Mann

Манн —

1) қад. оғирлик ўлчов бирлиги; қиймати Хоразмда ХВ асргача 1М. 3 қадок, яъни 1,255 кг, ХВИИ асрда 10 ва 12 қадоққа тенг бўлган. ХИХ аср ўрталаридан асосан, 1М.=48 қадоқ =480,409512 кг =19,657 кг бўлган. Бухорода 1671-йил 1М =5120 мисқол =25,6 кг бўлган (1 мисқол = 5г). Бухоро "катта оғирлиги"да 1М = 25600 мисқол = 128 кг. 1723-йил маълумотларига кўра, Қаршида 1М = 10 қадоқ = 4,095 кг, Самарқандда 1М = 20 кг га тенг бўлган. Тошкентда М. ўрнида кўпроқ ботмон ишлатилган: 1 Тошкент ботмони, асосан, 10,5 пуд = 171,995 кг бўлган. Ҳиндистонда ХИВ асрда 1М = 12,832 кг, Бобурийлар даврида М.нинг бир неча турлари бўлган. Шулардан Акбаршоҳ М.и, яъни Акбарий Манн 25,156 кг га тенг бўлган;

2) қад. юза улчов бирлиги, мамлакатимиз худудида экин майдонларини улчашда қўлланган; қийматлари ҳам ҳар хил. Амалда "катта оғирлик М." гуруҳи ер майдонини ўлчашда кўпроқ қўлланган. Тўппи М.идаги (бошқача номи — мани таки) доннинг оғирлиги 4,32 кг бўлган (14-а; Бухоро). Демак, тўппи М.и 4,32 кг дон экилган майдонни ифодалаган. Катта оғирлик Манн Самарқандда (ХВ—ХВИ асрлар.) 20 кг га, Бухорода (ХИХ аср) 1М = 2 таноб бўлган. Хоразмда эса 1 таноб ерга 5 ботмон буғдой (1 ботмон = 20 кг) экилган.

Оғирлик ўлчови М.ининг қийматлари ҳар хил бўлгани учун уларга мос келадиган майдонлар ҳам ҳар хил бўлган.