Manas Ordo
Манас Ордо (қирғиз ва русча:Манас Ордо) – замонавий боғ Манаснинг Кумбози (қирғизча: Манастын күмбөзү; русча: Кумбез Манаса) ичида қурилган, Қорахонийлар даврига оид мақбара. Катта эҳтимол билан, тахминан 1334 йилда қурилган, қирғиз эпик қаҳрамони Манаснинг ҳоки шу ерда сақланади деган тушунча мавжуд. Қирғизлар орасида бу жой мозор мақомига эга.
Мақбара 14-асрда қурилган бошқа ёдгорликларига ўхшаб кетади, ёдгорликнинг ташқи четида куфий ёзуви бор[1].
Тузилиши
Қирғиз эпик қаҳрамони Манас Қирғизистон шимоли-ғарбидаги Талас вилоятидаги Талас Олатови тоғларида дафн этилгани айтилади. Мақбара Талас шаҳридан 12 км шарқда жойлашгани ва бу ерда манаснинг ҳоки бўлиши мумкинлигига бўлган ишонч, бу ҳудудни қирғиз саёҳатчилари орасида машҳур қилган. 1995-йилдан буён ҳар ёзда қирғизларнинг анъанавий чавандозлар баҳслари шу ҳудудда ўтказилади. Аммо мақбара устидаги ёзувда у „…аёлларнинг энг машҳури, амир Абуканинг қизи Кенизек-Хатун“га бағишланганлиги айтилади. Афсонага кўра, Манаснинг беваси Каникей эрининг душманларини чалғитиб, унинг қабрини булғамаслик учун бу ёзув ёзишга буйруқ берган.
Дарҳақиқат, археологлар қабрни очганда, аёлнинг скелетини эмас, балки бўйи ахминан 2 м (6,5 фут) бўлган эркакнинг скелетини топганлар. Академиклар ва мутахассислар буни Манас Ордо ҳақиқатан ҳам қабрнинг ташқи ёзувида тилга олинган маликанинг эмас, балки афсонавий жангчининг қабри эканлигини маълум қилишган.
Манас бу мақбарада дафн этилмаган, деган фикрлар ҳам бўлса-да, бу манзилгоҳ Қирғизистонда машҳур ва муҳим маънавий обида ҳисобланади.