Mafotihul ulum

"Мафотиҳул улум" ("Илмлар калити") — Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Юсуф Хоразмий томонидан ёзилган асар.

Муҳаммад ибн Аҳмад Хоразмий Балх шаҳрида таваллуд топган. Сомонийлар вазири Убайдуллоҳ ибн Аҳмад Утбийга атаб қомусий асар “Мафотиҳул улум” (“Илмлар калити”) номли асар ёзган. Асарда араб тилида кўп ишлатиладиган атамаларнинг изоҳлари берилган. Атамалар фанлар бўйича алоҳида-алоҳида икки бўлимдан иборат. Биринчи бўлим 6 боб, иккинчи бўлим 9 боб қилиб берилган. Айниқса, маъмурий масалаларга (иш юритиш, солиқлар тартиби масалалари, сувдан фойдаланиш, об-ҳаво, шунингдек, тиб, араб тили қоидалари, калом илми (ақоид), фиқҳ (ислом қонуншунослиги), фалсафага оид бўлимлари муҳим аҳамиятга эга.