Ziyosfera

Max Gluckman

 

Герман Макс Глукман (/ˈɡлʌкмəн/ ; 1911-йил 26-январ – 1975-йил 13-апрел) Жанубий Африкалик ва Британиялик ижтимоий антрополог эди. У Манчестер антропология мактабининг асосчиси сифатида танилган.

Биографияси ва асосий асарлари

Глукман 1911-йилда Ёханнесбургда туғилган [1] Кейинчалик у билан бирга ишлаган бошқа кўплаб антропологлар сингари, у яҳудий эди[2]. У Витватерсранд университетида таҳсил олган, [3] у ерда 1930-йилда бакалавр даражасини олган [1] Гарчи у ҳуқуқни ўрганишни ният қилган бўлса-да, у антропологияга қизиқиб қолди ва Wинифред Ҳоэрнле қўл остида таҳсил олди. У 1934-йилда Wитwатерсрандда магистр даражасига тенг бўлган ва кейин Оксфорддаги Эксетер коллежида ўқиш учун Родос стипендиясини олган[4].

Оксфордда Глукманнинг иши РР Маретт томонидан назорат қилинган, аммо унинг энг катта таъсири структуравий функсионализм тарафдорлари бўлган Радклиф-Браун ва Эдвард Эванс-Притчард эди. Глукман докторлик диссертациясини олиб борди.1939-йилда у Родос-Ливингстон институтига қўшилди ва 1941-йилда унинг директори бўлди. У институтни йирик антропологик тадқиқотлар марказига айлантирди ва 1947-йилда Оксфордда маъруза ўқиш учун Англияга кўчиб ўтганидан кейин у ерда яқин алоқаларни давом эттирди. 1949-йилда Глукман Манчестер университетида антропология профессори бўлди ва у ерда кафедрани ташкил қилди.

Кейинчалик у Шимолий Родезиядаги Британия маъмуриятида ишлади (хусусан, Бароце қонуни бўйича, ҳозирги Ғарбий провинсия, Замбия). У Родос-Ливингстон институтини бошқарган (1941-1947), Манчестер университетида ижтимоий антропология бўйича биринчи профессор бўлгунга қадар (1949), [5] у ерда машҳур бўлган нарсага асос солган, жумладан, Родос-Ливингстон институтидаги кўплаб ҳамкасблари, шогирдлари билан Манчестер антропология мактаби сифатида ишлаган. Манчестер мактабининг ўзига хос хусусиятларидан бири Глукманнинг ҳуқуқшунослик бўйича дастлабки тайёргарлигидан келиб чиққан ҳолда, қоидалар ва тахминларни чиқариш учун ижтимоий ўзаро таъсир ҳолатларини таҳлил қилишни ўз ичига олган „кейс(амалий) тадқиқотлари“ га урғу бериш эди. У Африкадаги одатлар ва можаролар ҳақидаги радио маърузалари (кейинчалик Оксфорд университети нашриётида кўплаб нашрларда нашр этилган) билан машҳур бўлиб, конфликт назариясига катта ҳисса қўшган.

Глукман очиқ ва кучли мустамлакачиликка қарши сиёсий фаол эди. У мустамлакачиликнинг ижтимоий зиддиятлари ва маданий қарама-қаршиликлари, ирқчилик, урбанизация ва меҳнат миграцияси билан бевосита шуғулланган. Глукман Британиянинг структуравий-функсионализм мактабини тенгсизлик ва зулмга марксистик эътибор билан бирлаштириб, мустамлакачиликни структурализм ичидан танқид қилишни яратди. Жанубий Африкадаги Зулуланд ҳақидаги тадқиқотида у Африка ва Европа ҳамжамиятлари ягона ижтимоий тизимни ташкил этишини, унинг икки ирқий гуруҳга бўлиниши унинг таркибий бирлигининг асосини ташкил этишини таъкидлади.

Брюс Капферер Глукманни " эҳтимол, шахсий ҳаёти, тарихи ва онги нафақат замонавий дунёнинг баъзи танқидий инқирозларини ўзида мужассам этган, балки ўзи тасаввур қилган антропологиядан уларга қарши туриш ва текширишни талаб қилган мукаммал антрополог " деб таърифлаган (" Инқирозда "). Антропологияда "Макс Глукман хотирасининг биринчи маърузаси муносабати билан.)

Глукман бир қанча антрополог ва социологлар Ларс Клаузен, Роналд Франкенберг, Брюс Капферер, Ж. Клайд Митчелл, Виктор Тёрнер, Ёхан Фредерик Холлеман ва бошқа талабалар ва суҳбатдошларга катта таъсир кўрсатди. Уларнинг аксарияти " Манчестер мактаби " номи билан машҳур бўлган. Ричард Вербнер рафиқаси Пнина (Глукманнинг жияни) билан бирга 1975-йилда вафотидан кейин Манчестер мактабида Глукманнинг меросини давом эттириш ролини ўз зиммасига олди[6].

Китоблар

  • Жануби-Шарқий Африкадаги қўзғолон маросимлари (1954)
  • Трибал Африкадаги тартиб ва исён (Лондон: Коэн ва Ғарб; 1963)
  • Қабила жамиятида сиёсат, ҳуқуқ ва маросимлар (1965)
  • Мас’улиятни тақсимлаш (1972)

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Анонймоус (Жуне 1975). "Обитуарй оф Мах Глуcкман". Антҳропологй Неwслеттер 16 (6): 3. 
  2. ↑ Голдберг, Ҳарвей Э. (Аутумн 1995). "Тҳе Воиcе оф Жаcоб: Жеwиш Перспеcтивес он Антҳропологй анд тҳе Студй оф тҳе Библе". Жеwиш Соcиал Студиэс 2 (1): 37. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/жеwиш-соcиал-студиэс_фалл-1995_2_1/паге/37. 
  3. ↑ Обитуарй . Аccессед: 06-06-2011
  4. ↑ Cолсон, Элизабетҳ (Жулй–Аугуст 1975). "Обитуарй оф Мах Глуcкман". Роял Антҳропологиcал Институте Неwслеттер (9): 8–9. 
  5. ↑ Бартҳ, Фредрик. 2005. „Тҳе Голден Аге, 1945-1970.“ Пп. 32-43 ин: Оне Дисcиплине, Фоур Wайс: Бритиш, Герман, Френч, анд Америcан антҳропологй, эдитед бй Ф. Бартҳ, А. Гингрич, Р. Паркин, анд С. Силверман. Чиcаго: Университй оф Чиcаго Пресс.
  6. ↑ ван Бинсберген. „Пҳотограпҳиc эссай: Манчестер Счоол анд баcкгроунд“ (2006). 2012-йил 6-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 18-сентябр.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi