Lipizzan oti
Липиззан (липиззан, липиззанер) — чавандоз томонидан миниладиган отлар зоти. Баландлиги тахминан 147-157 сантиметр, улар очиқ кул рангга эга. Улар ҳаракатчан танаси билан мураккаб ҳаракатларни ўрганиши ва бажариш қобилиятига эга.
Бу зот 1580-йилдан бошлаб Липиза қишлоғида кўпайтирила бошланди, шунинг учун у ўз номини ушбу қишлоқ номидан олган. Бу зот эски Вена испан чавандозлари мактаби билан чамбарчас боғлиқ.
Хусусиятлари
Уларнинг ердан баладлиги 147-157 сантиметр[1] ни ташкил қилади, ба'зи отлар арава учун мўлжалланганлиги сабабли уларнинг бўйи 165 сантиметрга етади[2].
Липиззан отлари текис ёки бироз қавис шаклидаги профилли узун бошга эга. Жағи чуқур, қулоқлари кичик, кўзлари катта ва ифодали, бурун тешиклари ҳаракатланади. Уларнинг қийшиқ қаттиқ бўйни бор, паст, мушакли ва кенг. Уларда орқа кенг ва чуқур, кенг круп ва мушак елкалари бор. Оёқлари мушакли ва кучли, кенг бўғинли[3].
Уларнинг вояга етиши ва тайёрланиши одатда секин бўлади, лекин бошқа зотларга қараганда узоқроқ фаол ҳаёт кечирадилар. Испания чавандозлари мактабида йигирма ёшли отлар мураккаб машқларни бажарадилар[2].
Ранг
Липиззанларнинг аксарияти оқ рангда, ба'зан дафна ва қора рангларда бўлади. Бошқа кулранг отлар сингари, уларнинг териси қора, кўзлари қора ва мўйнаси оқ. Улар тўқ рангда туғилади ва ҳаётнинг дастлабки 6-10 йилида аста-секин кул рангга айланади. Улар кўпинча нотўғри равишда оқ отлар[1] деб таснифланади, аммо оқ отлар оч рангда туғилади ва териси оч рангдадир[4].
Уларда ХВИИИ асрга қадар ранглар сезиларли даражада хилма-хил эди[1], лекин оқ ранг доминант ген[4] деб белгиланади. Император оиласи оқ рангни афзал кўрган ва шунинг учун от зотлари уни афзал корган[5]. Бироқ, испан чавандозлари мактабида ҳеч бўлмаганда битта қора айғирга эга бўлиш учун қадимги ан'ана ҳали ҳам сақланиб қолган[6].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Липиззан Оригинс“. Липиззан Ассоcиатион оф Нортҳ Америcа. 2018-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 17-сентябр.
- ↑ 2,0 2,1 Эдwардс, Тҳе Энcйcлопедиа оф тҳе Ҳорсе, п.111.
- ↑ Бонгианни, Симон & Счустер’с Гуиде то Ҳорсес анд Пониэс, Энтрй 37.
- ↑ 4,0 4,1 „Интродуcтион то Cоат Cолор Генетиcс“. Ветеринарй Генетиcс Лабораторй. Университй оф Cалифорниа, Давис. 2017-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 19-сентябр.
- ↑ „Липиззанер“. Бреэдс оф Ливестоcк. Оклаҳома Стате Университй. 2008-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 19-сентябр.
- ↑ Сwинней, Ҳорсе Бреэдс оф тҳе Wорлд, п.52.
 |
Викиомборда „Липиззан оти“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |