Масштаблилик, масштабли қурилиш — меъморий шаклни (ин-шоот, мажмуани) инсонга бўлган нисбатининг бадиий ифодаси. Нисбат, мутаносиблик, улуғворлик каби сифатлар орқали намоён бўлади. М. иншоотнинг инсон жуссаси ўлчамларидан келиб чиққан меъморий шаклларга (зина, эшик, курси ва бошқалар) бўлган нисбатларидир. Мас, турар жойнинг одам бўйига нисбати, мутаносиблиги, ҳаддан ташқари баланд бўлмаслиги, уйнинг шинамлилиги ва файзлилигини таъминлайди. Исмоил Сомоний макбарасида эшикларнинг киравериш равоқлари, бино тепасидаги майда равоқчалар қатори, ташқи бурчаклардаги устунгўшаларга бўлган нисбатлари М. асосида қурилганлигини намоён этган.

Адабиёт

  • Всеобшая история архитектури, т. 2, М„ 1973, стр. 251-260.[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил