Ликуд (ибронийча: הַלִּיכּוּד‎), расман Ликуд Миллий Либерал ҳаракати (ибронийча: הַלִּיכּוּד – תנועה לאומית ליברלית‎) номи билан танилган, Исроилдаги асосий ўнг қанот сиёсий партияси[17][18][19]. 1973-йилда Менаҳем Бегин ва Ариэл Шарон томонидан бир нечта ўнг қанот партиялари билан иттифоқда ташкил этилган. 1977-йилги сайловларда Ликуднинг ғалаба қозониши мамлакат сиёсий тарихида катта бурилиш нуқтаси бўлиб, биринчи марта сўл кучлар ҳокимиятни қўлдан бой беради. Бундан ташқари, Исроилда биринчи марта ўнг қанот партия кўп овозни қўлга киритади[20]. 1980-йилларнинг асосий қисмида мамлакатни бошқарганидан кейин партия 1992-йилда Кнессет сайловларида мағлуб бўлган. Ликуд номзоди Бенямин Нетаняҳу 1996-йилда Бош вазир сайловида ғалаба қозонади ва 1996-йилги сайловлардан сўнг ҳукуматни шакллантириш вазифаси топширилади. Нетаняҳу ҳукумати ишончсизлик вотумидан сўнг парчаланиб кетган, бу эса 1999-йилда сайловлар эълон қилинишига олиб келиб, Ликуд Эҳуд Барак бошчилигидаги Ягона Исроил коалициясига ҳокимиятни бой берган.

Ликуд - Миллий Либерал ҳаракати
הליכוד – תנועה לאומית ליברלית‬
Раис Бенжамин Нетаняҳу
Асосчилари Меначем Бегин
Ташкил этилган 1973 (иттифоқ)
1988 (бирлашган партия)
Бирлашган Гаҳал (Ҳерут ва Либерал партия), Фреэ Cентре, Натионал Лист ва Буюк Исроил учун ҳаракат
Штаб квартиралари Метзудат Зе'эв
38 Кинг Георге Стреэт
Тел Авив, Исраэл
Ёшлар қаноти Ёш Ликуд
Аъзолари сони 125,000
Идеологияси


Сиёсий позицияси

Ўнг қанот[12][13]

Европага мансублик Европа консерваторлари ва ислоҳотчилар партияси (глобал ҳамкор)[14]
Халқаро мансублик Халқаро Демократия Иттифоқи
Ранглар      Кўк
Мадҳияси
„ג'ינגל הליכוד“‬[15]
(„Ликуд Жингле“)
Кнессет
32 / 120
Мост МКс 48 (1981)
Вебсайт УРЛ топилмади.
מחל‬
م‌ح‌ل‎
[16]

2001-йилда 1999-йилги сайловдан кейин Нетаняҳу ўрнига келган Ликуд партияси вакили Ариэл Шарон Барак истеъфога чиққанидан кейин Бош вазир томонидан ўтказилган сайловда уни мағлуб этган. Партия 2003-йилги сайловларда ишончли ғалаба қозонганидан сўнг, Ликуд 2005-йилда Шарон Кадима партиясини тузиш учун кетгач бу ерда катта бўлиниш юз берган. Бу Ликуднинг 2006-йилги сайловларда тўртинчи ўринга тушиб кетишига ва Кнессетдаги 28 ўриндан маҳрум бўлишига олиб келган. 2009-йилги сайловлардан сўнг Ликуд 15 ўринга эга бўлган. Нетаняҳу партияни назоратга олиб, бошқа ўнг қанот партиялари Йисраэл Байтейну ва Шас билан иттифоқ тузиб, ҳукуматни Кадима назоратидан қайтариб олган. Нетаняҳу ўша йилдан то 2021-йилгача бош вазир бўлиб ишлаган. Ликуд 2020[21] ва 2021-йиллардаги сайловларда энг кўп ўринларни қўлга киритади, бироқ Нетаняҳу 2021-йил июн ойида Яир Лапид ва Нафтали Беннетт бошчилигидаги мисли кўрилмаган коалиция томонидан ҳокимиятдан четлаштирилган[22][23]. Кейинчалик 2022-йилги сайловда ғалаба қозониб, Бош вазир лавозимига қайтади[24].

Партия аъзоси Ликудник (ибронийча: לִכּוּדְנִיק‎) деб аталади[25].

Манбалар

  1. ↑
    • Буэно де Месқуита, Бруcе. Принcиплес оф Интернатионал Политиcс. САГЕ, 2013 — 69-бет. 
    • Уттер, Гленн. Cонсервативе Чристианс анд Политиcал Партиcипатион. АБC-CЛИО, 2004 — 29-бет. 
    • Эл-Гендй, Карим. Тҳе Проcесс оф Исраэли Деcисион Макинг. Ал-Зайтоуна Cентре, 2018 — 192-бет. 
    • Неаcк, Лаура. Студйинг Фореигн Полиcй Cомпаративелй. Роwман & Литтлефиэлд Публишерс, 2018 — 43-бет. ИСБН 978-1-5381-0963-2. 
    • Тҳе Миддле Эаст: Фром Транситион то Девелопмент. Брилл, 2022 — 64-бет. ИСБН 978-90-04-47667-7. 
  2. ↑
    • Даниэл Таубер. „Зе'эв Жаботинскй (1880-1940)“. Ликуд Англос (2010-йил 13-август). — „Жаботинскй'с мовемент анд теачингс, wҳич cан бе чараcтеризед ас натионал-либералисм, форм тҳе фоундатион оф тҳе Ликуд партй.“. 2011-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган.
    • МcГанн, Жамес Г.; Жоҳнсон, Эрик C.. Cомпаративе Тҳинк Танкс, Политиcс анд Публиc Полиcй. Эдwард Элгар Публишинг, 2005 — 241-бет. ИСБН 978-1-78195-899-5. „Тҳе Ликуд Партй, тҳе партй оф Приме Министер Ариэл Шарон, ис а натионал-либерал партй, wҳиле тҳе Лабор Партй, лед бй Шимон Перес, ис море лефт-wинг анд идентифиэд ас соcиал-демоcратиc.“ 
    • „Меэт тҳе партиэс – Ликуд“ (2015). 2019-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 1-март. „А натионал-либерал политиcал мовемент (cентер-ригҳт, ин Исраэли термс) тҳат wас эстаблишед ас ан аллианcе оф партиэс тҳат унитед инто а сингле партй ин 1984.“.
  3. ↑ Wатзал, Лудwиг. Пеаcе Энемиэс Тҳе Паст анд Пресент Cонфлиcт Бетwеэн Исраэл анд Палестине. ПАССИА, 1999 — 28-бет. 
  4. ↑ Грüбел, Моника. Жудаисм. Баррон'с, 1997 — 191-бет. ИСБН 978-0-7641-0051-2. 
  5. ↑ „Исраэл: Cраcкс ин тҳе Фаcаде“. Роса Лухембург Стифтунг (2023-йил 23-январ). — „Бенжамин Нетаняҳу’с натионал-cонсервативе партй Ликуд“.
  6. ↑ „Исраэл элеcтион: Wҳо аре тҳе кей cандидатес?“. ББC Неwс (2015-йил 14-март). Қаралди: 2022-йил 3-сентябр.
  7. ↑
  8. ↑ „Гуиде то Исраэл'с политиcал партиэс“. ББC Неwс (2013-йил 21-январ). Қаралди: 2015-йил 28-июн.
  9. ↑ Амнон Рапопорт. Эхпериментал Студиэс оф Интераcтиве Деcисионс. Клуwер Аcадемиc, 1990 — 413-бет. ИСБН 978-0-7923-0685-6. „Ликуд ис а либерал-cонсервативе партй тҳат гаинс муч оф иц суппорт фром тҳе лоwер анд миддле cлассес, анд промотес фреэ энтерприсе, натионалисм, анд эхпансионисм.“ 
  10. ↑ Жоэл Греэнберг.. „Тҳе Wорлд: Пурсуинг Пеаcе; Нетаняҳу анд Ҳис Партй Турн Аwай фром 'Греатер Исраэл'“ (1998-йил 22-ноябр). Қаралди: 2015-йил 30-июн. „Ликуд, деспите дефеcтионс, ҳад жоинед Лабор ин аccептинг тҳе иневитабилитй оф территориал cомпромисе.... Револутионарй ас ит май сеэм, Ликуд'с абандонмент оф иц махималист висион ҳас ин фаcт беэн эволвинг фор еарс.“.
  11. ↑ Этҳан Броннер.. „Нетаняҳу, Онcе Ҳаwкиш, Ноw Тоуц Прагматисм“ (2009-йил 20-феврал). Қаралди: 2015-йил 30-июн. „Ликуд ас а партй ҳас маде а мажор трансформатион ин тҳе ласт 15 еарс фром беинг ригидлй cоммиттед то ретаининг алл тҳе ланд оф Исраэл то лоокинг прагматиcаллй ат ҳоw то ретаин фор Исраэл дефенсибле бордерс ин а верй унcертаин Миддле Эаст....“.
  12. ↑
  13. ↑
  14. ↑ Аъзо партиялар (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-10-12 санасида архивланган) Европа консерваторлари ва ислоҳотчилар партияси
  15. ↑ „הג'ינגל של הליכוד: רק שרון יביא שלום שישמור עלינו“. неwс.wалла.cо.ил (2001-йил 8-январ). Қаралди: 2018-йил 8-август.
  16. ↑ „הליכוד בהנהגת בנימין נתניהו לראשות הממשלה“. Cентрал Элеcтион Cоммиттеэ фор тҳе Кнессет. Қаралди: 2021-йил 14-июн.
  17. ↑ Галанти, С. Б.-Р.; Ааронсон, W. Э.; Счнелл, И. (2001). "Поwер анд чангес ин тҳе баланcе бетwеэн идеологй анд прагматисм ин тҳе ригҳт wинг Ликуд Партй". ГеоЖоурнал 53 (3): 263–272. дои:10.1023/А:1019585912714. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_геожоурнал_2001_53_3/паге/263. 
  18. ↑ Тҳе Cамбридге Диcтионарй оф Жудаисм анд Жеwиш Cултуре. Cамбридге Университй Пресс, 2010 — 304-бет. ИСБН 978-0-521-82597-9. Қаралди: 2015-йил 30-июн. „То оверcоме Лабор Партй доминанcе, тҳе булк оф cентер-ригҳт партиэс формед Ликуд.... Ин тҳе эарлй тwентй-фирст cентурй, Ликуд ремаинс а мажор фаcтор ин тҳе cентер-ригҳт политиcал блоc.“ 
  19. ↑ А Политиcал анд Эcономиc Диcтионарй оф тҳе Миддле Эаст Давид Седдон: . Тайлор & Франcис, 2013. ИСБН 978-1-135-35561-6. „Ликуд ис cентре-ригҳт, стронглй натионалистиc анд ассертиве ин фореигн полиcй.“ 
  20. ↑ Бсису, Нажи (Спринг 2012). "Исраэли Доместиc Политиcс анд тҳе Wар ин Лебанон". Лигҳц: Тҳе МЕССА Жоурнал (Университй оф Чиcаго) 1 (3): 29-38. ҳттп://луcиан.учиcаго.эду/блогс/месса/филес/2012/07/Лигҳц-С2012-Темплате-ФИНАЛ.пдф#паге=34. Қаралди: 23 Марч 2013. Ликуд]]
  21. ↑ „Финал Элеcтион Ресулц: Нетаняҳу Блоc Шорт оф Мажоритй Wитҳ 58 Сеац“ (эн). Ҳааретз. Қаралди: 2023-йил 17-феврал.
  22. ↑ „Нетаняҳу: А шреwд леадер wҳо решапед Исраэл“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2021-йил 13-июн). Қаралди: 2023-йил 17-феврал.
  23. ↑ „Нафтали Беннетт: Тҳе рисе оф Исраэл'с неw ПМ“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2021-йил 31-май). Қаралди: 2023-йил 17-феврал.
  24. ↑ Wиллиамс, Дан. „Исраэл'с Нетаняҳу ретурнс wитҳ ҳард-ригҳт cабинет сет то эхпанд сеттлеменц“ (эн). Реутерс (2022-йил 29-декабр). Қаралди: 2023-йил 17-феврал.
  25. ↑ „Ликудник“. Милон Морфих. Қаралди: 2010-йил 25-апрел.

Ҳаволалар