Maithuna
Маитҳуна (Деванагари : मैुन) санскритча атама бўлиб, тантрик жинсий алоқа доирасидаги жинсий яқинлик. Митҳуна эса бундай маросимда иштирок этувчи эр-хотиндир[1]. Бу бешта макаранинг энг муҳими бўлиб, Панчамакара, Панчататтва ва Таттва Чакра деб номланувчи Тантранинг катта маросимининг асосий қисмини ташкил қилади. Майтҳуна қарама-қарши кучларнинг бирлигини англатади, инсон ва илоҳ ўртасидаги иккиюзламачиликни таъкидлайди, шунингдек, дунёвий завқ (кама) ва руҳий озодлик (мокша).
Митҳуна — қадимги ҳинд санъатининг машҳур белгиси бўлиб, у жисмоний муҳаббат билан шуғулланадиган эр-хотин сифатида тасвирланган[2].
Тарихи
Маитҳуна жинсий алоқаси анъанавий равишда эркак амалиётчи томонидан спермани ушлаб туриш билан амалга оширилади деб талқин қилинган, гарчи бошқа муаллифлар буни ихтиёрий деб билишади, эҳтимол фақат Тантрага тегишли[3]. Дастлабки майтҳуна, овқатланадиган учта биринчи Панчамакарага ўхшаб, маросим билан истеъмол қилиш учун жинсий суюқликларни (маитҳунам дравям ёки фақат маитҳуна) ҳосил қилишдан иборат бўлиши мумкин эди.[4] Уруғнинг тўкилиши ҳам сув қурбонлиги (тарпана) билан таққосланади. Бу Фрéдéриқуэ Апффел-Марглин таърифлаганидек, ражапана, Каула Тантрада топилган аёл оқиндисини ичиш ва Пуридаги Жаганнатҳа ибодатхонасида барча беш ингредиэнтни нектарга (амрита) аралаштириш каби шунга ўхшаш амалиётлар билан боғлиқ.
10-асрдаги Абҳинавагупта каби сўнгги манбалар маитҳуна натижалари Панчамакаранинг қолган қисми каби истеъмол қилинмаслиги ҳақида огоҳлантиради ва буни қилганларни „шафқацизлар“ (пасус) деб аташади.
11-аср Тодала тантраси маитҳунани ўзининг паñcамакара ёки „5 М сўздан иборат тўплами“, яъни мадя (шароб), мāṃса (гўшт), маця (балиқ), мудра (дон) ва маитҳунанинг охиргиси сифатида жойлаштиради[5].
Тахминан 12-асрда амалиётлар, худди важроли мудра каби, амалиётчининг танасига жинсий суюқликларни сингдиришга қаратилгандек туюлди.
Концепция
Маитҳуна эркак-аёл жуфтлигини ва уларнинг жисмоний, жинсий маънода бирлашишини крия нишпатти (этук тозалаш) билан синоним сифатида англатади[6]. Руҳ ҳам, материя ҳам ўз-ўзидан самарали бўлмаганидек, иккаласи ҳам биргаликда ишлаш уйғунликка олиб келганидек, майтҳуна фақат бирлашма муқаддас бўлганда самарали бўлади. Эр-хотин ҳозирча илоҳий бўлиб қоладилар: у Шакти ва у Шива ва улар якуний ҳақиқатга дуч келишади ва бирлашиш орқали бахтни бошдан кечирадилар. Муқаддас Ёзувлар, агар бу руҳий ўзгариш содир бўлмаса, бирлашма тўлиқ эмаслиги ҳақида огоҳлантиради[7]. Бироқ, Ёгананда каби баъзи ёзувчилар, секталар ва мактаблар буни ҳақиқий алоқасиз, соф ақлий ва рамзий ҳаракат деб билишади[6].
Бироқ, маитҳуна шаклини нафақат жисмоний бирлашма орқали ҳис қилиш мумкин. Акт жинсий энергиянинг кириб бориши билан метафизик текисликда мавжуд бўлиши мумкин, бунда шакти ва шакта энергияни нозик таналари орқали ҳам узатади. Айнан шу энергия узатилиши содир бўлганда, камайган эголар орқали маъбуда ва худо сифатида мужассамланган эр-хотин якуний ҳақиқатга дуч келади ва нозик жисмларнинг жинсий бирлашиши орқали бахтни бошдан кечиради[8].
Манбалар
- ↑ Wҳите, Давид Гордон. Кисс оф тҳе Ёгини: 'Тантриc Сех' ин иц Соутҳ Асиан Cонтехц, папербаcк, Университй оф Чиcаго Пресс [2003], 2006 — 81–85-бет. ИСБН 978-0-226-02783-8.
- ↑ Мензиэс, Жаcкиэ. Годдесс: Дивине Энергй. Арт Галлерй оф Неw Соутҳ Wалес, 2006. ИСБН 978-0734763969.
- ↑ Балабан, Одед. Тҳе Боундс оф Фреэдом: Абоут тҳе Эастерн анд Wестерн Аппроачес то Фреэдом. П. Ланг, 1995. ИСБН 978-0820425146.
- ↑ Cуш, Денисе. Энcйcлопедиа оф Ҳиндуисм. Роутледге, 2012. ИСБН 978-1135189785.
- ↑ Wҳите, Давид Гордон. Кисс оф тҳе Ёгини: "Тантриc Сех" ин иц Соутҳ Асиан Cонтехц. Университй оф Чиcаго Пресс, 2003 — 83-бет. ИСБН 978-0-226-02783-8.
- ↑ 6,0 6,1 Деви, Камала. Тҳе Эастерн Wай оф Лове. Симон & Счустер, 1977 — 19–27-бет. ИСБН 0-671-22448-4.
- ↑ Гаррисон, Омар. Тантра: тҳе Ёга оф Сех. Cаусеwай Боокс, 1964 — 103-бет. ИСБН 0-88356-015-1.
- ↑ Бажрачаря. „Ади Буддҳа & Принcипал Буддҳист деитиэс: Cонcепт & Праcтиcе ин Важраяна Буддҳисм ин Непал“. Чина Буддҳисм Энcйcлопедиа. 2015-йил 16-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-ноябр.
- 1 2 3 4 ↑
- ↑ ↑
- ↑ ↑
- ↑ ↑
- ↑ 1 2
- 1 2 ↑
- ↑ ↑
- ↑ Бажрачаря. „Ади Буддҳа & Принcипал Буддҳист деитиэс: Cонcепт & Праcтиcе ин Важраяна Буддҳисм ин Непал“. Чина Буддҳисм Энcйcлопедиа. 2015-йил 16-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-ноябр.