Мадрид
Байроғи Герби
Жойлашиши
Ташкил қилиниши ВИИИ аср
Вилоят Мадрид вилояти
Аҳоли
Зичлик
3,228,359 (2005)
5,198 киши/км²
Она тиллари Испанча
Шаҳар ҳокими Алберто Руиз-Галлардóн
Wеб сайти www.мунимадрид.эс

Мадрид – Испания пойтахти, Мадрид провинсиясининг ва Янги Кастилия тарихий вилоятининг бош шаҳри. Мамлакатнинг асосий сиёсий, иқтисодий ва маданий маркази. Мансанарес дарёси (Тахо ҳавзаси) бўйида, Месета платосида, 650 м баландликда жойлашган. Иклими қуруқ субтропик иқлим. Январнинг ўртача температураси 4,9°, июлники 24,2°. Йиллик ёғин 420 мм. Транспорт йўли ва автомобил йўллари тугуни. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Аҳолиси 2,8 млн. киши (1998).

М. илк бор қўлёзмаларда 932 йилда қайд этилган.М. ўрнида Ю-асраа мавр-уш/жинг Мажирит номли қалъаси бўлган. 1083-йилда араблардан озод этилган ва 1118-йилдан эркин шаҳар ҳуқуқи берилган. ХИВ—ХВ асрларда Кастилия қироллари қароргоҳи. 1561-йилдан Испаниянинг расмий пойтахти.

М. ва унинг атрофидаги корхоналар мамлакатда ишлаб чиқариладиган маҳсулотнинг 1/10 қисмини беради. Шаҳар саноатининг етакчи тармоғи — машинасозлик (автомобилсозлик, самолёцозлик, локомотивсозлик), электротехника (оптика приборлари, радиотехника ва телефон жиҳозлари, қишлоқ хўжалиги қуроллари ишлаб чиқариш). Киме (жумладан, пластмасса ишлаб чиқариш), қурилиш материаллари, полиграфия, кимё-фармацевтика, тўқимачилик, кўнпоябзал, фарфор-фаянс ва бошқа са-ноат корхоналари бор. Бадиий хунармандчилик (кашта тикиш, тўр тўқиш, заргарлик буюмлари тайёрлаш ва бошқалар) ривожланган. М.да йирик корхоналар бошқармаси, банклар, суғурта компаниялари, савдо фирмалари ва биржалар жойлашган. М. — халқаро туризм марказларидан. Унтлар, Мария Кристина қироллик коллегиуми, консерватория, санъацҳунослик ва бошқа ўқув му-ассасалари, Қироллик академияси, илмий тадқиқот институтлари, астрономия расадхонаси, ботаника боғи, кутубхоналар, Прадо музейи, Миллий археология, санъат ва бошқа музейлар бор. Метрополитен қурилган. Меъморий ёдгорликлардан епископ ка-пелласи (1520), Пла са Маёр ансамбли (1619), Кирол саройи (1738—64), черковлар, ратуша (ХВИИ—ХВИИИ асрлар) ва бошқа сақланган[1].

Тарихи

"Бо'ри ва ҳаёт дарахти" хайкалтарошлик намунаси

Археологик изланишлар Мансанарес дарёсининг қирг'ог'ида со'нгги палеолит даврига (таҳминан 100 минг йил олдин) оид инсоният излари борлигини исботлаб берди. Мадрид илк бор солномаларда эсланади. Айтишларича шаҳарни Кордобанинг амири Муҳаммад И леонлар ва кастиллардан ҳимоя қилган. Шаҳар илк бор Маджирит номи билан, милодий 932-йилда аталган.

Географияси

Иқлими

Ҳудудий бўлиниши

Мадрид туманларининг харитаси

Шаҳар туманлари

  1. Cентро: Палаcио, Эмбажадорес, Cортес, Жустиcиа, Универсидад, Сол.
  2. Арганзуэла: Пасео Империал, Аcаcиас, Чопера, Легазпи, Делиcиас, Палос де Могуэр, Аточа.
  3. Ретиро: Паcíфиcо, Аделфас, Эстрелла, Ибиза, Жерóнимос, Ниñо Жесúс.
  4. Саламанcа: Реcолетос, Гоя, Фуэнте дел Берро, Гуиндалера, Листа, Cастеллана.
  5. Чамартíн: Эл Висо, Просперидад, Cиудад Жардíн, Ҳиспаноамéриcа, Нуэва Эспаñа, Пза. Cастилла.
  6. Тетуáн: Беллас Вистас, Cуатро Cаминос, Cастиллежос, Алменара, Валдеаcедерас, Берругуэте.
  7. Чамберí: Газтамбиде, Арапилес, Трафалгар, Алмагро, Валлеҳермосо, Рíос Росас.
  8. Фуэнcаррал-Эл Пардо: Эл Пардо, Фуэнтеларреина, Пеñагранде, Баррио дел Пилар, Ла Паз, Валверде, Мирасиэрра, Эл Голосо.
  9. Монcлоа-Араваcа: Cаса де Cампо, Аргüэллес, Cиудад Университариа, Валдезарза, Валдемарíн, Эл Плантíо, Араваcа.
  10. Латина: Лос Cáрменес, Пуэрта дел Áнгел, Луcеро, Алуче, Лас Áгуилас, Cампаменто, Cуатро Виэнтос.
  11. Cарабанчел: Cомиллас, Опаñэл, Сан Исидро, Виста Алегре, Пуэрта Бонита, Буэнависта, Абрантес.
  12. Усера: Орcаситас, Орcасур, Сан Фермíн, Алмендралес, Мосcардó, Зофио, Прадолонго.
  13. Пуэнте де Валлеcас: Энтревíас, Сан Диэго, Паломерас Бажас, Паломерас Суресте, Портазго, Нуманcиа.
  14. Мораталаз: Павонес, Ҳорcажо, Марроқуина, Медиа Легуа, Фонтаррóн, Винатерос.
  15. Cиудад Линеал: Вентас, Пуэбло Нуэво, Қуинтана, Ла Cонcепcиóн, Сан Пасcуал, Сан Жуан Баутиста, Cолина, Аталая, Cостилларес.
  16. Ҳорталеза: Паломас, Валдефуэнтес, Cаниллас, Пинар дел Рей, Апóстол Сантиаго, Пиовера.
  17. Виллаверде: Сан Андрéс, Сан Cристóбал, Бутарқуэ, Лос Росалес, Лос Áнгелес (Виллаверде).
  18. Вилла де Валлеcас: Cасcо Ҳистóриcо де Валлеcас, Санта Эугениа.
  19. Виcáлваро: Cасcо Ҳистóриcо де Виcáлваро, Амброз.
  20. Сан Блас: Симанcас, Ҳеллíн, Ампоста, Арcос, Росас, Режас, Cаниллежас, Салвадор.
  21. Баражас: Аламеда де Осуна, Аэропуэрто, Cасcо Ҳистóриcо де Баражас, Тимóн, Cорралежос.

Иқтисодиёйи

Маданияти

Байрамлари

  • 15-май — Авлиё Исидора куни.
  • 13-июн — Авлиё Антония Флорид куни.
  • 16-июл — Авлиё Вирген Кармен куни.
  • 7-август — Авлиё Каетана куни.
  • 10-август — Авлиё Лаврентий куни.
  • 15-август — Авлиё Вирген Палома куни.
  • 12-октябр — Авлиё Вирген Пилар куни.
  • 9-ноябр — Авлиё Вирген Алмудена куни.

Ҳамдўстлик шаҳарлари

Ҳаволалар

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил