Marko Car
| Марко Cар | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1859-йил 30-август |
| Вафоти |
1953-йил 1-декабр Белград |
| Касби | Ёзувчи |
Марко Cар (серб тили: Марко Цар; 1859-йил 30-август – 1953-йил 1-декабр) – Котор кўрфазида туғилган серб ёзувчиси, сиёсатчиси ва фаоли. У кўплаб шеърлар, романлар, ривоятлар, иншолар ва саёҳат ҳисоботлари ёзган полиглот ва эстетик эссеистидир.
Ҳаёти
Марко Кар 1859-йилда Австрия империясининг Далматия вилояти қироллиги таркибига кирувчи Котор кўрфазида жойлашган Ҳерcег-Нови шаҳрида туғилган[1]. У та’лимни маҳаллий италян машҳур мактабида олади. Шундан сўнг Которга кўчиб ўтган ва у ерда классик гимназияни тамомлайди.
Марко Cар 1879-йилда Задар шаҳрига кўчиб ўтади ва Сава Бжелановичнинг Серб Халқ партиясига (Далматия) қўшилади (унинг таржимаи ҳоли кейинчалик 1911-йилда Дубровникнинг Серб матбуотида нашр этилган). У 1884-йилдан 1918-йилгача Далматия соборида ишлаган. Унинг дўстлари ва ҳамкасблари Луко Зоре, Антун Фабрис, Перо Будмани, Медо Пучич, Нико Пучич, Иван Стоянович ва серб-католик доирасининг бошқа аъзолари эди. У 1884-йилда нашр этилган энг нуфузли даврий нашрлардан бири бўлган Задар журналининг муҳаррири эди. Вук қисқа умр кўрган бўлса-да, Далматиядаги Хорватия, Италия ва Сербия зиёлилари ўртасида кўплаб мунозараларни келтириб чиқарди ва рағбатлантирди[2].
Серблар, хорватлар ва словенлар қироллиги ташкил этилганда, Cар 1919-йилда янги монархия пойтахти Белградга кўчиб ўтди. Уруш ўрталаридан то 1921-йилда нафақага чиққунга қадар Югославия Таълим вазирлигида рассомлар бўлимининг инспектори сифатида ишлаган. Cар Белграддаги Серб Ёзувчилар Жамиятининг асосчиси, унинг биринчи президенти ҳисобланади. Кейинчалик у Сербия Қироллик академиясига, Сербия Фанлар ва санъат академиясига қабул қилинди. У бир вақтлар Серб адабий уюшмасининг президенти (1937—1941) бўлган[3].
Апрел уруши ва 1941-йилда Югославия қироллигининг фашистлар томонидан босиб олинишидан кейин у Задар орқали Италияга қочиб кетди. Уруш тугагач 1945-йилда коммунистик партизанлар ғалаба қозонганидан сўнг, у Белградга қайтиб, умрининг қолган қисмини ёлғиз ўтказди.
У ёзувчи сифатида 1883-йилда ёзган „За киšлживе дневи“ (Ёмғирли кунларда) асари билан машҳур бўлди.
У 1910-йилда Дубровникдаги Матиcа српска учун ишлаган, у Сербиянинг Дубровник босмахонаси томонидан чоп этилган „Наšэ Примориже“ асари муаллифи ҳисобланади.
У 1953-йил 1-декабрда Югославиянинг Белград шаҳрида вафот этган.
Ижоди
- Венеcижа
- У Латинима
- Може симпатиже
- Од Жадрана до Балкана
- Низ родно приморже
- С божног и лжубабног полжа
- Сава Бжелановиć
- Эстетиčка писма
- Огледала и предаванжа
- Эсежи
- Жедан заборавлжени песник мора
- Дубровник и околина
- Савремене Италижанске приповетке
- Наšэ примориже
Манбалар
- ↑ Боšко Новаковиć. Жугословенски кнжиžэвни лексикон (ш) Žиван Милисаваc: . Нови Сад (САП Вожводина, СР Сербиа): Матиcа српска, 1971 — 60-бет.
- ↑ "Задарски Вук и прва пожава материжалистиčкиҳ идежа у кнжиžэвности Далмаcиже". Буллетин Сcиэнтифиқуэ: Сcиэнcес ҳумаинес. Сеcтион Б (Ле Cонсеил) 12-15: 47. 1976.
- ↑ „Cар, Марко“. Ҳрвацка энcиклопедижа. Лехиcограпҳиc Институте Мирослав Крлеžа.