Life hack sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Modified_keyboard_(16372763).jpg|thumb| Bilak og‘rig‘idan aziyat chekayotgan operatorga boshqaruv, alt va shift tugmalarini bosh barmog‘i bilan bosish imkonini beruvchi [[K'Nex|K’Nex]] qismlari bilan moslashtirilgan klaviatura.]]
'''Life hack''' (yoki '''life hacking,''' toʻgʻridan toʻgʻri maʼnosi:hayotni buzish) — bu hayotning barcha jabhalarida [[Hosildorlik|mahsuldorlik]] va [[Samaradorlik|samaradorlikni]] oshiradigan har qanday hiyla, yorliq, mahorat yoki yangi usuldir. Bu atama, asosan, maʼlumotlarning haddan tashqari yuklanishidan aziyat chekadigan yoki ish jarayonini dasturlashdan boshqa usullar bilan tezlashtirishga qiziquvchan kompyuter mutaxassislari tomonidan ishlatilgan.

== Tarixi ==
"[[Hack (informatika)|Hack]]" atamasining asl taʼrifi „qoʻpol yoki ogʻir zarbalar bilan kesish“ dir. Zamonaviy xalq tilida u tez-tez va iflos qobiq skriptlari, [[Email|elektron pochta]] hamda [[RSS]] kabi maʼlumotlar oqimlarini filtrlaydigan, oʻzgartiradigan va qayta ishlovchi boshqa buyruq qatori yordam dasturlari kabi maʼlum bir hisoblash muammosining noaniq, ammo samarali yechimini tasvirlash uchun ishlatiladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://lifehacker.com/software/interviews/interview-father-of-life-hacks-danny-obrien-036370.php|sarlavha="Interview: father of "life hacks" Danny O'Brien|sana=Lifehacker.com. 2005-03-17. Retrieved 2010-03-11.|qaralgan sana=2023-02-12|arxivsana=2011-09-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110903195914/http://lifehacker.com/software/interviews/interview-father-of-life-hacks-danny-obrien-036370.php}}</ref>. Keyinchalik bu atama dasturchining kundalik hayotida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan kompyuterlar bilan bogʻliq boʻlmagan muammoning yechimiga ishora qilib'', „life hack“'' ga ham kengaytirilgan.  Ushbu turdagi hayotiy xakerliklarga misollar fayllarni sinxronlashtirish, vazifalarni kuzatish, voqealarni eslatish yoki elektron pochtani filtrlash uchun yordamchi dasturlarni oʻz ichiga olishi mumkin<ref>https://www.craphound.com/lifehacksetcon04.txt</ref><ref>{{Kitob manbasi|title="Words of the Year 2005.pdf"|url=http://www.americandialect.org/Words_of_the_Year_2005.pdf}}</ref>. 

== Ommalashish ==
''Life hack'' atamasi 2004-yilda [[San Diego|Kaliforniyaning San Diego]] shahrida boʻlib oʻtgan [[O'Reilly Media|OʻReilly]] Rivojlanayotgan Texnologiyalar Konferentsiyasida texnologiya jurnalisti [[Danny O'Brien (jurnalist)|Denni OʻBrien]] tomonidan IT-mutaxassislari oʻz ishlarini bajarish uchun ishlatadigan „uyatli“ skriptlar va yorliqlarni tasvirlash uchun kiritilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://conferences.oreillynet.com/cs/et2004/view/e_sess/4802|sarlavha="O'Reilly Emerging Technology Conference 2004|sana=2007-09-18|qaralgan sana=2010-03-11.|arxivsana=2011-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110805161716/http://conferences.oreillynet.com/cs/et2004/view/e_sess/4802}}</ref>.

Keyinchalik OʻBrien va blogger [[Merlin Mann]] 2005-yilda OʻReilly Rivojlanayotgan Texnologiyalar konferentsiyasida „Life Hacks Live“ deb nomlangan sessiyani taqdim etishdi. Ikkalasi, shuningdek, 2005-yil fevralida debyut qilgan OʻReilly’s [[Qilish (jurnal)|''Make'' jurnali]] uchun „Life Hacks“ nomli ruknining hammuallifidir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.today.com/money/nsfw-zomg-twittersphere-added-dictionary-122978|sarlavha="'NSFW,' 'ZOMG,' and 'Twittersphere' added to dictionary"|qaralgan sana=2015-10-22.}}</ref>.

[[Amerika dialektlari jamiyati|Amerika dialekt jamiyati]] ''podkast'' ortidagi „2005-yilning eng foydali so‘zi“ uchun ikkinchi o‘rinni egallagan ''lifehack'' (bir so‘z) ga ovoz bergan. Bu soʻz 2011-yil iyun oyida [[Oksford lug'atlari onlayn|Oksford Dictionaries Onlinega]] ham qoʻshilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://conferences.oreillynet.com/cs/et2005/view/e_sess/5958|sarlavha="O'Reilly Emerging Technology Conference 2005"|sana=2007-09-10|qaralgan sana=2010-03-11|arxivsana=2011-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111222001931/http://conferences.oreillynet.com/cs/et2005/view/e_sess/5958}}</ref>.

== Yana qarang ==

* [[Xaker|Hacker]]
** [[Xakerlar madaniyati|Hacker madaniyati]]
** [[Xavfsizlik xakeri]]
* [[Oshxona xakeri|Kitchen hack]]
* [[Jugaad]] — shunga oʻxshash tushuncha
* [[Kludge]] — shunga oʻxshash tushuncha
* [[Uravaza|Urawaza]] — shunga oʻxshash tushuncha
* [[FlyLady]] — uy xoʻjaligi metodologiyasi
* [[O'z-o'zidan yordam|Oʻz-oʻziga yordam]] — oʻz-oʻzini boshqarish — iqtisodiy, intellektual yoki hissiy jihatdan — koʻpincha jiddiy psixologik asosga ega
* [[Tim Ferriss]] — muallif
* ''[[Ishlarni bajarish|Getting Things Done]]'' — kitob va vaqtni boshqarish usuli

=== Badiiy adabiyotda ===

* [[Makgiverizmlar]]
* [[Rube Goldberg]] — karikaturachi

=== Texnikalar ===

* 43 Folders — vaqt va fayllarni boshqarish tizimi
* [[Hipster PDA]] — qogʻozga asoslangan shaxsiy tashkilotchi
* [[Qo'shimcha o'qish]] — oʻqish va oʻrganish usuli
* [[Pamildori usuli|Pomodoro texnikasi]] — vaqtni boshqarish usuli
* [[Intervalli takrorlash]] — uzoq muddatli yodlash printsipi
* [[Vaqtni blokirovka qilish]] — vaqtni boshqarish usuli

== Manbalar ==

[[Turkum:Shaxsiy hayot]]
[[Turkum:Hayotiy koʻnikmalar]]