Mark Vayl
Марк Яковлевич Вайл (русча: Марк Яковлевич Вайл; 25-январ, 1952 – 7-сентябр, 2007) совет ва ўзбек режиссёри, Ўзбекистон ССР да хизмат кўрсатган артист, Илҳом театри асосчиси ва бадиий раҳбари бўлган.
| Марк Яковлевич Вайл | |
|---|---|
| Марк Яковлевич Вайль | |
| Файл:Марк Wеил.жпг | |
| Таваллуди |
25-январ 1952-йил |
| Вафоти |
7-сентябр 2007-йил (55 ёшда) Тошкент, Ўзбекистон |
Биографияси
Марк Вайл Тошкентда ҳарбий оилада туғилган. Онаси Киэв театр институти битирувчиси. Вайлнинг ўзи Тошкент театр ва рассомлик институтининг режиссёрлик факултетини тамомлаган. 1976-йилда Тошкент театр ва рассомлик институтининг бир гуруҳ битирувчилари билан СССРда биринчи (ҳали ҳам Ўзбекистонда ягона) нодавлат театри – „Илҳом“ театрига асос солди[1].
Фаолияти
Марк Вайл бошқа театрларда, Моссовет театрида (Москва), Болгария, Югославия ва АҚШда кўплаб спектаклларни саҳналаштирди. Унинг асарлари доимо ўзига хос услуб ва актёрлар жамоаси, ҳамда бенуқсонлиги билан ажралиб туради. Вайл собиқ СССРдаги энг ёрқин ва иқтидорли профессионал театр режиссёрларидан бири эди. Унинг кўплаб спектакллари халқаро фестивалларда намойиш этилган.
Шунингдек, кўплаб телевизион филмларнинг муаллифи ҳисобланади. Унинг сўнгги йирик асари „Аср охири“ ҳужжатли филмидир. „Тошкент“ – бир қанча халқаро фестивалларда намойиш этилган.
Вайл 1995-йилда „Илҳом“ театри қошида драматик санъат мактабини очган. Бу мактабни кўплаб таниқли рассомлар ва режиссёрлар сабоқ олган. Бундан ташқари, у бошқа драматик санъат мактабларида, шунингдек, дунёнинг санъат университетларида маърузалар ўқиди.
Вайл Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист унвонини олган. 2006-йилда „Россия театри ташаббусларини қўллаб-қувватлаш“ лойиҳаси доирасида Россия Федерацияси Президенти ҳузуридаги Маданий санъат кенгашининг „Ҳаракат“ мукофоти билан тақдирланган[2].
Марк Вайл томонидан саҳналаштирилган спектаклларга „Ревизор“, „Оппоқ, оппоқ қора лайлак“, „Алвидо ҳаёт“ (Болгария театрида), „Мешчанлар тўйи“ (Югославия театрида), „Молер“, „Вавилон меҳмонхонаси“ (АҚСҲ театрларида) киради[3].
Ўлими
2007-йил 6-сентябр куни кечки соат 23:00 ларда Марк Вайл Эсхилнинг " Орестея " спектаклининг сўнгги репетисиясидан сўнг Афросиёб кўчасидаги уйига қайтаётган эди (премера эртаси куни бўлиб ўтиши керак эди). Уйга кираверишда уни қора бейсболка ва футболка кийган икки номаълум эркак кутиб туришган. Улар директорнинг қорнига бир неча марта пичоқ билан жароҳат етказишган ва бошига зарбалар беришган. Оғир даражасида яраланган Марк Вайл касалхонага ётқизилган, у ерда бироз вақт ўтгач, операция столида вафот этган.
Марк Вайл билан видолашув маросими Тошкентда, кейинроқ Москвада бўлиб ўтди. У ерда унинг жасади куйдирилди. Кремациядан сўнг, Марк Вайлнинг кули унинг беваси ва икки қизи яшайдиган Сиэтлга дафн қилиш учун юборилган[4].
2010-йилда уч нафар эркак унинг ўлимида айбланиб, қўлга олинган. Улар „Қур’онга тақлид“ спектакли сабабли Вайлни ўлдирганини айтган[5][6][7].
Ташқи ҳаволалар
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ „За Пророка Мухаммеда: узбеки порешили убийц режиссёра-еврея | Общиэ новости | ИзРус – новости русского Израиля“. 2010-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 18-феврал.
- ↑ „Cроссинг Cонтиненц: Узбекистан“. ББC Неwс (2008-йил 1-апрел). Қаралди: 2010-йил 12-май.
- ↑ „Прощаниэ с Марком Вайлем“. 2009-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 23-ноябр.
- ↑ „Узбекистан Тимелине“. ББC Неwс (2008-йил 1-апрел). Қаралди: 2010-йил 12-май.
- ↑ ҳттпс://www.ббc.cом/узбек/лотин/2014/08/140807_латин_талкингпоинт_аброр_юлдашев
- ↑ „Бош прокуратура “Илҳом” театри асосчиси Марк Вайлнинг қотилини вақтинча Тожикистонга топширди“.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
- 25-yanvarda tugʻilganlar
- 1952-yilda tugʻilganlar
- 2007-yilda vafot etganlar
- 7-sentyabrda vafot etganlar
- Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
- Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
- Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
- Toshkentda tugʻilganlar
- Toshkentda vafot etganlar
- O‘zbekiston kinorejissyorlari
- Oʻzbekiston teatr rejissyorlari