Ziyosfera

Mansur Dadulla

Мулла Мансур Дадуллоҳ (1972 — 2015-йил 11-ноябр) — Толибон ҳаракати қўмондони Мулла Дадуллоҳнинг укаси бўлиб, жанубий Афғонистонда унинг ўрнини эгаллаб, юқори мартабали ҳарбий қўмондон сифатида фаолият юритган. У Қандаҳорнинг Аргҳандоб туманидан бўлиб, Какар паштун қабиласига мансуб эди.

Фаолияти

Мулла Мансур Дадуллоҳ 1990-йилларда Афғонистоннинг шимолий иттифоқига қарши Толибон жангларида укаси Мулла Дадуллоҳнинг ёрдамчиси сифатида фаолият юритган[1]. У 2007-йилда тахминан 30 ёшда бўлган[2] ва шу йили „ўзини қурбон қилувчи“ кадрларнинг битирув маросимини кўрсатган видеода пайдо бўлган. Шу йил март ойида у Кобул қамоқхонасида ҳукм оқибатида сақланаётганда, Италия журналисти Даниэле Мастрогиаcомони озод қилиш эвазига бошқа Толибон қамоқдагилар билан бирга озод қилинган. Шу пайтда у Толибон ҳаракатида муҳим шахс сифатида қаралмаган[3].

2007-йил 12-мартда укаси Мулла Дадуллоҳ вафотидан сўнг, Толибон вакили Мансур Дадуллоҳни жанубий Афғонистондаги Толибон исёнининг ҳарбий қўмондони этиб эълон қилган. Унинг тайинланиши айниқса алоҳида малака ёки ютуққа асосланган эмас, балки укаси билан қариндошлик алоқасига боғланган деб ҳисобланган[2]. Толибон етакчиси Мулла Умар Дадуллоҳнинг шафқацизлигини танқид қилган ва Мансур Дадуллоҳ тайинланишига қарши бўлган, аммо Ал-Қоида қўллаб-қувватлаб, уни Абу Мусаб ал-Зарқави тактикаларини Афғонистонда қўллашга чақирган[2].

2007-йил июн ойида Мансур Дадуллоҳ шундай деган: „Шайх Осама Бин Ладен тирик ва фаол[4]. У ўз вазифаларини бажаради. Укам шаҳид бўлганидан кейин у менга ҳамдардлик хатини юборди ва менга укамнинг йўлини давом эттиришни тавсия қилди.“ 2007-йил 29-декабрда Мулла Умар Мансур Дадуллоҳни дисобидиэнтлик сабаб ҳарбий қўмондонлик лавозимидан озод қилган[5]. 2008-йил 11-февралда у Покистон хавфсизлик кучлари томонидан Гавал Исмаилзаи ҳудудида Толибонни бостириш операцияси вақтида оғир яраланган ва қўлга олинган[6].

Вафоти

Мансур Дадуллоҳ 2015-йил ноябр ойида Забул вилоятининг Хак-э-Афғон туманида Толибон етакчиси Мансурга содиқ кучлар билан тўқнашувларда ўлдирилган[7]. Маҳаллий қабилавий оқсоқоллар, ҳукумат вакиллари ва Толибон қўмондонлари унинг ўлими ҳақидаги даъволарни тасдиқлаган. Бироқ унинг вакили Мулла Наим Ниази Дадуллоҳ фақат яраланганини айтган[8] . Шунга қарамай, 2016-йил 15-августда унинг фраксияси расмий равишда унинг ўлимини тасдиқлади ва унинг ўрнига жияни Мулла Эмдадуллоҳ Мансурни қўйган. Мансур Дадуллоҳ ўлими учун жияни қасос олишга ваъдасини берган[9].

Манбалар

  1. ↑ „Талибан реплаcес слаин топ cоммандер wитҳ бротҳер“ (2007-йил 15-май). Қаралди: 2007-йил 15-май.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Раҳмани, Wалиуллаҳ [тт_неwс=4325 „Талибан Cоммандер Мансоор Дадуллаҳ Фоллоwс ҳис Бротҳер'с Фооцтепс“]. Тҳе Жаместоwн Фоундатион (2007-йил 24-июл). Қаралди: 2008-йил 30-октябр.
  3. ↑ „Афгҳан Талибан сплинтер гроуп намес Муллаҳ Расоол ас леадер“. ББC (2015-йил 4-ноябр). Қаралди: 2016-йил 2-феврал.
  4. ↑ Талибан: Бин Ладен аливе анд wелл (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-04-06 санасида архивланган)
  5. ↑ „Талебан саcк милитарй cоммандер“. ББC Неwс (2007-йил 29-декабр). 2007-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-декабр.
  6. ↑ Пеннингтон, Маттҳеw. „Сениор Талибан фигуре cаугҳт ин Пакистан“ (2008-йил 11-феврал). 2012-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 13-июн.
  7. ↑ „Пиcтуре оф Муллаҳ Дадуллаҳ'с деад бодй фоунд бй Пажҳwок“.
  8. ↑ „Леадер оф Талибан Сплинтер Гроуп Аллиэд Wитҳ ИСИС Ис Киллед“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 1-декабр). Қаралди: 2015-йил 1-декабр.
  9. ↑ „Бреакаwай Талибан фаcтион намес неw леадер ин Афгҳанистан“. 2016-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 22-август. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi