Ливерпул[1][2][3] (инглизча: Ливерпоол,) Буюк Британиянинг Мерсисайд округидаги шаҳар, Англиянинг шимоли-г'арбий соҳилидаги порт, Мерси дарёсининг ог'зида жойлашган. Буюк Британиянинг ғарбий қисмидаги шаҳар. Мерсисайд графлигининг маъмурий маркази. Мерси дарёсининг Ирландия денгизига қуйилиш жойида.

Ливерпул

Ливерпоол
Шаҳар
Skyline of Liverpul
Liverpul
Герб
Мамлакат Буюк Британия
Ҳукумат
Жуан Андерсон
Илк эслатилиши 1190-йил
Майдон [cонверт: инвалид нумбер]
Расмий тил(лар)и Инглиз тили
Аҳолиси
 (1180-йил)
513 441
Вақт минтақаси УТC+0
Телефон коди 0151

Аҳолиси - 441 477 киши (2002) - Буюк Британиядаги бешинчи шаҳар (ва Англияда учинчи). Ливерпул агломерациясининг аҳолиси 800 000 кишидан ошади. ХХ асрнинг 2-ярмида Ливерпул тушкун шаҳар номига эга эди: 1930-йиллардан 2000-йилларнинг бошигача унинг аҳолиси деярли икки баравар камайди[4][5]

Тарих

1170-йилда Лиуэрпулле деб номланган аҳоли пункти биринчи марта тилга олинади, бу "лойқа сув омбори " деган ма'нони англатади. Ба'зи тадқиқотчилар асл топоним сифатида элверпул вариантини - " йилбалиқлари билан сув омбори " ни келтирадилар.

1207-йилда қирол Иоанн Ерсиз Ливерпулга туман мақомини берувчи хартия чиқарди. Ливерпул қал'асининг сояси остида инглиз қо'шинлари Ирландияга ко'чирилди.

ХВИ асрнинг о'рталарида Ливерпул беш юз нафар аҳолиси бўлган жуда аҳамияциз аҳоли пункти бо'либ қолди. ХВИИ асрда савдо-сотиқ ва аҳоли сонининг ўсиши секинроқ бўлди. Фуқаролар уруши пайтида, 1644-йилда қал'а о'н саккиз кунлик қамалга дучор бо'лди.

Ливерпулнинг г'арбий соҳилдаги порт сифатидаги аҳамияти ХВИИИ асрда, трансатлантик қул савдосининг о'сиши ва Америка колонияларининг иқтисодий ривожланиши билан о'сишни бошлади. 1715-йилда Англияда биринчи очиқ порт доcк бу ерда қурилган[6][7].

ХИХ аср бошларига келиб, 40 га яқин глобал савдо трафигининг %. 1831-йилда Ливерпул банки очилди.

ХИХ аср давомида Ливерпул худди Манчестер каби саноат инқилобининг флагмани бо'либ хизмат қилди. Ривожланишнинг барча мамлакатлар ва қит'алар учун умумий бўлган ко'плаб хусусиятлари биринчи бо'либ Ливерпул томонидан бошдан кечирилди.

1840-йилларда аҳоли тез ўсди, айниқса ирландиялик кўчманчилар кела бошлаган. 1851-йилга келиб, шаҳар аҳолисининг тахминан 25% ирландияликлар эди. ХИХ аср охири ва ХХ аср бошларида Ливерпул бутун Европадан ко'плаб муҳожирларни қабул қилди. Бу шаҳар бо'йлаб жойлашган турли хил диний биноларнинг мавжудлигида о'з аксини топди, уларнинг аксарияти бугунги кунда ҳам фойдаланилмоқда.

Ливерпул 1880-йилда шаҳар мақомини олди. Иккинчи жаҳон уруши бошлангунга қадар у динамик ривожланишда давом этди.

Ливерпул ҳам Британия империясидаги кемасозликнинг асосий марказларидан бири бўлган. Машҳур супер пароход Титаник ва бошқа ко'плаб трансатлантик лайнерлар Ливерпул портига тайинланган.

UNESCO bayrogʻi УНЕСCОнинг Бутун жаҳон ёдгорликлари, № 1150 обекти
рус. • инг. • фр.

1960-йилларда Ливерпул ёшлар маданиятининг энг машҳур марказларидан бирига айланди. Бу ерда туг'илган энг машҳур маданий ҳодиса Тҳе Беатлес эди. Маҳаллий аҳоли о'зига хос Сcоусе лаҳжасида гапиради .

Музейлар

Турли ёдгорликлар

Адабиётлар

  • Ливерпуль, город // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Ҳаволалар

Манбалар

  1. ↑ ГРАМОТА.РУ
  2. ↑ „БРЭ“. 2019-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 23-август.
  3. ↑ Ливерпул — маълумот Катта совет энсиклопедиясидан олинди..
  4. ↑ „Ливерпоол: тҳе фирст 1,000 еарс — Арабелла МcИнтйре-Броwн — Гоогле Книги“. 2014-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 2-октябр.
  5. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  6. ↑ „Потерянный Ливерпульский Док“. Чаннел 4: Тиме Теам, 21 апреля 2008. 2011-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 13-март.
  7. ↑ „Ливерпульская система доков“. Неw Ёрк Тимес, 2 января 1898. 2016-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 2-октябр. Ноте: «пдф» реадер неэдед то сеэ фулл артиcле
  8. ↑ Среди этажных зданий: в данный список не включается Страсбургский собор высотой 142 метра, но не имеющий деления на этажи.