Темир-Углерод фаза диаграммаси

Мартенсит [немис металлшуноси А. Мартенсит (1850 — 1914) номидан] — 1) пўлатнинг таркибий қисми; паст температурали модификациядаги алфатемирга хос углероднинг ўта тўйинган қаттиқ эритмасидан иборат. Пўлатни тоблаш пайтида аустеницҳн ҳосил бўлади. М. тузилишли пўлат жуда мустаҳкам ва қаттиқ. Металлни бўшатиш йўли билан М.нинг пластиклиги оширилади. М., кўпинча, темир-углеродли қотишмаларнинг асосини ташкил қилади; 2) кристалл қаттиқ жисмлар (тоза металлар, металл асосли қаттиқ қотишмалар) нинг асосий структуравий ташкил этувчиси; паст температурали полиморф модификациядан иборат. Игналар, пластиналар ва линзалар шаклидаги айрим кристаллар кўринишига эга. Ўзига хос фазавий ўзгаришлар оқибатида ҳосил бўлади.[1]

Мартенсит
Темир-углерод қотишма фазалари

Феррит
Аустенит
Сементит
Графит

Темир-углерод қотишма структуралари

Ледебурит
Мартенсит
Перлит
Сорбит
Троостит
Бейнит

По`латлар

Конструкциявий по`лат (0,8 % гача C)
Асбобсозлик по`лати (~2 % гача C)
Зангламайдиган по`лат (хром билан лигерланган)
Иссиққа чидамли по`лат
Мустаҳкамлиги юқори по`лат

Чо`янлар

Оқ чо`ян (мо`рт, таркибида ледебурит бор ва графит мавжуд эмас)
Кулранг чо`ян (графит пластина шаклида)
Болг`аланувчан чо`ян (графит парчалари)
Мустаҳкамлиги юқори чо`ян
Ярим чо`ян (графит ва ледебуритдан иборат)

Мартенсит - (немис металлшуноси А. Мартенсит (1850 - 1914) номидан) - пўлатнинг таркибий қисми; паст ҳароратли модификациядаги ал'фатемирга хос углероднинг ўта тўйинган қаттиқ эритмасидан иборат. Пўлатни тоблаш пайтида аустенит ҳосил бўлади. Мартенсит тузилишли пўлат жуда мустаҳкам ва қаттиқ. Металлни бўшатиш йўли билан мартенситнинг пластиклиги оширилади. Мартенсит кўпинча, темир-углеродли қотишмаларнинг асосини ташкил қилади.

Манба

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил