Mavlay Abdulloh masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = 
 |Asl nomi   = 
 |Tasvir             = Moulay abdallah mosque minaret.jpg
 |Tasvir imzosi     = Mavlay Abdulloh masjidining minorasi
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = 
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = 
 |Joylashuv nomi = 
 |Joylashuvi          = {{coord|34|03|24.9|N|4|59|38.6|W|type:landmark_region:MA|display=inline, title}}
 |Manzil                   = [[Fos]], [[Marokash]]
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = 
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = 
 |Meʼmoriy uslub     = 
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
 |Qurila boshladi    = 
 |Qurilib bitkazildi = 18-asr
 |Imom                    = 
 |Holati               = 
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 1
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = 
 |Saharlik va iftor           = 
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar =  
}}
'''Mavlay Abdulloh masjidi''' — [[Marokash]]ning [[Fos]] shahri Mavlay Abdalloh tumani markazida joylashgan tarixiy saroy-shahar va qalʼada joylashgan yirik [[masjid]] va qirollik nekropol majmuasi. U sulolaning keyingi aʼzolari bilan birga qoʻshni nekropolda dafn etilgan alaviy [[sulton]]i Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillar oraligʻida hukmronlik qilgan) tomonidan asos solingan<ref name=":0" /><ref name=":02">{{Kitob manbasi |title=L'architecture musulmane d'Occident |last=Marçais |first=Georges |publisher=Arts et métiers graphiques |year=1954 |location=Paris |pages=391}}</ref><ref name="Maslow 1937" />.

== Umumiy koʻrinishi ==
Masjid Fos al-Jadid („Yangi Fos“)da joylashgan boʻlib, u dastlab qirol qalʼasi va 1276-yilda Marinidlar sulolasi tomonidan asos solingan maʼmuriy shahar boʻlgan<ref name=":0" />. Fas al-Jadid dastlab [[sulton]]ning koʻplab qoʻshinlarini joylashtirgan va u hozirgi kungacha qirol saroyini joylashtirishda davom etgan. 17-asrda alaviylar sultoni Mavlay Roshid oʻz qabila qoʻshinlarini joylashtirish maqsadida Fas al-Jadid shimolida katta Kasbah Cherarda qurdi<ref name=":0" />. Bu Fas al-Jadidning shimoli-gʻarbiy hududini oʻz ichiga olgan, keyinchalik 18-asr boshidan Mavlay Abdallah mahallasiga aylangan<ref name=":2">{{Kitob manbasi |last=Métalsi |first=Mohamed |title=Fès: La ville essentielle |publisher=ACR Édition Internationale |year=2003 |isbn=978-2867701528 |location=Paris}}</ref>{{Rp|296}}. Bu yerda Sulton Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillarda hukmronlik qilgan) masjid qurgan va vafotidan keyin oʻzi dafn etilgan<ref name="Maslow 1937" />.

Masjidda bir vaqtlar [[madrasa]] ham boʻlgan boʻlib, unda maʼlumoti past boʻlgan talabalar al-Qoroviyyin universitetida oʻqishni davom ettirishdan oldin ([[Qurʼon|Qurʼon]] ilmi boʻyicha) boshlangʻich taʼlim beradilar<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Le Tourneau |first=Roger |title=Fès avant le protectorat: étude économique et sociale d'une ville de l'occident musulman |publisher=Société Marocaine de Librairie et d'Édition |year=1949 |location=Casablanca |pages=88, 98, 463}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLe_Tourneau1949">Le Tourneau, Roger (1949). ''Fès avant le protectorat: étude économique et sociale d’une ville de l’occident musulman''. Casablanca: Société Marocaine de Librairie et d'Édition. pp.&nbsp;88, 98, 463.</cite></ref>{{Rp|463}}. Qadimgi tarixiy [[hammom]] ham masjidning gʻarbiy qismida joylashgan (yoki boʻlgan)<ref name="Maslow 1937">{{Kitob manbasi |title=Les mosquées de Fès et du nord du Maroc |last=Maslow |first=Boris |publisher=Éditions d'art et d'histoire |year=1937 |location=Paris |pages=86–91}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMaslow1937">Maslow, Boris (1937). ''Les mosquées de Fès et du nord du Maroc''. Paris: Éditions d’art et d’histoire. pp.&nbsp;86-91.</cite></ref>.

== Qirollik nekropoli ==
[[Fayl:Morocco_Fes_MosqueAbdallah.jpg|thumb|Masjidning janubiy tomonidagi nekropolga alohida kirish eshigi]]
Nekropol masjid majmuasining janubiy qismida va ikki hovli, namozxona va dafn xonasidan iborat<ref>{{Citation |last=Joseph Luccioni |title=L'avènement de Sidi Mohammed Ben Youssef au trône du Maroc (1927) |date=1972 |url=https://www.persee.fr/doc/remmm_0035-1474_1972_num_12_1_1167 |work=Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée |pages=123–130}}</ref>{{Rp|127}}. Anri Bressolettening soʻzlariga koʻra, nekropol 17-asrdayoq mavjud boʻlgan, biroq u 19-asr oʻrtalarida Muhammad ibn Abdurahmon tomonidan (1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar, u 1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar) hozirgi koʻrinishida qayta ishlangan<ref name=":1" />. Sulton Abdulloh<ref name="Maslow 1937"/> va uning onasi Xonata binti Bakkar bu yerda dafn etilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=al-Nasiri |first=Ahmad ibn Khalid |title=Kitâb Elistiqsâ li-Akhbâri doual Elmâgrib Elaqsâ |publisher=Ernest Leroux |pages=217}}</ref>. Biroq, uning bevosita vorislari boshqa joylarda dafn qilindi: Muhammad III (vafoti 1790-yil)<ref>{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=iewKAAAAIAAJ&dq=mohammed+ben+abdallah+rabat+enterr%C3%A9&pg=RA2-PA102 |title=Archives marocaines: publication de la Mission scientifique du Maroc |publisher=Librairie Ancienne Honoré Champion. |year=1906 |pages=102 |language=fr}}</ref> va Hasan I (vafoti 1894-yil) [[Rabot (shahar)|Rabotda]]<ref>{{Kitob manbasi |last=Pennell |first=C. R. |url=https://books.google.com/books?id=o4Ju-uaw49UC&dq=moulay+hassan+morocco+buried&pg=PA108 |title=Morocco Since 1830: A History |publisher=NYU Press |year=2000 |isbn=978-0-8147-6677-4 |pages=108 |language=en}}</ref>, Yazid (vafoti 1792-yil) [[Marokash (shahar)|Marokash shahridagi]] Saʼdiya qabrlarida<ref name=":22">{{Kitob manbasi |last=Deverdun |first=Gaston |title=Marrakech: Des origines à 1912 |publisher=Éditions Techniques Nord-Africaines |year=1959 |location=Rabat |pages=407}}</ref>, Abdurahmon (vafoti 1859-yil) [[Miknas]]dagi Mavlay Ismoil maqbarasida<ref name=":33">{{Kitob manbasi |last=Salmon |first=Xavier |title=Marrakech: Splendeurs saadiennes: 1550-1650 |publisher=LienArt |year=2016 |isbn=9782359061826 |location=Paris |pages=270}}</ref> va Muhammad IV (vafoti 1873-yil) alaviylarning ota-bobolarining Tafilalt uyida.

1927-yilda Sulton Yusuf<ref name="Maslow 1937"/>, 1937-yilda uning oʻtmishdoshlari Abdulhofiz va 1943-yilda Abdulaziz va 1953-yilda uning rafiqasi Lalla Yakout dafn etilganida, Mavlay Abdulloh masjididan Alaviylar sulolasi nekropol sifatida foydalanish qayta tiklandi<ref name=":1">{{Kitob manbasi |last=Bressolette |first=Henri |title=A la découverte de Fès |publisher=L'Harmattan |year=2016 |isbn=978-2343090221}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=The Sultan Back In Morocco. Au Maroc, en novembre 1955, le retour... |url=https://www.gettyimages.ae/detail/news-photo/return-of-exile-the-sultan-back-in-morocco-au-maroc-en-news-photo/160682305 |qaralgan sana=2024-02-04 |ish=Getty Images |til=en-gb |iqtibos=In Morocco, in November 1955, the return from exile of Sultan Mohammed ben Youssef of Morocco (future king Mohammed V): the day after his triumphant return to Rabat, the sultan made a pious pilgrimage to Fes to pray at the tomb of the Alawites and on the grave of his mother who died three weeks after her departure for exile}}</ref>. Keyingi hukmdorlar Muhammad V (1961-yilda vafot etgan) va Hasan II (1999-yilda vafot etgan) [[Rabot (shahar)|Rabotda]], 1961–1971-yillarda Hasan minorasi yonida qurilgan Muhammad V maqbarasida dafn etilgani sababli, anʼana yana toʻxtatildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=CNN - Morocco's King Hassan buried as thousands mourn - July 25, 1999 |url=http://www.cnn.com/WORLD/africa/9907/25/hassan.05/index.html |qaralgan sana=2023-01-15 |ish=www.cnn.com}}</ref>.

== Yana qarang ==
* [[Fos al-Jadiddagi katta masjid]]
* [[Rosif masjidi]]
* [[Marokashdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Marokashning Fez shahridagi masjidlar]]
[[Turkum:Marokashning Foz shahridagi masjidlar]]
[[Turkum:Alaviy meʼmorchiligi]]


<!--{{mosque-stub}} -->