Боғ чабер ва аджикали Лобио

Лобио (грузинча: ლობიო) ― грузин таоми, шунингдек, ловия (ҳам яшил, ҳам донали) умумий номи[1].

Анор шарбатили лобио

Лобио таоми Кавказ орти халқлари орасида машҳур бўлиб, у ҳам яшил ловия дуккакларидан, ҳам кўкатлар ва/ёки анор доначалари билан қайнатилган қизил ловиядан тайёрланади. Одатда, ўтинда пиширилган „Тонис пури“ ёки „Шотис пури“ грузин нони билан тортилади.

Тарихи

"Лобио" деб номланган таом Грузияда қадим замонлардан бери маълум бўлиб, у долиҳос мевалари — сунбул ловиядан тайёрланган. Ловия анча кейинроқ, ХВИИ-асрнинг охирида пайдо бўлган ва ундан тайёрланган таом ҳам „лобио“ номи билан аталган. Пишириш учун дон ёки яшил ловия ишлатилади.Ловия доналари — оқ, пушти, қизил — фақат таъм жиҳатлари билан фарқланади. Қайнатиш учун дон турларидан бирини танлаш мақсадга мувофиқ, чунки уларнинг пишириш вақтлари ҳар хил[2].

Тайёрлаш

Донли ловия таомининг асоси махсус тарзда тайёрланади. Фасол 12 соат давомида совуқ сувда ивитилади, бу вақт ичида сув 2-3 марта алмаштирилади. Кейин доналар оқава сувда ювилади ва сув қуйилиб, қайнатилади. 10-15 дақиқа давомида юқори ҳароратда тутиб туриб, сувн тўкиб ташланади, процедура яна 2 марта такрорланади. Кейин, оловни камайтириб, ловия пишганича қайнатилади ва сув деярли бутунлай буғланиб кетиши керак[2].

Бу асосда лобионинг кўплаб вариантлари тайёрланади. Қовурилган пиёз, туз билан майдаланган саримсоқ, сирка, чабер ва кинза, қалампирдан ташқари, лобиога тозаланган помидор (тахминан 5 дақиқа давомида ловия билан димланади), майдаланган ёнғоқ (тайёр таомга) қўшилиши мумкин. Сирка консентрланган қизил ткемали шарбати — квацараҳи билан алмаштирилиши мумкин. Агар идиш жуда қуюқ бўлиб қолса, у оз миқдордаги булён билан суюлтирилади[2]. Тортишдан олдин лобиога сиркада маринадланган қизил пиёз ёки анор уруғлари сепилади. Таом асосий таом сифатида иссиқ, ҳам совуқ ҳолда истеъмол қилинади, шунда у иштаҳани очади. Яшил фасолдан пиширилган лобио мавсумий таом ҳисобланади. У гўшт — қўй ёки мол гўшти билан пиширилади[2].

Овқатга кўп миқдорда кинза қўшилади, у шунингдек тортишда безак сифатида ҳам ишлатилади.

Манбалар

  1. ↑ Кулинарний словар. Зданович Л. И. 2001
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Киладзе 2011.


Адабиётлар

  • Ратушний А. С. Лобио // Всё о эде от А до Я: Энсиклопедия. — М.: Издателско-торговая корпорация „Дашков и К°“, 2016. — С. 205. — 440 с. — 300 экз. — ИСБН 978-5-394-02484-9.
  • Киладзе, Елена Сергеевна.. Практическая энциклопедия грузинской кухни: история, традиции, рассказы, рецепты. М.: АСТ, 2011. ИСБН 978-5-17-073215-9. 
  • Похлёбкин В. В. „Лобио“, . Национальные кухни наших народов. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 131—132-бет. 
  • Лобио // Култура питания. Энсиклопедический справочник / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-э изданиэ. — Мн.: „Белорусская энсиклопедия имени Петруся Бровки“, 1993. — С. 161. — 540 с. — ИСБН 5-85700-122-6.

Ҳаволалар