Lur
Лур (швед., дат ва ингл лур, қад.сканд. луур) — аэрофонлар гуруҳига мансуб бўлган қадимий чолғу, най ёки тромбоннинг ўтмишдоши. У Скандинавияда (ҳозирги Дания, Швеция, Норвегия ҳудудида, Германиянинг шимолий ҳудудларида) бронза даврининг охирида (мил. ав. ХИИ—ВИ асрлар оралиғида) тарқалган.

У бронзадан тайёрланади. Оцимон танаси лотинча С ҳарфи шаклида эгилган. Лурнинг узунлиги бир ярим метрдан икки метргача бўлади. Мундштук тромбонга ўхшайди. Тарелка шаклидаги текис юмалоқ қисми геометрик безаклар билан безатилган. Лурда фақатгина табиий товуш қаторидаги товушлар чиқади. Омон қолган қоятош расмлари ва топилмаларига кўра (қурбонлик қурбонгоҳлари ёнида) лур маданият ва маросим асбоби сифатида қўлланган. Лурнинг овози валторна ёки тромбонни эслатади.
Мавжуд асбоблардан (жами 50 дан ортиқ, шу жумладан парчалар) 6 та намунаси яхши сақланиб қолган, улар ХВИИИ аср охирида Даниянинг Брудевалт қишлоғи яқинидаги ботқоқликдан топилган. Ушбу лурлардан бештаси Копенгагендаги Дания миллий музейида сақланади. Олтинчиси 1845-йилда Николай И га тақдим этилган; ҳозирда Санкт-Петербургдаги Эрмитажнинг давлат коллекциясида тақдим этилган.
Натижада, ўрта асрларда бу сўз ёғоч ёки қайин пўстлоғидан ясалган ва норвегиялик чўпонлар томонидан ишлатилган трембит каби текис ва узун шох деб аталган. Лур, Хеймдалл ижро этган Катта Эддеда эслаб ўтилган.
Адабиётлар
- „Лур“, Музыкальная энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1976 — 340-бет.
- Л. Г. Бергер „Норвежская музыка“, . Музыкальная энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1976 — 340-бет.
- Броҳолм ҲC, Ларсен WП, Скжерне Г. Бронза даврининг жозибаси. Копенгаген, 1949-йил
- Беҳн Ф. Мусиклебен им Алтертум ва фруҳен Миттелалтер. Штутгарт, 1954-йил.
Ҳаволалар
- Брудевалтлик Лура (дат. [1][сайт ишламайди]
- Бронза лурс [2]
- Рангли қоя расмлари ва Лурснинг фотосуратлари (Галледаги Саксония-Анҳалт археологик музейи) (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган)
- Лура овоз намунаси (мп3) (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган)