Штатларининг биринчи хоними | |
|
Мансаб даври 1841-йил 4-апрел – 1842-йил 10-сентябр | |
| Президент | Жоҳн Тйлер |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Летитиа Чристиан 1790-йил 12-ноябр Сидар Грове, Виржиния, АҚШ |
| Вафоти |
1842-йил 10-сентябр (51 ёш) Вашингтон, Колумбия округи, АҚШ |
| Турмуш ўртоғи | Жоҳн Тйлер |
| Болалари | 8 та |
Летитиа Тйлер (1790-йил 12-ноябр — 1842-йил 10-сентябр) 1841—1842-йилларда АҚШ президенти Жоҳн Тйлернинг рафиқаси ва давлат биринчи хоними эди[1].
У 1808-йилда ўзининг оиласидаги Сидар Гроведа ўша пайтда ҳуқуқшунос бўлган Тайлерга турмушга чиқди. Уларнинг йигирма тўққиз йиллик никоҳи бахтли бўлган кўринади, гарчи Летитиа эрининг сиёсий юксалиши пайтида эътибордан қочган, Конгрессдаги кўп вақтларида Виржинияда қолган. Унинг кейинги ҳаёти касалликка чалинган. 1839-йилда бошдан кечирган фалаж инсулт уни ногирон қилиб қўйди. Биринчи хоним сифатида у Оқ уйнинг турар жойида қолди ва уларни фақат 1842-йил январ ойида қизи Элизабетнинг тўйида қатнашиш учун қолдирди. 1842-йил сентябр ойида у яна инсултни бошдан кечирди ва вафот этди ва ўз вазифасини бажараётганда вафот этган биринчи хоним бўлди.
Ёшлиги
Виржиния штатининг Ню-Кент округидаги Сидар Грове плантациясида туғилган Летитиа Чристиан Марй ва полковник Роберт Чристианнинг қизи эди. Чристиан гулчи боғбон эди[2]. Летитиа уятчан, сокин, тақводор ва ҳар жиҳатдан фидойи ва оиласига садоқатли эди[3].
Шахсий ҳаёти
У 1808-йилда ўша пайтда ҳуқуқшунос бўлган Жоҳн Тйлер билан учрашди. Уларнинг беш йиллик танишуви чекланди ва тўйдан уч ҳафта олдин Тйлер уни қўлидан ўпди. Тйлер ўзининг тўйларидан бир неча ой олдин унга ёзган ягона севги мактубида шундай деб ваъда берган: „Мен омад оқимида сузсам ёки чўкиб кецам ҳам, мен сизни ҳеч қачон севишдан тўхтамаслигимга амин бўлишингиз мумкин“[4][5].
Никоҳ
Улар Тйлернинг 23 ёшга тўлган кунида унинг оиласининг уйидаги Cедар Гроведа турмуш қуришди. Летитиа Тйлер эрининг сиёсий юксалиши даврида эътибордан қочди, уй вазифаларини жамоат хотинлик масъулиятидан афзал кўрди. Конгрессдаги хизмати давомида у 1828—1829-йиллар қишида Вашингтонга бир марта ташриф буюришдан ташқари Виржинияда қолди. 1839-йилда у фалаж инсултига дучор бўлиб, ногирон бўлиб қолди. Биринчи хоним сифатида у Оқ уйнинг юқори қаватидаги турар жойида қолди. У 1842-йил январда қизининг (Элизабет) тўйига қатнашиш учун бир марта хонасидан пастки қаватга тушган[6].
Ўлим ва мерос
Оқ уйда вафот этган биринчи хоним Летитиа Тйлер 1842-йил 10-сентябр оқшомида 51 ёшида инсултдан вафот этди[7]. У туғилган плантацияда дафн қилиш учун Виржинияга олиб кетилган. Тйлер, Cаролине Ҳаррисон (1892) ва Эллен Wилсон (1914) Оқ уйда вафот этган ягона биринчи хонимлардир.
Унинг келини Приссилла Купер Тйлер уни „сиз тасаввур қила оладиган энг фидойи одам“ деб эслади. Соғлиғи жуда нозик бўлишига қарамай, она уйнинг барча ишларини ва ҳаммасини шундай жимгина кузатиб боради ва тартибга соладики, у буни қачон қилганини билиб бўлмайди" деб тарифлаган.
Манбалар
- ↑ „Летитиа Тйлер | Америcан фирст ладй“ (инглизча). британниcа.cом. Энcйcлопедиа Британниcа. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ „Летитиа Тйлер Биограпҳй :: Натионал Фирст Ладиэс' Либрарй“ (инглизча). www.фирстладиэс.орг. 9-ноябр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ Барден, Cиндй. Меэт тҳе Фирст Ладиэс. Cартҳаге, ИЛ: Теачинг & Леарнинг Cомпанй, 1996 — 29-бет. ИСБН 9781429111218. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ Wалдруп, Cароле Чандлер. Wивес оф тҳе Америcан Пресиденц, 2д эд. (инглизча). МcФарланд, 2006 — 63-бет. ИСБН 9780786424153. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ Май, Гарй. Жоҳн Тйлер: Тҳе Америcан Пресиденц Сериэс: Тҳе 10тҳ Пресидент, 1841-1845 (инглизча). Маcмиллан, 2008 — 16-бет. ИСБН 9781429939218. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ Линдсай, Раэ. Тҳе Пресиденц' Фирст Ладиэс (инглизча). Р & Р Wритерс / Агенц, Инc., 2001. ИСБН 9780965375337. Қаралди: 17-ноябр 2017-йил.
- ↑ Жеффрей М. Жонес, Жони Л. Жонес. „Пресидентиал Строке: Унитед Статес Пресиденц анд Cеребровасcулар Дисеасе“. CНС Спеcтрумс. Қаралди: 31-август 2014-йил.
{{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес|магазине=(ёрдам)CС1 маинт: дате формат ()