Mare Vint
Маре Винт (қизлик исм-фамилияси Маре Мäнд, совет ҳужжатларига кўра, Маре Иоханнесовна Винт[1], 15-сентябр 1942-йил, Таллин – 10-май 2020-йил) – совет ва эстониялик график рассом; „идеал пейзажлар“ сифатида тавсифланган асарлар муаллифи сифатида танилган[2].
| Маре Винт | |
| Таваллуди | 15-декабр 1942-йил Таллин |
| Вафоти | 10-май 2020-йил (78 ёшда) |
| Миллати | эстон |
| Соҳаси | график рассом |
| Таълими | Эстония ССР Давлат санъат институти |
| Оқим | графика, литография |
Биографияси

1961-йилда 9-сонли ўрта мактабни тамомлаган[3]. 1962—1967-йилларда Эстония ССР Давлат санъат институтида таҳсил олиб, уни „шиша рассоми“ мутахассислиги бўйича тамомлаган[4]. 1967—1969-йилларда Таллиндаги 46-мактабда (ҳозирги Пелгулинна гимназияси) санъат ўқитувчиси, кейинчалик эса эркин рассом бўлган. 1973-йилдан Эстония рассомлар уюшмаси[5] ва 1992-йилдан Эстония ўймакорлари уюшмаси аъзоси[5]. 1968-йилдан бошлаб унинг рангли қалам ва сиёҳ билан чизиш техникаси, шунингдек, литография ва сериграфиядан фойдаланган ҳолда ишланган асарлари намойиш этила бошланди[6] . Винт асосан қоғозда расм чизган, кейинги йилларида эса холстга расм чизишни бошлаган. Ўша даврдаги рус авангард рассомлари билан алоқада бўлган бўлиб, Эстония авангард ҳаракатининг аъзоси ҳам эди. 1970 ва 1980-йилларда халқаро биенналеларда фаол иштирок этган[2]. Унинг ижоди марказида „Идеал пейзаж“ деб аталувчи, инсон томонидан яратилган нарслар билан табиат ўртасидаги уйғунликни излаш турган[2]. Эстония архитектура музейи маълумотларига кўра, Винт ижодининг эстетикаси ўз даври рассомларининг реаксион табиати билан боғлиқ бўлиб, улар одатда япон лаконизмидан ишоралар ва бўшлиқлар орқали мотивларни олиашган. Шу билан бирга, унинг меъморий мотивларида 1970-йилларда ёш меъморлар томонидан Эстония бадиий ҳамжамиятига киритилган постмодернистик таъсирни (тарихий бинолар, классик элементлар, табиат ва шаҳар муҳити ўртасидаги муносабатлар) ҳам топиш мумкин[6]. Маре Винтнинг 1960-йилларнинг иккинчи ярмидан 1970-йилларнинг биринчи ярмигача бўлган асарлари чизмаларнинг қора ва оқ контрасти билан ажралиб туради, бунда ранг бироз шартли бўлган[7].
Винтнинг асарлари Адамсон-Эрик музейи (Эстония санъат музейи)[8], Таллиндаги Эстония санъат музейи, Тарту санъат музейи, Москвадаги Пушкин музейи ва Третяков галереяси, Кёлндаги Людвиг музейи, АҚШ Конгресси кутубхонаси, Ню-Орлеан санъат музейи, Ню-Жерсидаги Зиммерли музейи, Лаппеэнраннан санъат музейида сақланади[5]. 1967—1976-йилларда биринчи эри Тõнис Винт ва 1987—2014-йилларда иккинчи эри Андрес Толц билан яшаган.
Баъзи машҳур асарлари
- Балкон (1973) – литография, қоғоз, 60,3 х 56 см[2]
- Ғишт девор (1977) – литография, қоғоз, 62,1 х 60,2 см[2]
- Тўрт аёл (1977) – ҳинд сиёҳи, қоғоз, 41,5 х 40,7 см[2]
- Катта ўрмонда (1978) – литография, қоғоз[2]
- Ғайрат ИИ (1995) – литография, қоғоз, 42 х 41 см[2]
Мукофотлари
- Риекадаги ИИИ Халқаро расм биенналесининг махсус мукофоти (1972)[5][9].
- Люблянадаги 11-Халқаро график биенналесида шаҳар мукофоти (1975)[5][9].
- 4-Таллин матбаа триенналининг махсус мукофоти (1977[5], Сирп жа Васар газетаси мукофоти)[9].
- 9-Таллин матбаа триенналининг махсус мукофоти (1992)[5].
- Жаан Женсени рааматуграафика аастапреэмиа мукофоти (1984, Таллин)[5].
- 7-Таллин матбаа триенналининг дипломи (1986)[5].
- 8-Таллин матбаа триенналининг дипломи (1989)[5].
- Кристжан Рауа нимелине кунстипреэмиа мукофоти (2001)[5].
- Галерея Г мукофоти (2007, Таллин)[5].
- МАНУ ПРОПРИА уч йиллик кўргазмаси дипломи (2009, Таллин)[5].
- Эстония маданияти пойтахтининг тасвирий ва амалий санъатни қўллаб-қувватлаш фондининг мукофоти (2019)[10].
Давлат мукофотлари
- ИВ даражали Оқ юлдуз ордени (2015)[11][12].
Манбалар
- ↑ „Маре Иоханнесовна Винт“ (ру). Артхив. 2024-йил 21-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 „Маре Винт. В поисках идеального ландшафта“ (ру). артерриторй.cом (2021-йил 21-январ). Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Таидре, Элнара. Маре Винди идеаалмаастикуд. Сирп, 15. септембер 2017.
- ↑ „вилистласед“ (эт). Клаасикунст (2007-йил 6-июн). 2007-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 „тäна“. Спин ТЕК АС (2010-йил 28-июл). Қаралди: 2020-йил 11-май.
- ↑ 6,0 6,1 „Геометрия и метафизика. Маре Винт и Арне Маазик“ (ру). 2024-йил 21-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 31-май.
- ↑ Маре Винт. „Энглиш“. НОАР Нордиc анд Балтиc cонтемпорарй арт платформ (2012-йил 5-ноябр). Қаралди: 2020-йил 11-май.
- ↑ „Проектное помещение: Диалог. Маре Винт и Яанус Самма“ (ру). Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Никита Кривцов. „Винт Маре“ (ру). Записки о художниках (2014-йил 20-феврал). 2024-йил 21-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Ээсти Култууркапитали аастапреэмиад жа элутööпреэмиад (2011-2020)
- ↑ „Тäисмаҳус нимекири: пресидендилт сааб тäнаву теэнетемäрги 99 инимест“ (эт). ЭРР (2015-йил 4-феврал). Қаралди: 2020-йил 11-май.
- ↑ Теэнетемäркиде кавалериде андмекогу – 19244 (эст.)