Louis Guilloux
Лоуис Гуиллоух (1899-йил 15-январда туғилган) – франсиялик ёзувчи, таржимон ва журналист бўлиб, ўзининг ишчилар ҳаётини ва сиёсий курашларни тасвирлаб ёзган романлари билан машҳурликка эришган. Унинг энг машҳур китоби „Ле Санг ноир“ бўлиб, у Жеан-Паул Сартренинг „Наусеа“ асарининг муқаддимаси сифатида тасвирланган[1].
| Лоуис Гуиллоух | |
|---|---|
![]() Лоуис Гуиллоухнинг портрети | |
| Таваллуди |
15-январ 1899-йил |
| Вафоти |
14-октябр 1980-йил (81 ёшда) Саинт-Бриэуc, Бретан Франсия |
| Касби | ёзувчи, журналист, таржимон |
| Ижод қилган тиллари | франсуз тили, инглиз тили |
| Фуқаролиги |
|
| Жанр | Роман |
| Имзоси | |
|
| |
Ҳаёти ва ижоди
Гуиллоухнинг отаси этикдўз бўлган ва у ижтимоий ҳаётда фаол инсон бўлган. Бу ҳақида Гуиллоух ўзининг биринчи китоби „Ла Маисон ду Пеупле“да отаси юз келган қийинчиликлар ҳақида Қуéрé образи орқали тасвирлаб берган. Бу асарда воқеалар Қуéрéнинг ўғли томонидан ҳикоя қилинган. Ҳикояда Қуéрéнинг идеаликка асосланган сиёсий фаоллиги унинг кичик бизнесига қандай таҳдид солиши ва унинг чуқур илдиз отган консерватизмга қарши курашиши орқали мижозларини йўқотиши тасвирланган[2].
Ўрта мактабда Гуиллоух, кейинчалик ўз жонига қасд қилган анархист, файласуф Георгес Паланте билан дўстлашиб қолган. Палантенинг умидсизлиги Гуиллоухни ўзининг дурдона асари бўлган 1935-йилда яратилган „Ле Санг Ноир“ асарининг азобланган антиқаҳрамони ҳисобланган Cрипуре образини яратишга илҳомлантирган. Cрипуре номи „Cритиқуэ де ла раисон пуре“ сўзининг қисқартма шаклидир. Шунингдек, у ўзининг эски мураббийсини ҳам ўз хотира китобида ёдга олган[3].
Профессионал ёзувчи ва адабий таржимон бўлишидан олдин Гуиллоух турли соҳаларда, жумладан, журналистика соҳасида ишлаган. У инглиз тилини жуда яхши билган. У 1924-йилда оила қурган ва 1927-йилда „Ла Маисон ду Пеупле“ асарини нашр эттирган.
Китобнинг муваффақияти Гуиллоухни туғилиб ўсган жойи Бриттанйда бўлаётган ижтимоий вазиятларни ўзида акс эттирган бир неча романлар сериясини яратишга ундаган. Унинг „Ле Санг Ноир“ асари олдинги социалистик адабиётдан узоқлашиши билан ажралиб турган, чунки ушбу китоб экзистенсиализм ва абсурдизм билан боғлиқ бўлган элементларни ўз ичига олган. У Биринчи жаҳон уруши пайтида урушнинг аянчли вазиятида инсониятга нисбатан чексиз нафрат ҳиссини туйган антиқаҳрамон Cрипуренинг ўз жонига қасд қилиш фикрларига асосланган. Cрипуренинг қиёфаси билан қарама-қарши ўлароқ, яхшироқ келажак учун интилаётган ижобий қаҳрамон сифатида эса Луcиэн тасвирланган. Аммо Cрипуренинг пессимистик қарашлари Луcиэннинг идеализмига қараганда кучлироқ ва жозибалироқ қилиб тасвирланган[4]. Китоб инглиз тилига „Биттер Виcторй“ номи остида таржима қилинган.
Унинг уруш йилларида ёзилган „Ле Паин дес Рêвес“ асари 1942-йилда „Прих ду роман популисте“ мукофотига сазовор бўлган. Франсия озод қилингандан сўнг, Гуиллоух Америка армияси учун таржимон бўлиб ишлаган. У ўша пайтдаги Америка армиясидаги ирқий тенгсизлик ва адолацизликни ўрганган[5]. Гуиллоухнинг ўша пайтдаги тажрибалари Элиcе Каплан томонидан 2006-йилда чоп этилган „Тҳе Интерпретер“ китобида тасвирланган[6].
Унинг 1949-йилда яратилган „Ле Жеу де Патиэнcе“ романи „Прих Ренаудот“ мукофотига сазовор бўлган. Бу китоб унинг энг экспериментал ҳамда китобхонларнинг кучли диққат эътиборини талаб қиладиган мураккаб асари сифатида таърифланган[7].
Гуиллоух 1932-йилда „Гҳетто Ноир“ номи билан нашр этилган қора танли америкалик ёзувчи Cлауде МcКай томонидан ёзилган „Ҳоме то Ҳарлем“ романини ўз ичига олган бир қатор китобларни таржима қилган. У, шунингдек, Жоҳн Стеинбеcк, Маргарет Кеннедй, ва Роберт Дидиэр, ва Ҳорнблоwернинг баъзи романларини таржима қилган. Умрининг охирига келиб, у адабий мумтоз асарларнинг телевизион ссенарийларини ҳам яратган.
Лоуис Гуиллоух кўплаб таниқли ёзувчилар билан дўст бўлган. У файласуф Жеан Грениэрни ўсмирлик йиллариданоқ таниган ва Алберт Cамус билан ҳам яқин дўст бўлган. У Андрé Малраух ва Жеан Гуéҳенно билан ҳам дўст бўлган. Cамус Гуиллоухнинг асарларини юқори баҳолаган ва ҳатто унинг „Cомпагнонс“ ҳикоясини Лев Толстойнинг „Иван Иличнинг ўлими“ асари билан таққослаган[2].
Сиёсий ҳаракатлари
Гуиллоух 1927-йилда 15-апрел куни Европа журналида чоп этилган интеллектуал мустақиллик ва фикр эркинлигининг чекланиши тўғрисидаги қонунга қарши аризани имзолаган.

У 1935-йилда фашизмга қарши ёзувчиларнинг Биринчи Бутунжаҳон Конгресси котиби бўлган. Шундан сўнг эса у фашистлар Германиясидан қочганларга кўмак берган ва кейинчалик Испания республикачиларига ёрдам берган Ред Аид Интернатионал ташкилотининг раҳбари бўлган.
Иля Эҳренбоург билан суҳбатдан сўнг, Андрé Гиде уни 1936-йилда СССРга бўлган машҳур саёҳатида у билан бирга боришни таклиф қилган. Ушбу саёҳатда Эугèне Дабит ҳам иштирок этган. Бироқ у совет тузумини маъқуллашдан бош тортган.
Иккинчи жаҳон урушидан кейин у бир нечта Маисонс де ла Cултуре провинсиялари ташкил этилишига ёрдам берган. 1953-йилда у Éдитионс Ренcонтре учун „Греат Новелс“ сериялари устида ишлаган ва классик романларнинг қайта нашрларини таклиф қилган[8].
Лоуис Гуиллоух 1980-йил 14-октябрда Саинт-Бриэуcда вафот этган ва Cиметиèре Саинт-Мичел қабристонига дафн қилинган.
Прих Лоуис Гуиллоух
1983-йилда „Cонсеил гéнéрал дес Côтес-д’Армор“ ташкилотининг умумий кенгаши ёзувчининг адабий ғоялари ва қадриятларини абадийлаштириш мақсадида „Прих Лоуис Гуиллоух“ мукофотини ташкил этган. Ушбу мукофот ҳар йили дуализм ва индивидуалликнинг барча қурбонларини мафкуравий мавҳумликлардан озод этувчи фикрларга асосланган ҳамда инсоний фазилатлар ҳақидаги ғоялари билан ажралиб турадиган франсуз тилидаги асарларга берилади.
Асарлари
- Ла Маисон ду Пеупле (1927)
- Леттрес де Проудҳон (1929)
- Доссиэр cонфидентиэл (1930)
- Cомпагнонс (1931)
- Соувенирс сур Георгес Паланте (1931)
- Ҳймéнéэ (1932)
- Ле Леcтеур écрит (1933)
- Ангéлина (1934)
- Ле Санг Ноир (1935)
- Ҳистоире де бригандс (1936)
- Ле Паин дес Рêвес (1942)
- Ле Жеу де Патиэнcе (1949)
- Абсент де Парис (1952)
- Парпагнаccо оу ла Cонжуратион (1954)
- Лес Батаиллес Пердуэс (1960)
- Cрипуре (1961)
- Ла Cонфронтатион (1968)
- Ла Бретагне қуэ ж’аиме (Ма Бретагне) (1973)
- Салидо (1976)
- Cоcо Перду (1978)
- Cарнец 1921-1944 (1978)
Вафотидан кейин чоп этилган асарлари
- Гранд Бêта (1981)
- Cарнец 1944–1974 (1982)
- Л’Ҳербе д’оубли (1984)
- Лабйринтҳе (1999)
- Вингт анс ма белле âге (1999)
Манбалар
- ↑ Греэне, Франcис Ж. – Лоуис Гуиллоух’с „Ле Санг ноир“ : А Префигуратион оф Сартреъс „Ла Наусéэ“ , Френч Ревиэw : Жоурнал оф тҳе Америcан Ассоcиатион оф Теачерс оф Френч (Чапел Ҳилл, УСА ; ИССН 0016-111Х), 1969, 43, п. 205.
- ↑ 2,0 2,1 Wалтер Д. Редферн, „Политиcал Новел анд Арт оф Симплиcитй: Лоуис Гуиллоух“, Жоурнал оф Эуропеан Студиэс, 1971; 1; 115.
- ↑ Лоуис Гуиллоух, Соувенирс сур Г. Паланте. Парис, Cаллиграммес, 1980
- ↑ ЖҲ Кинг, „Лоуис Гуиллоух’с Амбигуоус Эпиc Ле Санг Ноир“, Форум фор Модерн Лангуаге Студиэс, Жан 1972, вол вии, но.1.
- ↑ Каплан, Алиcе, Он Виолент Жудгмент : Лоуис Гуиллоух’с Новел абоут Раcе, Жустиcе, анд тҳе Сегрегатед Армй тҳат Либератед Франcе , Френч Литературе Сериэс, Вол. 35, Но. 1. (1 Оcтобер 2008), пп. 105-122.
- ↑ Алиcе Каплан, Тҳе Интерпретер. (Неw Ёрк анд Лондон: Фреэ Пресс, 2005). 256 пп. $25.00 УС (ҳбк). (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-09-28 санасида архивланган) ИСБН 0-7432-5424-4
- ↑ Wалтер Редферн, „Лоуис Гуиллоух“, Френч Литературе Cомпанион.
- ↑ Валлоттон, Франçоис. Лес Эдитионс Ренcонтре: 1950-1971 (фр). Лаусанне: Эдитионс д'эн бас, 2004. ИСБН 978-2-8290-0312-7.
