Мапс оф Меанинг: Тҳе Арчитеcтуре оф Белиэф (таржимаси „Маъно Хариталари: Эътиқод Архитектураси“) — канадалик психолог Жордан Б. Петерсон томонидан 1999-йилда ёзилган китоб бўлиб, унда инсонларнинг қандай қилиб маъно яратишлари ҳақида, қандай қилиб нарсаларга маъно юклашлари ҳақида маълумот келтирилади. Китобга келтирилишича, инсонларнинг бу йўсинда маъно яратишлари мия ишлаш тамойиллари билан мосдир.[1] Китобда „эътиқод тизимлари структураси ва ўша тизимларнинг инсон ҳиссиётларини тартибга солиши“[2] таҳлил қилинади ва унда „кўплаб академик соҳалардаги адабиётлардан фойдаланилган ҳолда фан билан миф ҳамда эътиқодларни боғлаш инсонларнинг қандай қилиб маъно ва мазмун яратишларини тўлиқ тушуниш учун муҳимлиги таъкидланади“.[3]

Ма'но хариталари: Э'тиқод архитектураси
Файл:Мапс оф Меанинг Тҳе Арчитеcтуре оф Белиэф боок cовер.жпг
Асл номи Мапс оф Меанинг: Тҳе Арчитеcтуре оф Белиэф
Муаллиф(лар) Жордан Б. Петерсон
Мамлакат Канада
Тил инглизча
Жанр(лар)и Психология
Нашр этилган санаси 1999-йил
Нашриёт Роутледге
Саҳифалар сони 564
ИСБН 978-0415922227

Мазмуни

Питерсоннинг фикрича, унинг китобни ёзишдан асосий мақсади нега индивидлар ва ижтимоий гуруҳларнинг бир-бири билан ижтимоий низога киришишларини аниқлаш ва индивидларнинг ўз эътиқодларини ҳимоя қилиш йўлида фикрлаш тарзларини ва мотивларини очиб бериш бўлган. Китоб инсонларнинг Гулаг, Ҳолокост ва Руанда геноциди каби ваҳшийликларни содир этишларига сабабларни топишга ҳаракат қилади.[4] Унинг фикрича „дунё диний тизимлари ахлоқимиздаги энг муҳим жиҳатларни ажратиб беришга ва ниҳояда универсал ахлоқ тизимини ишлаб чиқиш имконини беради“.[4]

Питерсоннинг фикрича, инсон тафаккурида оламдаги хаос (номаълумлик, яъни табиат) ва тартиб (очилган, хариталаштирилган ҳудуд хусусияти, яъни маданият) орасидаги кураш акс этади. Инсонлар ўзларидаги мавҳум мушоҳада юритиш қобилиятлари билан мавҳум онг соҳаларини хариталаштиришади ва „ҳиссиётларимизни тартибга солувчи“ эътиқод тизимларини яратишади. Инсондаги муҳим эътиқод тизимларига бўлувчи таҳдид инсонларда унга қарши ҳиссий реаксияларни вужудга келтиради ва бу инсонларни ички (ўз эътиқод тизимларидаги) хаосга юзланишдан иборат патологик уринишларга мажбур қилади. Хаос (тартибсизлик) ва Космос (Маданият, Тартиб) тамойиллари орасидаги воситачи тамойил бу Логос (Онг) тамойили бўлиб, мифлар ва афсоналардаги қаҳрамонлар ва қаҳрамонлик кўрсатувчи шахслар мазкур икки бир бирига қарши кучлар орасида воситачилик қилиб, маданият жамиятга асос солувчи шахслардир.[1] Мазкур маънода, „мифлар адабий номаълумлик, маълумлик ва билувчини“ ўзида акс эттиради ва бунда „билувчи“ худди Авлиё Жорж каби „хаос аждарини бошини олувчи“ ва натижада „индивидуаллик шаклидаги балоғатга етувчи“ қаҳрамон ҳисобланади.[5] Китобда, шунингдек, Питерсон миянинг қандай фаолият юритиши ҳақида ҳам тўхталиб ўтади ва буни тушунтиришда тафсилотларга бой геометрик диаграммалардан фойдаланади (мисол учун „Шахсият, Ҳудуд ва Жараён сифатидаги Тажрибанинг Таркибий Қисмлари“).[6]

Структураси

Боб Боб номи Параграф номи Мавзу
1 Мапс оф Эхпериэнcе Обжеcт анд Меанинг
2 Мапс оф Меанинг Тҳреэ Левелс оф Аналйсис
Нормал анд Револутионарй Лифе: Тwо Просаиc Сториэс Нормал Лифе
Револутионарй Лифе
Неуропсйчологиcал Фунcтион: Тҳе Натуре оф тҳе Минд Тҳе Валенcе оф Тҳингс
Унехплоред Территорй: Пҳеноменологй анд Неуропсйчологй
Эхплоратион: Пҳеноменологй анд Неуропсйчологй
Эхплоред Территорй: Пҳеноменологй анд Неуропсйчологй
Мйтҳологиcал Репресентатион: Тҳе Cонституэнт Элеменц оф Эхпериэнcе Интродуcтион
Тҳе Энума Элиш: А Cомпреҳенсиве Эхемплар оф Нарративе Cатегоризатион
Тҳе Драгон оф Примордиал Чаос
Тҳе Греат Мотҳер: Имагес оф тҳе Ункноwн, ор Унехплоред Территорй
Тҳе Дивине Сон: Имагес оф тҳе Кноwер, тҳе Эхплораторй Проcесс
Тҳе Греат Фатҳер: Имагес оф тҳе Кноwн, ор Эхплоред Территорй
3 Аппрентиcешип анд Энcултуратион Адоптион оф а Шаред Мап
4 Тҳе Аппеаранcе оф Аномалй Партиcулар Формс оф Аномалй: Тҳе Странге, Тҳе Странгер, Тҳе Странге Идеа анд Тҳе Револутионарй Ҳеро Тҳе Странге
Тҳе Странгер
Тҳе Странге Идеа
Тҳе Револутионарй Ҳеро
Тҳе Рисе оф Селф-Референcе, анд тҳе Перманент Cонтаминатион оф Аномалй wитҳ Деатҳ
5 Тҳе Ҳостиле Бротҳерс Арчетйпес оф Респонсе то тҳе Ункноwн
Интродуcтион: Тҳе Ҳеро анд тҳе Адверсарй
Тҳе Адверсарй: Эмергенcе, Девелопмент анд Репресентатион
Тҳе Адверсарй ин Аcтион: Волунтарй Деградатион оф тҳе Мап оф Меанинг
Ҳероиc Адаптатион: Волунтарй Реcонструcтион оф тҳе Мап оф Меанинг Тҳе Cреативе Иллнесс анд тҳе Ҳеро
Тҳе Алчемиcал Проcедуре анд тҳе Пҳилосопҳер'с Стоне
Cонcлусион Интродуcтион
Тҳе Дивинитй оф Интерест

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 архив нусхаси, 2017-03-08да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2021-09-20
  2. ↑ ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=бЗиоҚ3Х6cҚcC
  3. ↑ ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=йКгДДҚААҚБАЖ
  4. ↑ 4,0 4,1 ҳттпс://www.сcрибд.cом/доc/276984986/Суммарй-анд-Гуиде-то-Мапс-оф-Меанинг-Тҳе-Арчитеcтуре-оф-Белиэф-бй-Жордан-Петерсон
  5. ↑ ҳттпс://ажп.псйчиатрёнлине.орг/дои/10.1176/аппи.ажп.157.2.299-а
  6. ↑ ҳттпс://www.неwёркер.cом/магазине/2018/03/05/жордан-петерсонс-госпел-оф-масcулинитй