Ziyosfera

Marie Tůmová

Marie Tůmová (1866-yil 12-iyun — 1925-yil 1-may) chex ayollar saylov huquqi harakati faoli va oʻqituvchi boʻlgan. 1908-yilda, qonundagi boʻshliqdan foydalanib, Marie Tůmová Bogemiya dietiga saylovlarda qatnashgan ilk uch nafar ayoldan biri boʻldi, biroq saylana olmadi.

Marie Tůmová
Marie Tůmová
Tavalludi 12-iyun 1866-yil
Praga, Avstriya imperiyasi
Vafoti 1-may 1925-yil(1925-05-01)
(58 yoshda)
Praga, Chexoslovakiya
Kasbi ayollar saylov huquqi harakati faoli, siyosatchi va oʻqituvchi

Faoliyati

Oʻqituvchilik

Marie Tůmová oʻqituvchi boʻlib ishlagan va Birinchi jahon urushi davrida Jijkovdagi shahar qizlar maktabi direktori boʻlgan. U Bogemiyada shahar maktabiga rahbarlik qilgan birinchi ayol edi[1]. 1919–1925-yillarda u Chexoslovakiya Maorif vazirligi nomidan Karpat Ruteniyasi va Slovakiyada ishladi, ammo toʻyib ovqatlanmaslik va yomon yashash sharoitlari ogʻir, halokatli xastalikka olib keldi[1].

Marie Tůmová (tik turgan, chapdan uchinchi) 1913-yilda Budapeshtda boʻlib oʻtgan Xalqaro ayollar saylov huquqi alyansining yettinchi konferensiyasida

Faollik

Marie Tůmová ayollar huquqlarini himoya qilgan va chex ayollar hamda oʻqituvchilar uyushmalariga, jumladan Ayollar milliy kengashiga aʼzo boʻlgan[1]. U hamkasbi, oʻqituvchi va saylov huquqi faoli Frantishka Plaminkova bilan doʻst boʻlgan va u bilan birgalikda Ayollarning saylov huquqi qoʻmitasida ishlagan[2]. Marie Tůmová qoʻmita nomidan chet elda ham vakillik qilgan, Stokgolm, Rim, Buxarest, Budapesht va Londonga safar qilgan[1].

1908-yilda, qonundagi boʻshliqdan foydalanib, Ayollarning saylov huquqi qoʻmitasi Marie Tůmováni Bogemiya majlisi saylovlariga nomzod qilib koʻrsatdi[2]. Shunday qilib, Karla Maxova va Bojena Zelinkova bilan birga Marie Tůmová Bogemiya dietiga nomzod boʻlgan dastlabki uch ayoldan biri boʻldi[3]. U Visoke Mito–Skutech–Xlinski saylov okrugida qatnashib, qariyb 200 ta ovoz oldi[4]. Hech bir ayol nomzod majlisda oʻrin egallay olmadi, biroq jamoatchilik ularga berilgan ovozlar sonidan hayratda qoldi[3]. Qoʻmita keyingi saylovlarda ham Marie Tůmováni nomzod qilib koʻrsatdi, ammo natija avvalgisiga oʻxshash boʻldi[2]. Oxir-oqibat, Bojena Vikova-Kunetitska Bogemiya dietiga saylangan birinchi ayol boʻldi[3].

Shaxsiy hayoti

Marie Tůmová 1866-yilda Praga shahrida tugʻilgan[5]. Uning ota-onasi jurnalist, yozuvchi va siyosatchi Karel Tuma[6] hamda otasi shoir Frantishek Chelakovskiy boʻlgan Marie Chelakovskaya edi[1].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Marie Tůmová - první ředitelka dívčí měšťanské školy bojující za volební právo žen“ (cs). Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy. Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Feinberg, Melissa „Masaryk, Feminism, and Democracy in the Czech Lands“, . Elusive Equality: Gender, Citizenship, and the Limits of Democracy in Czechoslovakia, 1918-1950. University of Pittsburgh Press, 2006 — 26–27-bet. ISBN 978-0-8229-7103-0. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Boumová, Petra „Jak získaly české ženy volební právo II. : Fórum 50 %“ (cs). padesatprocent.cz. Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
  4. ↑ Kočišková, Jana. Ženy v politice: Role a postavení vrcholných političek v Československu 1948–1968 (cs). Charles University in Prague, Karolinum Press, 2022-04-01 — 15–16-bet. ISBN 978-80-246-5162-0. 
  5. ↑ „TŮMOVÁ Marie 0.0.1866-1.5.1925“. Biografický slovník českých zemí. Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
  6. ↑ Tůmová, Marie (Maria Antonie) (de), 2003. ISBN 978-3-7001-3213-4. Qaraldi: 2023-yil 6-yanvar.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi