Lordoz

Бурасмда бел умуртқаси лордози ко'рсатилган.

Лордоз (юнонча: лордос – қийшайган, букри) – умуртқа поғонасининг қийшайиши. Умуртқа поғонасининг бўйин ва бел қисмидаги эгилишлар ҳисобланади.

Шунингдек, кифоз ҳам умуртқа поғонасининг ғайритабиий конвекс эгрилигига ишора қилади. Кўкрак умуртқаларида нормал ташқи (қавариқ) эгрилик ҳам кифоз деб аталади. Бу атама юнонча лордос „орқага эгилган“ сўзидан келиб чиққан. Инсон умуртқа поғонасидаги лордоз одамларга ўз массасининг асосий қисмини тос суягига тушишини осонлаштиради. Инсон умуртқа поғонасидаги лордоз инсон скелетининг асосий физиологик мослашувларидан бири ҳисобланади, бу эса одамнинг юришини худди энергия жиҳатидан самарали бўлишига имкон беради.

Лордоз ва сколёз ва кифозга қарши

Лордоз, сколёз ва кифоз — бу умуртқа поғонасининг эгрилигига таъсир қиладиган барча ҳолатлар. Уларнинг орасидаги фарқ умуртқа поғонасининг қайси қисми таъсирланганлиги ва улар қайси йўналишда эгилишидир.

Лордоз — бу сизнинг бачадон бўйни ва бел умуртқаларининг табиий қисми бўлган танангизнинг олд қисмига эгриликнинг ошиши.

Сколиоз умуртқа поғонасининг эгилишига ва ён томонга бурилишига олиб келади. Кўпинча болалар ва ўсмирларда учрайди .

Кифоз кўкрак умуртқа поғонасини (бўйин ва қовурғаларнинг пастки қисми ўртасида) орқага эгилиб, тананинг олд қисмидан табиий равишда кўпроқ узоқлашишига олиб келади. Бу одамларнинг элкаларини букишга мажбур қилади.

Симптомлар ва сабаблар

Кўп одамларда лордознинг жисмоний белгилари йўқ. Дарҳақиқат, ташхис қўйилмагунингизча, сизда бу касаллик борлигини ҳеч қачон билмаслигингиз мумкин.

Бошқа одамлар сизнинг ҳолатингиздаги ўзгаришларни сезишлари одатда осонроқ бўлади, масалан:

• Бошингиз ва бўйинингиз одатдагидан олдинга эгилган.
• Сизнинг сонларингиз олдинга силжийди.
• Думбангиз чиқиб кетмоқда.
• Ётганингизда белингиз остида қўшимча бўш жой.

Қаттиқроқ эгри чизиқларга олиб келадиган Лордоз бўйин ёки бел оғриғига олиб келиши мумкин ва одатдагидек ҳаракат қилишни қийинлаштиради. Кўпгина лордоз ҳолатлари идиопатикдир — ҳеч қандай сабаб йўқлигининг тиббий таърифи. Улар ўз-ўзидан ривожланади. Болаларга таъсир қиладиган одатда ҳеч қандай сабабга эга эмас. Бу торакал кифоз кучайган одамларда ҳам аниқланиши мумкин.

Мана бу расмда елка суягида остеосаркомани кўришимиз мумкин

Баъзи тиббий шароитлар лордозга олиб келиши мумкин, жумладан:

• Спондилолистез .
• Ахондроплазия .
• Остеопороз .
• Остеосаркома .
• Мушак дистрофияси .
• Кифоз.
• Статик энсефалопатия.

Диагностика ва тестлар

Провайдерингиз физик текширув билан лордоз ташхисини қўяди.

Улар сизнинг ҳолатингизни кўриб чиқадилар ва умуртқа поғонасидаги ҳар қандай ғайритабиий эгриликларни текширадилар. Улар лордотик эгри чизиқнинг мослашувчанлигини текширадилар. Агар сиз бўйнингизни ёки белингизни эгаётганингизда у сиз билан бирга ҳаракатланса, даволаниш ёки жарроҳлик амалиётига муҳтож бўлиш эҳтимоли камроқ бўлади.

Шунингдек, улар сизни сколёз ва кифоз ва орқа ва умуртқа поғонасига таъсир қиладиган бошқа ҳолатлар учун текширишлари мумкин.

Бу расмда белни МРТ орқали кўрсатилган

Агар провайдерингиз умуртқа поғонасида лордоз белгиларини сезса, танангизда нима содир бўлаётганини аниқ билиш учун сизга баъзи кўриш тестлари керак бўлиши мумкин, жумладан:

• рентген нурлари .
• МРИ .
• Компютер томографияси .

Бошқарув ва даволаш

Қандай қилиб лордозни даволаш унинг умуртқа поғонаси бўйлаб жойлашганлигига ва у бирон бир аломатга сабаб бўлганига боғлиқ. Кўпчилик ҳеч қандай даволанишга муҳтож эмас. Агар сизда бўйин ёки бел оғриғи каби аломатлар бўлса, эҳтимол сизга фақат рецепциз НСАИДлар (масалан, аспирин ёки ибупрофен) ва симптомларингизни даволаш учун чўзиш ва кучайтириш керак бўлади. НСАИДни 10 кундан ортиқ қабул қилишдан олдин провайдерингиз билан гаплашинг.

Эгри чизиқ кучайиб кетмаганига ишонч ҳосил қилиш учун лордозни кузатиш учун ҳар бир неча ойда провайдерингизга ташриф буюришингиз керак бўлади.

Агар лордотик эгри вақт ўтиши билан ёмонлашса ёки у мослашувчан бўлмаса, провайдерингиз бир нечта даволанишни таклиф қилиши мумкин, жумладан:

• Жисмоний терапия: Сизнинг провайдерингиз умуртқа поғонаси атрофидаги мушакларни кучайтириш учун машқлар ва чўзилишларни таклиф қилиши мумкин. Машқлар эгри чизиқни камайтира олмайди ёки лордозни даволай олмайди, аммо тадқиқотлар шуни кўрсатдики, улар бўйин ёки белдаги оғриқлар каби симптомларни камайтиришнинг энг яхши усули ҳисобланади. Ҳамстрингс, сон, абс ва глуте (думғазадаги мушаклар)ни мустаҳкамлаш сизнинг ҳолатингизни яхшилаши мумкин .
• Қўллаб-қувватлаш: Сиз умуртқа поғонангизни қўллаб-қувватлаш учун мослаштирилган қавс киясиз ва унинг бундан буён эгилишини тўхтатасиз. Провайдерингиз сизга бракетни қанчалик тез-тез тақиш кераклигини ва уни қанча вақт кийиш кераклигини айтиб беради. Аксарият одамлар кунига камида 20 соат бракет кийишлари керак.
• Лордоз жарроҳлиги: Лордоз жарроҳлиги камдан-кам учрайди. Агар лордотик эгри чизиқ этарлича кучли бўлса ёки вақт ўтиши билан ёмонлашса, провайдерингиз умуртқа поғонасини тўғрилаш ва эгри чизиқни камайтиришга ёрдам берадиган орқа мия бирикмасини тавсия қилиши мумкин. Буни даволаш учун сизга суяк пайвандлаш керак бўлиши мумкин . Жарроҳингиз ёки провайдерингиз сизга қайси турдаги операция кераклигини ва тикланиш учун қанча вақт кетишини айтиб беради.