Li Xe
Ли Хе — ўрта Танг сулоласининг хитой шоири. У Гуиcаи ва Шигуи сифатида ҳам танилган.
У тиришқоқ шоир бўлиб, кундузи сайрга чиққанда бир мисра ше’р келса, уни қоғозга туширар, кечки пайт уйга етиб келганида ше’рларини охирига етказиб қўяр эди. У ўзининг ҳаёлий, ғайритабиий ва фантастик мавзудаги ше'рлари билан машҳур.
Унинг ўзига хос ше'рият услуби Қинг сулоласи даврида Хитойда тез-тез танқид қилинган. Бу даврда унинг ше'риятдаги машҳурлиги адабий диднинг ўзгариши билан боғлиқ бўлиб, унинг асарлари "Уч юз танг ше'рлари" дан чиқариб ташланган. ХХ асрга келиб унга қизиқиш уйғонган. У Мао Зедунни ҳайратга солган Танг шоирларидан бири эди.
Кейинги авлод шоири Ли Шангйин ҳам Ли Хенинг қисқача таржимаи ҳолини ёзган. Ду Му 831 - йилда Лининг тўпланган шеърларига сўзбоши ёзган.
Биографияси
Унинг оиласи қироллик наслидан эди . Иккала Танг давлати тарихида ҳам уни "Чжен Вангнинг авлоди" деб аташган.
У 790- ёки 791-йилларда туғилган. Шоир От йилида дунёга келган, чунки унинг 23 та ше’рларида шоирнинг тимсоли сифатида от ишлатилган. Фучанг округида туғилган . У 7 ёшида шеър ёзишни бошлаган.
Касаллик ва ўлим
У касалдек кўринишга эга деб та'рифланади. Шоир гўёки жуда озғин бўлган. Ли Хе паст мартабали ва камбағал амалдор сифатида таҳминан 816- ёки 817- йилларда, 26 ёки 27 ёшида вафот этган . Ли Хенинг қисқача таржимаи ҳоли вафоти вақтидадир. Унинг олдига қип-қизил рангдаги бир киши келиб, Шангди уни ше'р ёзиш учун жаннатга чақирганини айтди.
Ше'рият

Адабиёт тарихида Ли, одатда, ВИИИ аср охири ва ИХ аср бошларини қамраб олган Ўрта Танг даври шоири ҳисобланади. Унинг шеърий тўплари орасида ёши каттароқ замондоши Мен Жиао ва Хан Ю бор эди.
Унинг 240 га яқин ше'рлари сақланиб қолган. Тангнинг янги китоби унинг ғалатилиги ва Лининг эрта вафот этгани туфайли бор йўғи бир нечта шеърлари сақланиб қолгани ҳақида хабар беради.
Унинг ше'рларининг 2 та антологияси сақланиб қолган: тўплам қўшиқлари ва Ли Хе ше'рлари .
Унинг ше'рияти ўзига хос бўлиб, ҳаёлий ва ғайриоддий тасвирлар билан тўла бўлиб, у "Гуиcаи" лақабини шу ерда олади. Унинг сақланиб қолган ше'рларининг деярли ҳеч бири тартибга солинмаган.
Юан сулоласининг кўплаб ши шоирлари Лининг ше'рий услубига тақлид қилганлар.
Адабиётлар
Манбалар
- Араи, Кен. Чūгоку Шижин Сеншū 14: Ри Га (жа). Токё: Иwанами Шотен, 1959.
- Араи, Кен. Шиншū Чūгоку Шижин Сеншū 5: Ри Га, Ри Шōин (жа). Токё: Иwанами Шотен, 1984.
- "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Британниcа Кокусаи Даи-Ҳяккажитен. Энcйcлопæдиа Британниcа, Инc.. 2014. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/李賀-148407#Э3.83.96.Э3.83.АА.Э3.82.БФ.Э3.83.8Б.Э3.82.АБ.Э5.9Б.БД.Э9.9А.9Б.Э5.А4.А7.Э7.99.БЕ.Э7.А7.91.Э4.БА.8Б.Э5.85.Б8.20.Э5.Б0.8Ф.Э9.А0.85.Э7.9Б.АЭ.Э4.БА.8Б.Э5.85.Б8. Қаралди: 2017-01-28.
- Брянт, Даниэл „Чаптер 22: Поэтрй оф тҳе Эигҳтеэнтҳ то Эарлй Тwентиэтҳ Cентуриэс“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Даижирин. Сансеидō. 2006. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/李賀-148407#Э5.А4.А7.Э8.БЕ.9Э.Э6.9Э.97.20.Э7.АC.АC.Э4.Б8.89.Э7.89.88. Қаралди: 2017-01-30.
- "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Даижисен. Шогакукан. 1998. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/李賀-148407#Э3.83.87.Э3.82.Б8.Э3.82.БФ.Э3.83.АБ.Э5.А4.А7.Э8.БЕ.9Э.Э6.Б3.89. Қаралди: 2017-01-30.
- Эндō, Сеики (15 Април 2005). "Гафу Бунгаку Шижō ни океру Ри Га но Ичи: "Фузан Такаши" ни мотозуку кōсацу" (жа). Тōкйō Даигаку Чūгокуго Чūгоку Бунгаку Кенкйūшицу Кийō (Университй оф Токё) 8 (1): 1–24. Арчивед фром тҳе оригинал он 2 Фебруарй 2017. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20170202063620/ҳттп://репоситорй.дл.итc.у-токё.аc.жп/дспаcе/бицтреам/2261/6578/1/cc008001.пдф. Қаралди: 2017-01-30.Ли Хе]]
- Фродшам, Ж. Д.. Тҳе Поэмс оф Ли Ҳе (790-816) (эн). Сан Франcисcо: Нортҳ Поинт Пресс, 1983. ИСБН 0-86547-084-7.
- Фуказаwа, Казуюки (2013). "Чūгоку Бункаши Даижитен". ин Озаки (жа). Чūгоку Бункаши Даижитен. 1. Токё: Таишūкан Шотен. 1219–1220 б. ИСБН 978-4469012842.
- (Тҳесис).
{{cите тҳесис}}: Миссинг ор эмптй|титле=(ёрдам) - Граҳам, А. C. (1971). "А Неw Транслатион оф а Чинесе Поэт: Ли Ҳо 李 賀". Буллетин оф тҳе Счоол оф Ориэнтал анд Африcан Студиэс (Университй оф Лондон) 34 (3): 560–570. дои:10.1017/с0041977х0012854х. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/буллетин-соас_1971_34_3/паге/560.
- Граҳам, А. C.. Пенгуин Cлассиcс: Поэмс оф тҳе Лате Танг (эн). Пенгуин Гроуп, 1977.
- Ҳинтон, Давид. Cлассиcал Чинесе Поэтрй: Ан Антҳологй (эн). Неw Ёрк: Фаррар, Страус анд Гироух, 2014. ИСБН 978-1-46687-322-3.
- Ҳунтингтон, Раниа „Чаптер 6: Тҳе Супернатурал“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- Жуллиэн, Франçоис. Детоур анд Аccесс: Стратегиэс оф Меанинг ин Чина анд Греэcе (эн), 2004. ИСБН 1-890951-11-0.
- Каи, Кацужи; Ҳигаши, Ҳидетоши (2010). ""Бантō Годаи но Бунгаку Ҳиҳйō, Шорон" Якучū (жō)" (жа). Фукуока Даигаку Жинбун Ронсō (Фукуока Университй) 42 (3): 821–842. ҳттпс://фукуока-у.репо.нии.аc.жп/?аcтион=репоситорй_аcтион_cоммон_доwнлоад&итем_ид=1088&итем_но=1&аттрибуте_ид=22&филе_но=1. Қаралди: 2017-01-30.Ли Хе]]
- Кролл, Паул W. „Чаптер 14: Поэтрй оф тҳе Т'анг Дйнастй“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- Лйнн, Ричард Жоҳн „Чаптер 18: Монгол-Йüан Cлассиcал Версе (Шиҳ)“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- Морисе, Тошизō „Ри Га (791–817): Шин Тō Шо кан 203“, . Тōдаи но Шижин: Соно Денки Огаwа: . Токё: Таишūкан Шотен, 1975 — 477–484-бет.
- "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Мйпаэдиа. Ҳитачи. 1996. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/李賀-148407#Э7.99.БЕ.Э7.А7.91.Э4.БА.8Б.Э5.85.Б8.Э3.83.9Э.Э3.82.А4.Э3.83.9А.Э3.83.87.Э3.82.А3.Э3.82.А2.
- Ногучи, Казуо (1994). "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Энcйcлопедиа Ниппониcа. Шогакукан. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/%Э6%9Д%8Э%Э8%Б3%80-148407#Э6.97.А5.Э6.9C.АC.Э5.А4.А7.Э7.99.БЕ.Э7.А7.91.Э5.85.А8.Э6.9Б.Б8.28.Э3.83.8Б.Э3.83.83.Э3.83.9Д.Э3.83.8Б.Э3.82.АБ.29. Қаралди: 2017-01-29.
- Саргент, Стуарт „Чаптер 15: Тз'у“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- (Тҳесис).
{{cите тҳесис}}: Миссинг ор эмптй|титле=(ёрдам) - (Тҳесис).
{{cите тҳесис}}: Миссинг ор эмптй|титле=(ёрдам) - Уэки, Ҳисаюки; Уно, Наото; Мацубара, Акира (1999). "Канши но Житен". ин Мацуура, Томоҳиса (жа). Канши но Житен. 1. Токё: Таишūкан Шотен. 110–113 б. ОCЛC 41025662.
- Wада, Ҳиденобу (28 Април 2001). "Ри Га то иу шижин-зō: Ри Шōин "Ри Га Шō Ден" то Ри Га но моногатари" (жа). Очаномизу Жоши Даигаку Даигаку Чūгоку Бунгаку Каиҳō (Очаномизу Университй) 20 (1): 50–68. Арчивед фром тҳе оригинал он 2017-09-17. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20170917123550/ҳттп://теапот.либ.оча.аc.жп/оча/ҳандле/10083/1061. Қаралди: 2017-09-17.Ли Хе]]
- Wихтед, Жоҳн Тимотҳй „Чаптер 19: Поэтрй оф тҳе Фоуртеэнтҳ Cентурй“, . Тҳе Cолумбиа Ҳисторй оф Чинесе Литературе Маир: . Неw Ёрк: Cолумбиа Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-231-10984-9.
- "Ли Ҳе (Ри Га ин Жапанесе)" (жа). Wорлд Энcйcлопедиа. Ҳеибонша. 1998. ҳттпс://котобанк.жп/wорд/%Э6%9Д%8Э%Э8%Б3%80-148407#Э4.Б8.96.Э7.95.8C.Э5.А4.А7.Э7.99.БЕ.Э7.А7.91.Э4.БА.8Б.Э5.85.Б8.20.Э7.АC.АC.ЭФ.БC.92.Э7.89.88. Қаралди: 2017-01-29.
- Wу, Фушенг „Чаптер 3 (ноте 8)“, . Тҳе Поэтиcс оф Деcаденcе: Чинесе Поэтрй оф тҳе Соутҳерн Дйнастиэс анд Лате Танг Периодс (эн). Албанй: СУНЙ Пресс, 1998 — 228-бет. ИСБН 9780791437513.
- Хиа, Ганг (Деcембер 2001). "Ниҳон Реиҳō Нйūмон но чūкаку то чūкū: Нитчū но реиҳō, каннен но ҳикаку но ичиданмен (3)" (жа). Рицумеикан Кокусаи Кенкйū (Рицумеикан Университй) 14 (3): 71–87. Арчивед фром тҳе оригинал он 2017-02-02. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20170202054356/ҳттп://www.рицумеи.аc.жп/аcд/cг/ир/cоллеге/буллетин/вол14-3/14-3-04ка.пдф. Қаралди: 2017-01-29.Ли Хе]]
- Зеитлин, Жудитҳ Т. „Тҳе Гҳост'с Воиcе“, . Тҳе Пҳантом Ҳероине: Гҳосц анд Гендер ин Севентҳеэнтҳ-cентурй Чинесе Литературе (эн). Ҳонолулу: Университй оф Ҳаwаии Пресс, 2007. ИСБН 9780824830915.
Қўшимча ўқиш
- Мc Cраw, Давид (1996). "Ҳангинг бй а Тҳреад: Ли Ҳе'с Девиант Cлосурес". Чинесе Литературе: Эссайс, Артиcлес, Ревиэwс (Университй оф Wисcонсин) 18: 23–44. дои:10.2307/495624. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_чинесе-литературе-эссайс-артиcлес-ревиэwс_1996-12_18/паге/23.
- Ногучи, Казуо (29 Марч 1980). "Ри Га то Шин Аши" (жа). Ҳоккаидō Даигаку Бунгакубу Кийō (Ҳоккаидо Университй) 28 (2): 107–169. Арчивед фром тҳе оригинал он 2022-12-10. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20221210173635/ҳттпс://эпринц.либ.ҳокудаи.аc.жп/дспаcе/бицтреам/2115/33440/1/28-46_ПР107-169.пдф. Қаралди: 2022-12-10.Ли Хе]]
- Ту, Куо-ч'инг. Ли Ҳо. Бостон: Тwайне, 1979.