Марқуэс Ҳайнес (1926-йил 10-март — 2015-йил 22-май) америкалик профессионал баскетболчиси ва Гарлем Глобетроттерс жамоаси аъзоси бўлиб, тўпни дриблинг қилиш ва уни ҳимоячилардан узоқлаштириш қобилияти билан ажралиб туради. 1988-йилда суратга олинган „Ҳарлем Глобетроттерс: Олти йиллик сеҳр“ филмига кўра[1] Ҳайнес тўпни дақиқада 348 марта дриблинг қила оларди[2].

Марқуэс Ҳайнес
Шахсий маълумот
Таваллуди (1926-03-10)1926-йил 10-март

Санд Спрингс, Оклаҳома
Вафоти 2015-йил(2015-05-22) 22-май (ёш 89)

Плано, Техас
Миллати америкалик
Карераси
Мактаб Боокер Т. Wашингтон

(Санд Спрингс, Оклаҳома)
Коллеж Лангстон (1942-1946)
Позицияси Ҳужумкор ҳимоячи
Баскетбалл Ҳалл оф Фаме ас плаер

Ёшлиги

Болалигида Ҳайнес уйининг тупроқ ҳовлисида баскетбол тўпини дриблинг қилишни ўрганган. Оклаҳома штати Санд Спрингс шаҳрида туғилган, у Боокер Т. Вашингтон ўрта мактабида ўқиган ва 1942-йилдан 1946-йилгача Лангстон университетида баскетбол ўйнаш учун 25 долларлик черков стипендияси олган[3]. Лангстон Лионс билан ўйнаган вақтида жамоа 112-3 ғалаба қозониш рекордини янгилади, шу жумладан 59 ўйинли ғалабали серия[4].

Ҳайнеснинг мураббийи, афсонавий Зип Гейлс, уни кўргазмали намойиши учун жамоадан четлатиш билан қўрқитди[5][6].

1946-йилда Лангстон Оклаҳома Cитйдаги Глобетроттерсга қарши кўргазмали ўйин ўйнашга таклиф қилинди. Ўша ўйинда Ҳайнес Лангстонни 4 очколик ғалабага олиб келди ва бу жараёнда жамоа хўжайини Абе Саперштейннинг эътиборини тортди[7]. У Глобетроттерсга қўшилишга таклиф қилинди ва ўқишни тугатгандан сўнг ўзининг узоқ профессионал фаолиятини бошлади[8][9]. Глобетроттерсга қўшилишдан олдин Ҳайнес қисқа вақт давомида Қора Профессионал Баскетбол Лигасининг Канзас Сити Старс жамоасида ўйнаган[10].

Гарлем Глобетроттерс жамоасида

Ҳайнес 1947-йилдан 1953-йилгача Глобетроттерс билан ўйнаган[11][12]. У, шунингдек, Глобетроттерс билан Жанубий Америка бўйлаб гастрол қилди ва Қўшма Штатлардаги баъзи энг яхши коллеж баскетбол жамоаларига қарши кўргазмали ўйинлар ўтказди[12].

1953-йилда Ҳайнес жамоа хўжайини Абе Саперштейн билан кескин ажралишдан кейин Глобетроттерсни тарк этди. Жамоани тарк этгач, у Филаделфия Уорриорснинг йилига 35 000 доллар таклифини рад этди[13]. У 1955-йилда Миннеаполис Лейкерс учун ўйнаш таклифини ҳам олди, аммо у бу имкониятни ҳам рад этди[14][13].

Кейинчалик Ҳайнес 1972-йилда баскетболчи ва мураббий сифатида Глобетроттерсга қўшилди. Жамоадаги иккинчи фаолияти давомида у 1973-йилда кийим-кечак компаниясига асос солган ва у орқали у модел бўлган рафиқаси Жоан билан танишган[15]. У 1974-1975-йилларда „Тҳе Ҳарлем Глобетроттерс Попcорн Мачине“ телекўрсатувида мунтазам иштирок этган.  1979-йилда Глобетроттерсни яна тарк этганидан сўнг, у Меадоwларк Лемонъс Буcкетеэрс, Гарлем Wизардс ва ўзининг эски Гарлем сеҳргарларининг қайта жонланган мужассамида ўйнади.

Фаолиятининг охирига келиб, Ҳайнес камида 12 000 ўйинда иштирок этган ва 100 дан ортиқ мамлакатларга ташриф буюрган[16].

НБА мартаба статистикаси

Андоза:НБА ўйинчи статистикаси афсонаси

Мунтазам мавсум

Йил Жамоа ГП МПГ ФГ% ФТ% РПГ АПГ ППГ
1961-1962 Сиракуза 75 27.8 .436 . 771 6.8 1.3 16.9
1962-1963 Сиракуза 80 29.9 . 429 .784 6.6 1.2 18.6
1963-1964 Филаделфия 41 24.7 . 370 . 767 5.0 . 9 13.1
Карера 196 28.0 . 420 . 776 6.3 1.2 16.8

Плей-офф

Йил Жамоа ГП МПГ ФГ% ФТ% РПГ АПГ ППГ
1962-йил Сиракуза 5 34.8 . 354 . 774 11.0 1.4 18.8
1963-йил Сиракуза 5 34.6 .479 .800 4.6 1.2 27.2
1964-йил Филаделфия 3 13.3 . 364 . 500 1.3 . 7 5.7
Карера 13 29.8 . 416 . 778 6.3 1.2 19.0

Истеъфода

Ҳайнес 46 йиллик профессионал фаолиятидан сўнг 1992-йилда нафақага чиқди ва 1998-йилда Нейсмит мемориал баскетбол шон-шуҳрат залига киритилди[17]. 2001-йил 5-январда у Чикагодаги Ҳарлем Глобетроттерсдан ўзининг „Афсоналар“ узугини олди. Глобетроттерс ҳам унинг шарафига ўзининг № 20 формасини истеъфога чиқарди[16].

Ҳайнес ўзининг алаcакаранлик йилларини Техаснинг Плано шаҳрида ўтказди, у ерга у рафиқаси билан 1990-йилларнинг ўрталарида қизларига яқинроқ бўлиш учун кўчиб ўтди. Унинг эски жамоаси Глобетроттерс унга 2010-йилда Арлингтон (Техас) шаҳрида бўлиб ўтадиган НБА Алл-Стар ўйинига чипта олиш учун „тор тортди“[12]. 2011-йилда у Оклаҳома шон-шуҳрат залига киритилди[18]. Ўша йили у Даллас Мавериcкс фермаси бўлган Техас Легендс жамоасига қўшилди. Ўшанда у матбуотга 85 ёшда ҳам "Баскетбол доимо хаёлимда", деб айтган эди[19].

Ўлими

Ҳайнес 2015-йил 22-майда[20] Техаснинг Плано шаҳрида 89 ёшида вафот этди[21]. Унинг ўлими „табиий сабабларга кўра бўлган“ деб ҳисобот берилган[22].

Мероси

Ҳайнес тарихда яшаган энг буюк тўпчилардан бири ҳисобланган. Уилт Чемберлен шундай деган эди: „Унинг қилган иши мен ҳеч қачон қила олмайдиган нарса эди ва мен баскетбол майдонида деярли ҳамма нарсани қила олардим“. Унинг ўйини Боб Куси, Пит Маравич ва Фред „Жингалак“ Неал каби ўйинчиларга таъсир қилди[23]. У ҳеч қачон НБАда қатнашмаган энг яхши баскетболчилардан бири сифатида тасвирланган[24].

Ҳайнес ўзининг "Мен Маркес Ҳайнесман, мен сизга қандай қилиб кўрсатаман!" ҳайқириғи билан машҳур[25][26]. У, шунингдек, Даллас Ковбойснинг буюк Дреw Пирсоннинг қайнотаси эди.

2022-йил 16-март куни Морган Стате ва Ёунгстоwн Стате ўртасидаги Тҳе Баскетбалл Cлассиcдаги ўйин Марқуэс Ҳайнес ўйини деб белгиланди[27].

Манбалар

  1. ↑ „Ҳарлем Глобетроттерс: Сих Деcадес оф Магиc (1988)“. 2008-йил 18-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-август.
  2. ↑ „Лонгтиме Ҳарлем Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес диэс ат 89“. Спортал (2015-йил 23-май). 2015-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  3. ↑ Трамел, Жиммиэ. „Глобетроттинг талес“. Тулса Wорлд (2008-йил 25-июн). Қаралди: 2015-йил 23-май.
  4. ↑ Стеwарт. „Ҳайнес то бе индуcтед инто 2011 Оклаҳома Ҳалл оф Фаме“. Лангстон Университй (2011-йил 14-ноябр). 2015-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  5. ↑ „Cеасер "Зип" Гайлес“. Оклаҳома Ҳалл оф Фаме. 2015-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  6. ↑ Wебер, Бруcе. „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.
  7. ↑ „Ҳарлем Глобетроттерс Легенд – Анд Ҳалл Оф Фамер – Марқуэс Ҳайнес Пассес Аwай Ат 89“. Ҳарлем Глобетроттерс (2015-йил 22-май). 2015-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  8. ↑ Трамел, Жиммиэ. „Глобетроттинг талес“. Тулса Wорлд (2008-йил 25-июн). Қаралди: 2015-йил 23-май.Трамел, Жиммиэ (Жуне 25, 2008). „Глобетроттинг талес“. Тулса Wорлд. Ретриэвед Май 23, 2015.
  9. ↑ Бринклей, Бриан. „Ҳарлем Глобетроттер Легенд анд Оклаҳома Нативе Марқуэс Ҳайнес Диэс ат 89“. КФОР (2015-йил 22-май). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  10. ↑ Wебер, Бруcе. „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.Wебер, Бруcе (Май 22, 2015). „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Май 23, 2015.
  11. ↑ Wебер, Бруcе. „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.Wебер, Бруcе (Май 22, 2015). „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Май 23, 2015.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Тоwнсенд, Брад. „НБА Алл-Стар гаме ис реаллй филлинг ит уп“. Тҳе Даллас Морнинг Неwс (2010-йил 8-феврал). Қаралди: 2015-йил 23-май.
  13. ↑ 13,0 13,1 Веcсей, Петер. „Ҳалл оф Фамер Ҳайнес талкс фамилй, лифе ин ҳоопс“. Тҳе Неw Ёрк Пост (2011-йил 19-июн). Қаралди: 2015-йил 23-май.
  14. ↑ Wебер, Бруcе. „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.Wебер, Бруcе (Май 22, 2015). „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Май 23, 2015.
  15. ↑ Wебер, Бруcе. „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.Wебер, Бруcе (Май 22, 2015). „Марқуэс Ҳайнес, 89, Диэс; Дрибблед ас а Глобетроттер анд Даззлед Wорлдwиде“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Май 23, 2015.
  16. ↑ 16,0 16,1 „То бе тҳе бест, ёу гот то беат тҳе бест: Марқуэс Ҳайнес“. Ҳарлем Глобетроттерс (2012-йил 2-август). 2015-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  17. ↑ „Ҳалл оф Фамерс: Марқуэс О. Ҳайнес“. Тҳе Наисмитҳ Мемориал Баскетбалл Ҳалл оф Фаме. 2014-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  18. ↑ Стеwарт. „Ҳайнес то бе индуcтед инто 2011 Оклаҳома Ҳалл оф Фаме“. Лангстон Университй (2011-йил 14-ноябр). 2015-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.Стеwарт, Мичаэл (Новембер 14, 2011). „Ҳайнес то бе индуcтед инто 2011 Оклаҳома Ҳалл оф Фаме“. Лангстон Университй. Арчивед фром тҳе оригинал он Май 24, 2015. Ретриэвед Май 23, 2015.
  19. ↑ „Формер Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес жоинс Техас Легендс“. Тҳе Даллас Wеэклй (2011-йил 16-ноябр). 2016-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  20. ↑ „Ҳарлем Глобетроттер Греат Марқуэс Ҳайнес Диэс ат 89“. АБC Неwс (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 22-май.
  21. ↑ „Ҳарлем Глобетроттерс греат Марқуэс Ҳайнес диэс ат 89 | Бостон Ҳералд“. www.бостонҳералд.cом. 2015-йил 31-майда асл нусхадан архивланган.
  22. ↑ „Спорц дигест: Ҳарлем Глобетроттерс греат Марқуэс Ҳайнес диэс“. Сан Жосе Мерcурй Неwс (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 23-май.
  23. ↑ „Техас легендс то ҳонор Баскетбалл Ҳалл оф Фамер Марқуэс Ҳайнес“. НБА Д-Леагуэ (2011-йил 14-январ). 2015-йил 24-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-май.
  24. ↑ Wилонскй, Роберт. „Легендарй Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес, оне оф баскетбалл'с алл-тиме греац, диэд Фридай ин Плано“. Тҳе Даллас Морнинг Неwс (2015-йил 22-май). 2015-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.
  25. ↑ „Лонгтиме Ҳарлем Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес диэс ат 89“. Спортал (2015-йил 23-май). 2015-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 23-май.„Лонгтиме Ҳарлем Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес диэс ат 89“. Спортал. Май 23, 2015. Арчивед фром тҳе оригинал он Май 25, 2015. Ретриэвед Май 23, 2015.
  26. ↑ Пайне, Марисса. „Ҳалл оф Фаме Ҳарлем Глобетроттер Марқуэс Ҳайнес диэс ат 89“. Тҳе Wашингтон Пост (2015-йил 22-май). Қаралди: 2015-йил 22-май.
  27. ↑ „Марқуэс Ҳайнес Гаме“. Тҳе Баскетбалл Cлассиc. Қаралди: 2022-йил 15-март.

Ҳаволалар