Maria Mutola
Мариа де Лурдес Мутола (/мəˈриːə муːˈтоʊлə/ мə-РЕЭ-ə моо-ТОҲ-лə; 1972-йил 27-октабрда туғилган) — 800 метрга югуришга ихтисослашган Мозамбиклик собиқ енгил атлетика спортчиси. У Олимпия ўйинларида олти марта иштирок этган тўртинчи аёл енгил атлетикачи ҳисобланади. У ушбу йўналишда уч карра жаҳон чемпиони ва бир марта Олимпия чемпиони бўлган.
| Мариа Мутола | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Мутола 2008-йилда Валенсиядаги Жаҳон ёпиқ иншоотлар чемпионатида | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Шахсий маълумотлари | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Тахаллуси/Лақаби | Мапуто Экспресси, Лурдиня | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Фуқаролиги | Мозамбик | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Таваллуд санаси |
1972-йил 27-октябр Лоуренçо Марқуэс, Мозамбик | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Вазни | 63 килограм (139 лб) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Спорт | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Қайси спорт | Енгил атлетика | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Медаллар | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Гарчи Мутола ўзининг севимли мусобақаси бўлмиш 800 метрга югуришда ҳеч қачон жаҳон рекордини янгиламаган бўлса-да, у кўплаб спорт мутахассислари ва мухлислар томонидан ушбу йўналишдаги энг буюк аёл югурувчилардан бири деб ҳисобланади. Бунга унинг йирик мусобақалардаги барқарор натижалари ва 20 йил давомида энг юқори даражада иштирок этган узоқ спорт фаолияти асос бўлган. У, шунингдек, бир хил мусобақада Олимпия, Жаҳон, Жаҳон ёпиқ иншоотлар, Ҳамдўстлик ўйинлари, қитъа ўйинлари ва қитъа чемпионати ғолиби бўлган ягона спортчидир. У, шунингдек, Cастер Семенянинг асосий мураббийи ва устозидир.
Фаолияти
Илк йиллари
Мутола 1972-йилда Португалия Мустамлакаси бўлган Мозамбик пойтахти Лоуренсу Маркиш (ҳозирги Мапуту) чеккасидаги камбағал Чаманкуло маҳалласида туғилган[1]. Унинг отаси темирйўлларда ишлаган, онаси эса бозорда савдо қилган. Ёшлигида у футбол бўйича алоҳида истеъдод кўрсатган. Қизлар учун жамоалар бўлмагани сабабли у фақат ўғил болалар билан ўйнаган. Атиги 14 ёшида уни енгил атлетикага киришга Мозамбикнинг машҳур адибларидан бири, спорт ишқибози бўлган шоири Жосé Cравеиринҳа ундаган.[2] Cравеиринҳани ўзи ҳам узоқ сакраш бўйича миллий рекордчи бўлган ўғли Стелио — 1980-йилги Олимпиадада қатнашган — Мутоланинг илк мураббийи бўлган.
Португалияга ташрифдан сўнг, уни Лиссабонда жойлашган Бенфика енгил атлетика клубига қўшиш режаси тузилган эди, аммо сўнгги паллада Мозамбик ҳукумати бунга рухсат бермади. Кейинги йили у бир неча ойлик машғулотлардан сўнг 1988-йил Африка чемпионатида 800 метр масофага югуришда кумуш медални қўлга киритди. Шундан кўп ўтмай, у 1988-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларида иштирок этди. У 2:04.36 натижа билан ўз шахсий рекордини янгилади, аммо илк босқичда эттинчи бўлиб маррага етиб келди ва ярим финалга чиқа олмади. Мутола у пайтда атиги ўн беш ёшда эди.[3]
АҚСҲда ўқиш ва машғулотлар
Кейинги бир неча йил ичида Мутола энг яхши натижасини яхшилай олмади, бироқ 1990-йилда Қоҳирада бўлиб ўтган Африка чемпионатида олтин медални қўлга киритди.[1] У Мозамбикда деярли рақобсиз эди ва фақат йирик мусобақалардан олдин жиддий машғулот олиб борарди. Уни чет элда машқ қилиш учун стипендиялар билан та'минлашга уринишлар бўлди, аммо фақат 1991-йилда Халқаро Олимпия Қўмитасининг бирдамлик дастури орқали АҚСҲда ўқиш ва машқ қилиш учун стипендия олди. Орегон штатидаги Спрингфиэлд ўрта мактаби унга мезбонлик қилди, чунки у ерда португалларча гапирадиган ходим бор эди (Мутола инглиз тилини билмас эди).
У кўпчиликни ҳайратда қолдириб, 1991-йилда Токиода бўлиб ўтган Жаҳон чемпионати финалида тўртинчи ўринни эгаллади; у ерда кўрсатган 1:57.63 натижаси ёшлар ўртасидаги жаҳон рекорди бўлди. Мутола медалга эриша олмади, чунки у сўнгги метрларда Элла Ковач томонидан икки марта тирсак билан тўсиққа учради. Финиш чизиғида Ковач йиқилиб Мутоладан олдин чизиқни кесиб ўтди, шу билан бирга ғолиба Лилия Нурутдиновани ҳам қулатди. Норозилик билдирилган бўлса-да, бу э’тироз қаноатлантирилмади. 1992-йилда Барселонада бўлиб ўтган ёзги Олимпия ўйинларида Мутоладан Мозамбик тарихидаги илк Олимпия медали кутилди. У кучли югурди, бироқ охирги тўғри йўлакда кескин орқада қолди ва якунда ғолиба Эллен ван Ланген ортидан бешинчи ўринни эгаллади. Шу Олимпиадада Мутола камдан-кам иштирок этган 1500 метр масофасида ҳам қатнашди ва финалда тўққизинчи бўлди. Ўша йили у Гаваннада бўлиб ўтган 1992-йилги ИААФ Жаҳон кубогида 800 метр масофасида ғолиб чиқди ва бутун йил давомида Эллен ван Лангенга ютқазмаган ягона аёл спортчи бўлди.
800 метр югуриш тарихидаги ўрни
Мутола кўпинча барча даврларнинг энг буюк 800 метр югурувчиларидан бири, айримлар томонидан эса энг зўри сифатида баҳоланади. У бу масофада ҳеч қачон жаҳон рекордини ўрнатмаган, аммо йирик мусобақалардаги барқарор натижалари, юқори даражадаги спортда йигирма йил давомида қатнашганлиги беқиёсдир — 2008-йилги Олимпия ўйинлари унинг кетма-кет олтинчи Олимпиадаси бўлган. Шунга қарамай, у рақиби Ана Киротга қарши Жаҳон ва Олимпия мусобақаларида 0–4 ҳисобида ютқазган. Кирот икки марта 1:55 дан паст натижани кўрсатган бўлса, Мутоланинг энг яхши кўрсаткичи 1:55.16 эди. Бироқ умумий жаҳон чемпионатлари олтин медаллари бўйича Мутола устун: Олимпия чемпионати бўйича 1–0, очиқ майдондаги Жаҳон чемпионатида 3–2 ва ёпиқ иншоотлардаги чемпионатларда 7–0 ҳисобида олдинда. Мутола ва Кирот ҳозиргача яхши дўст бўлиб қолишган ва кўпинча бир-бирларига хатлар ёзишади. Мутола Киротга оғир куйиш ҳодисасидан сўнг спортга қайтишда руҳий кўмак бўлиши учун рағбатлантирувчи мактублар ёзган.
Мутола 1997-йилда Жаҳон чемпионатида бронза, 1999-йилда эса кумуш медални қўлга киритган. У, шунингдек, 1997-йилда ёпиқ иншоотлардаги Жаҳон чемпионатида ғалаба қозонган — бу мусобақа фақат бир неча ҳафта олдин отаси автоҳалокатда вафот этганидан сўнг бўлиб ўтган. У мусобақада қора лента тақиб югурган ва ғалабасини отасининг хотирасига бағишлаган. У жами тўққизта жаҳон чемпионлигини, шу жумладан очиқ ва ёпиқ иншоотлар бўйича қўлга киритган. Мозамбик 1995-йилда Ҳамдўстликка қўшилгач, Мутола бу ўйинларда икки марта ғолиб чиққан. У шунингдек, Африка жамоаси вакили сифатида Жаҳон кубогида кетма-кет тўрт марта ғалаба қозонган.
Мутоланинг энг буюк дақиқаси 2000-йил Сиднейдаги Олимпиадада бўлди. У ниҳоят олтин медални қўлга киритди ва ўзининг асосий рақиблари Стефаниэ Граф ва Келли Холмсни ортда қолдирди. У юртига қайтганида, катта оломон уни кутиб олди ва Мапутода бир кўчага унинг номи берилди.
2001-йилги мавсумда у яна ғалабаларни давом эттирди — Эдмонтон шаҳрида жаҳон чемпиони бўлди ва 2003-йилда Парижда яна ушбу унвонни қўлга киритди. 2003-йилги мусобақада Мутола секин темп билан югуриб, ўзининг машғулотдаги шериги Келли Холмсга кумуш медал олишга ёрдам бергани ҳақида фикрлар бўлган. Ўша йили Мутола мағлубияциз серия билан ИААФ Олтин лигасининг барча олти мусобақасида ғалаба қозониб, бир миллион АҚСҲ доллари миқдоридаги мукофотни ёлғиз ўзи қўлга киритган. У бу мукофотнинг бир қисмини ўз номидаги Мозамбикдаги фондига йўналтирган.
Мутола 2004-йилда, ўзининг бешинчи Олимпиадасида, 800 метр масофасида унвонини ҳимоя қилган биринчи аёл спортчи бўлишни мақсад қилган эди. Аммо у тўртинчи ўринда қолиб кетди. Сон мушакларидаги жароҳатига қарамай, у пойга давомида ғолибликка яқин эди, лекин сўнгги метрларда уч нафар рақиби, жумладан, собиқ шериги Келли Холмс уни ортда қолдирди. 2005-йилда жароҳатлар унга ҳануз та’сир кўрсатди ва у одатда енгадиган рақибларига ютқаза бошлади. Мутола 2005-йил Ҳелсинки шаҳридаги Жаҳон чемпионатида 800 метрда тўртинчи бўлди. Мусобақанинг учинчи ўрин соҳибаси Татяна Андрианова 2015-йилда допинг қоидасини бузгани учун дисквалификация қилинди. Унинг 2005-йил 9-августдан 2007-йил 8-августгача бўлган натижалари бекор қилинди. Бироқ 2016-йил 14-апрелда Спорт арбитраж суди Андрианованинг икки йиллик четлатилишини бекор қилди, чунки намунаси саккиз йиллик да’во муддати ўтгач қайта текширилган эди.
Мутола мураббийи Марго Женнингс билан дўстона тарзда хайрлашди ва 2006-йилда яна юқори спорт формаси билан қайтди. У ёпиқ иншоотлардаги Жаҳон чемпионатида рекорд еттинчи бор ғалаба қозонди. 2007-йилги Жаҳон чемпионатида у финалда медалга да’вогарлик қилаётган эди, лекин пойганинг сўнгги метрлари олдидан мусобақани тарк этди.
2008-йилда, Мутоланинг 800 метрга югуришдаги Африка рекорди Кения спортчиси Памела Желимони томонидан янгиланди. Мутола 2008-йилги Пекин Олимпиадасини ўзининг сўнгги йирик мусобақаси деб э’лон қилди ва у ерда 800 метр финалида бешинчи ўринни эгаллади. Олимпиададан кейин ўтказилган Cирихдаги мусобақада у фаолиятига расман якун ясади — 1:58.71 кўрсаткич билан тўртинчи бўлди ва яна Желимо томонидан мағлуб этилди. Желимо ўша пойгада Мутоланинг 1994-йилдан бери сақланиб келаётган мусобақа рекордини янгилади.
2008-йилги Олимпиадада иштирок этган Мутола, енгил атлетика бўйича олти Олимпия ўйинларида қатнашган тўртинчи аёл спортчига айланди. Ундан олдин бу ютуққа диск отувчи Лиа Манолиу, найза улоқтирувчи ва етти курашчи Тесса Сандерсон ҳамда эттита Олимпиадада қатнашган спринтер Мерлен Отти эришган эди.
Ютуқлар
Халқаро мусобақалар
| Йил | Мусобақа | Жойлашув | Натижа | Масофа | Вақт |
|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Африка чемпионати | Анноба, Жазоир | 2-ўрин | 800 м | 2:06.55 |
| Ёзги Олимпиада | Сеул, Жанубий Корея | 21-ўрин (саралаш) | 800 м | 2:04.36 | |
| 1990 | Африка чемпионати | Қоҳира, Миср | 1-ўрин | 800 м | 2:13.54 |
| Африка чемпионати | Қоҳира, Миср | 1-ўрин | 1500 м | 4:25.27 | |
| 1991 | Жаҳон чемпионати | Токио, Япония | 4-ўрин | 800 м | 1:57.63 |
| Бутун Африка ўйинлари | Қоҳира, Миср | 1-ўрин | 800 м | 2:04.02 | |
| 1992 | Ёзги Олимпиада | Барселона, Испания | 5-ўрин | 800 м | 1:57.49 |
| Ёзги Олимпиада | Барселона, Испания | 9-ўрин | 1500 м | 4:02.60 | |
| 1993 | Жаҳон қишки чемпионати | Торонто, Канада | 1-ўрин | 800 м | 1:57.55 |
| Африка чемпионати | Дурбан, Жанубий Африка | 1-ўрин | 800 м | 1:56.36 (рекорд) | |
| 1Жаҳон чемпионати | Стуттгарт, Германия | 1-ўрин | 800 м | 1:55.43 | |
| Гран-при финали | Лондон, Буюк Британия | 1-ўрин | 800 м | 1:57.35 | |
| 1995 | Жаҳон қишки чемпионати | Барселона, Испания | 1-ўрин | 800 м | 1:57.62 |
| Жаҳон чемпионати | Гетеборг, Швеция | Дисквалификация | 800 м | ДҚ | |
| Бутун Африка ўйинлари | Ҳараре, Зимбабве | 1-ўрин | 800 м | 1:56.99 | |
| Гран-при финали | Монако | 1-ўрин | 800 м | 1:55.72 | |
| 1996 | Ёзги Олимпиада | Атланта, АҚСҲ | 3-ўрин | 800 м | 1:58.71 |
| 1997 | Жаҳон қишки чемпионати | Париж, Франсия | 1-ўрин | 800 м | 1:58.96 |
| Жаҳон чемпионати | Афина, Греция | 3-ўрин | 800 м | 1:57.59 | |
| Гран-при финали | Фукуока, Япония | 2-ўрин | 800 м | 1:56.93 | |
| 1998 | Африка чемпионати | Дакар, Сенегал | 1-ўрин | 800 м | 1:57.95 |
| Ҳамдўстлик ўйинлари | Куала-Лумпур, Малайзия | 1-ўрин | 800 м | 1:57.60 | |
| 1999 | Жаҳон қишки чемпионати | Маэбаши, Япония | 2-ўрин | 800 м | 1:57.17 |
| Жаҳон чемпионати | Севия, Испания | 2-ўрин | 800 м | 1:56.72 | |
| Бутун Африка ўйинлари | Ёханнесбург, Жанубий Африка | 1-ўрин | 800 м | 1:59.73 | |
| Гран-при финали | Мüнчен, Германия | 1-ўрин | 800 м | 1:59.10 | |
| 2000 | Ёзги Олимпиада | Сидней, Австралия | 1-ўрин | 800 м | 1:56.15 |
| 2001 | Жаҳон қишки чемпионати | Лиссабон, Португалия | 1-ўрин | 800 м | 1:59.74 |
| Жаҳон чемпионати | Эдмонтон, Канада | 1-ўрин | 800 м | 1:57.17 | |
| Гран-при финали | Мелбурн, Австралия | 1-ўрин | 800 м | 1:59.78 | |
| 2002 | Африка чемпионати | Радèс, Тунис | 1-ўрин | 800 м | 2:03.11 |
| Ҳамдўстлик ўйинлари | Манчестер, Буюк Британия | 1-ўрин | 800 м | 1:57.35 | |
| 2003 | Жаҳон қишки чемпионати | Бирмингем, Буюк Британия | 1-ўрин | 800 м | 1:58.94 |
| Жаҳон чемпионати | Париж, Франсия | 1-ўрин | 800 м | 1:59.89 | |
| ИААФ Жаҳон финали | Фонтвиэилле, Монако | 1-ўрин | 800 м | 1:59.59 | |
| 2004 | Жаҳон қишки чемпионати | Будапест, Венгрия | 1-ўрин | 800 м | 1:58.50 |
| Ёзги Олимпиада | Афина, Греция | 4-ўрин | 800 м | 1:56.51 | |
| 2005 | Жаҳон чемпионати | Ҳелсинки, Финляндия | 4-ўрин | 800 м | 1:59.71 |
| 2006 | Жаҳон қишки чемпионати | Москва, Россия | 1-ўрин | 800 м | 1:58.90 |
| Ҳамдўстлик ўйинлари | Мелбурн, Австралия | 3-ўрин | 800 м | 1:58.77 | |
| Африка чемпионати | Бамбус, Мавритания | 2-ўрин | 800 м | 2:01.08 | |
| 2007 | Жаҳон чемпионати | Осака, Япония | — (якунламади) | 800 м | ДНФ |
| 2008 | Жаҳон қишки чемпионати | Валенсия, Испания | 3-ўрин | 800 м | 2:02.97 |
| Африка чемпионати | Аддис-Абеба, Эфиопия | 2-ўрин | 800 м | 2:00.47 | |
| Ёзги Олимпиада | Пекин, Хитой | 5-ўрин | 800 м | 1:57.68 | |
 Африка вакили сифатида
| |||||
| 1992 | 1992 ИААФ Жаҳон кубоги | Гавана, Куба | 1-ўрин | 800 м | 2:00.47 |
| 1994 | 1994 ИААФ Жаҳон кубоги | Лондон, Буюк Британия | 1-ўрин | 800 м | 1:58.27 |
| 1998 | 1998 ИААФ Жаҳон кубоги | Ёханнесбург, Жанубий Африка | 1-ўрин | 800 м | 1:59.88 |
| 2002 | 2002 ИААФ Жаҳон кубоги | Мадрид, Испания | 1-ўрин | 800 м | 1:58.60 |
Шахсий рекордлар
| Тур | Масофа | Натижа | Сана | Жой |
|---|---|---|---|---|
| Очиқ стадион (ташқи) | 200 м | 23.86 | 20-июл 1994 | Лангентал, Швейцария |
| 400 м | 51.37 | 2-август 1994 | Монако | |
| 600 м | 1:22.87 | 27-август 2002 | Лйеж, Белгия | |
| 800 м | 1:55.19 | 17-август 1994 | Цюрих, Швейцария | |
| 1000 м | 2:29.34 | 25-август 1995 | Брюссел, Белгия | |
| 1500 м | 4:01.50 | 12-июл 2002 | Рим, Италия | |
| 1 мил (1609 м) | 4:36.09 | 21-июн 1991 | Южин, АҚСҲ | |
| 2000 м | 6:03.84 | 1-январ 1992 | — | |
| 3000 м | 9:27.37 | 8-июн 1991 | Спрингфилд, АҚСҲ | |
| 5000 м | 18:15.10 | 18-июл 1990 | — | |
| Зал (ички) | 600 м | 1:25.79 | 7-март 1999 | Маэбаши, Япония |
| 800 м | 1:57.06 | 21-феврал 1999 | Левен, Франсия | |
| 1000 м | 2:30.94 | 25-феврал 1999 | Стокголм, Швеция | |
| 1500 м | 4:17.93 | 1-феврал 1992 | Портленд, АҚСҲ |
800 метр ютуқлари
- Олимпия ўйинлари: 1988 – 1-босқичда чиқиб кетди; 1992 – 5-ўрин ва 1500 м да 9-ўрин; 1996 – 3-ўрин; 2000 – 1-ўрин; 2004 – 4-ўрин; 2008 – 5-ўрин
- Жаҳон чемпионати: 1991 – 4-ўрин; 1993 – 1-ўрин; 1995 – ярим финалда дисквалификация қилинди; 1997 – 3-ўрин; 1999 – 2-ўрин; 2001 – 1-ўрин; 2003 – 1-ўрин; 2005 – 4-ўрин; 2007 – финални тарк этди
- Жаҳон ёпиқ иншоотдаги чемпионати: 1993 – 1-ўрин; 1995 – 1-ўрин; 1997 – 1-ўрин; 1999 – 2-ўрин; 2001 – 1-ўрин; 2003 – 1-ўрин; 2004 – 1-ўрин; 2006 – 1-ўрин; 2007 – 3-ўрин
- Жаҳон кубоги: 1992 – 1-ўрин ва 4×400 м эстафета 3-ўрин; 1994 – 1-ўрин; 1998 – 1-ўрин; 2002 – 1-ўрин ва 4×400 м эстафета 4-ўрин
- Бутун Африка ўйинлари: 1991 – 1-ўрин; 1995 – 1-ўрин; 1999 – 1-ўрин
- Африка чемпионати: 1988 – 2-ўрин; 1990 – 1-ўрин ва 1500 м да 1-ўрин; 1993 – 1-ўрин; 1998 – 1-ўрин; 2002 – 1-ўрин; 2006 – 2-ўрин; 2008 – 2-ўрин
- Ҳамдўстлик ўйинлари: 1998 – 1-ўрин; 2002 – 1-ўрин; 2006 – 3-ўрин
Манбалар
- ↑ Тембо, Жосе. „Тҳе Мапуто эхпресс“. ББC Неwс (2000-йил 7-ноябр). Қаралди: 2016-йил 12-сентябр.
- ↑ ҳттпс://олймпиcс.cом/эн/атҳлетес/мариа-мутола
- ↑ Лйгкас, Гианнис „1988 Африcан Чампионшипс ин Атҳлетиcс – Спорт-Олймпиc.cом“. Қаралди: 2016-йил 6-август.