Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Makitra

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Макитра

Макитра (макотра[1]) — Шарқий славянларнинг ички сирти дағал бўлган конуссимон кенг гил идиши. Унинг асосий вазифаси кўкнор, каноп ёки зиғир уруғини макогон билан майдалашдир. Беларуслар ва украинлар, кўпинча, нон хамирини тайёрлаш учун макитрадан фойдаланган. Баъзан уни печда сабзавотларни тайёрлаш, шунингдек, творог, нордон сутни иситиш учун ҳам ишлатишган

Макитрада кўкнор майдаланганда янчилганидан кўра хушбўй ҳидни яхшироқ сақлайди, деб ҳисобланади. Илгари идишларни ювиш учун ҳам махсус катта макитралар ишлатилган.

Этимологияси

"Макитра" сўзи икки қисмли „мак“дан *макотра, *макотрт — „кўкнор“ ва „терéт, тру“ — „уқаламоқ, янчмоқ“ сўзларидан тузилган. -и- шакли украин тилидан ўзлаштирилган деб изоҳланади.

Анъаналар

Украинада анъанага кўра, Рождество бўтқаси учун кўкнорни оиланинг отаси — эркак киши майдалаши керак бўлган. Бу вақтда у дуо ўқийди. Ушбу одатда макитра аёлни, макогон эса эркакни ифодалаган. Кўпинча, Рождество олдидан махсус янги макитра ва макогон сотиб олишган.

Макитра билан боғлиқ қуйидаги тўй одати бўлган. Тўй дастурхонидан сўнг, куёвнинг меҳмонлари кийимларини алмаштиради: кексалар ёшларга, ёшлар эса кексаларга алмашади. Макитра пироглар билан тўлдирилиб ҳамда гуллар ва рангли ленталар билан безатилиб, кайвонига топширилган. У макитра билан рақсга тушган ва барча меҳмонлар келиннинг ота-онасиникига йўл олган. Бу юриш „пирог билан бориш“ деб аталган. Макитра билан рақс бутун йўл бўйи давом этган. Келиннинг ота-онаси меҳмонларни дастурхонга таклиф қилган, у ерда макитрали кайвони кўринарли жойда ўтирган. Келиннинг меҳмонлари унинг олдига келишган ва у уларни пирог билан сийлаган. Зиёфатдан кейин меҳмонлар ёшлар ва қудалар учун келиннинг онаси пиширган пирог солинган макитра билан қайтишган.

Топишмоқлар

  • Ярмарка бошида, шарварка қорнида, зўравоннинг оёқлари орасида. (макогон ва макитра)
  • Ота тулкидан, она бозордан, болалари шаҳардан. (макогон, макитра ва кўкнор)

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Т. Ф. Ефремова. Новый словарь русского языка. Толково-словообразовательный. Русский язык, 2000. ИСБН 5-200-02800-0. 

Адабиётлар

  • Ляховская, Л. П.. Православная обрядовая кухня : праздники, традиции, обычаи, обряды, Мир увлечений. СПб.: Кристалл, 2001. ИСБН 5-306-00118-1. 

Ҳаволалар