Mahidevran Sultan
Моҳидаврон Гулбаҳор Султон (1500 — 3 феврал, 1580, Бурса) — Усмонийлар Султонининг И Сулаймоннинг ҳасекиларидан ва жорияларидан бири, шаҳзода Мустафонинг (1515-1553) онаси.
| Моҳидаврон Султан | |
|---|---|
| Таваллуди |
1500-йил Албания/Черкесия |
| Вафоти |
3 феврал 1581-йил (81 ёшда) Бурса, Усмонийлар империяси |
| Болалари |
Шаҳзода Мустафо Шаҳзода Аҳмет Фатма Султон Разие Султан |
Дастлабки йиллар
Моҳидаврон Султон 1500-йилда тугъилган.У зодагонлар оиласида туғилган бўлиб Султон Сулаймоннинг ҳарамига 1512-йилда кирган.Моҳидаврон Султон жуда ҳам чиройли аёл эди.Сулаймон уни дарҳол севиб қолди ва унга Гулбаҳор (Баҳор гули) ва бу севгидан 1515-йилда Шаҳзода Мустафо туғилди.Моҳидаврон 1516-йилда ҳарамдаги ўн етти аёл қаторига киритилган; у юқори мартабали турмуш ўртоғи эмас эди , чунки у бошқа иккита канизак билан бирга кунига 4 аспер , қолган учтаси эса 5 аспер ишлаб олди ва шунинг учун Маҳидевран Хотун жория бўлгани ва ҳарам дафтарларида (бинт Абдулла) ёзилгани сабаб, ва ҳужжат дафтари, Шаҳзода Мустафо учун қурилган мақбара ва Бурса ҳужжат дафтарчасида Маҳидевран Султан “Абдулла-Абдурраҳмон қизи” деп ёзилган. Эслатип отамиз Осмонийлар даврида “Абдулҳай, Абдулменнан, Абдулла ва Абдурраҳмон” деп Ислом динни қабул қилган қул-чориларни отасини исми шундай ёзилар эди. Турк тарихчи Нажет Сакаог’лу ва Чагатай Улучай, ҳарам ва топкапи саройи ҳужжатлари билан ишлаган энг буюк тарихчилардан бири, улар оз китобида Моҳидавронни, жория деп ёзишган, Ч. Улучай о’зиниг китобида шундай ёзган“ Маҳидевран Кадин: Бази кайнакларда ади Босфор, Гüлба-ҳар секлинде язил исе де догру олмадиги анласилмакта-дир. Бурса'да ясадиги сираларда язилан весикаларда Султан Мустафа валидеси дие зикредилмекте, исминден баҳседил-мемектедир. Факат бугüн тüрбесиде мевcут сандукаси[1].
конан левҳада Абдуллаҳ кизи Маҳидевран язил ол-дугу гиби, даҳа сонраки весикаларда да бу адла зикредил-мектедир? Çагдас весикаларинда баба ади Абдüрраҳман, Абдüлменнан ве Абдуллаҳ оларак язилдигина гöре cарие олмаси иcап этмектедир." ва Н. Сакаог’луҳам Моҳидаврон Кирим жорияси деп оз китобида эслатип откан, ва мозоридаҳам шундай ёзилган “кокенли бир cарıе Маҳидевран Хатун бинт Абдуллаҳ” ва шундан келип чиқип Моҳидаврон султон асли жория болган, фақат романларида я'ни (Наталия Вон Анреп, Саломе Дасчкоw ва бошқа) ларнинг китопида Моҳидаврон Княз Идарни қизи Малхуруб, лекн Малхуруб Ногай орда қиролини ог’ли Тин-Аҳметга турмушқа чиқан, ва черкес тарихчилари (Кушева Н. Ч Карданова) Маҳидевран султан Черкес маликаси эмаслигини испотлашкан.
Маҳидевран ўзининг тўнғич фарзанди Мустафони 1515-йилда улар Сулаймон санжак ҳукмдори бўлган Манисада бўлганида туғди .Моҳидаврон Султон гўзаллигига қарамай у Султонни муҳаббатини бир умр сақлаб қоладиган даражада ақлли эмас эди.Тарихчилар уни Чиройли аммо ақлсиз ва зерикарли аёл деб та'рифлашади.Кейинчалик Моҳидаврон Султон Сулаймонга яна 1 ўғил ва 2 қиз ҳадя қилди.
Болалари
Султон Сулаймон билан бирга Моҳидаврон Султоннинг 2 ўғил ва 2 қизи бор эди.
Шаҳзода Мустафо (1515-1553)
Шаҳзода Аҳмет (1516-?) расми?
Фатма Нур Султан (1521-?)
Розия Султон (1525-1556)
Манбалар
- ↑ Незиҳи Туран, Аҳмет (2003-01-01). „КИРИМ ҲАНЛИĞИ КАДИ СİCİЛЛЕРİ ҲАККИНДА НОТЛАР“. Турк Културу лнcелемелери Дергиси. 02-жилд, № 09. 1–16-бет. дои:10.24058/тки.124. ИССН 1302-4787.