Ziyosfera

Meksikada din

Ушбу черков Мексикада энг кўп ташриф буюриладиган христиан зиёратгоҳларидан биридир[1].

Христианликнинг католик бўлими Мексикада ҳукмрон дин бўлиб, 2020-йил ҳолатига кўра жами аҳолининг 78 фоизини ташкил қилади. Сўнгги ўн йилликларда католикларнинг улуши бошқа насроний конфессияларнинг, айниқса, аҳолининг 13,5 фоизини ташкил этувчи турли протестант черковлари, Иэгова гувоҳлари ва мормонизм ва насроний бўлмаган динларнинг ўсиши туфайли камайиб бормоқда. Католик бўлмаган мазҳабларга ўтиш Марказий Америкага қараганда анча паст бўлди ва Марказий Мексика дунёдаги энг катта католик ҳудудлардан бири бўлиб қолмоқда.

Мексика дунёвий давлат бўлиб, 19-аср ўрталаридан бошлаб, дин эркинлигига рухсат берган. Ўша даврда мамлакатда асосий протестант мазҳаблари ва яҳудийликнинг очиқ амалиёти ўзини намоён қилди. Замонавий ўсиш Эвангелист протестантизмда, мормонизмда ва Мехиcаётл каби халқ динларида кузатилган[2][3]. Буддизм ва Ислом иккаласи ҳам иммиграция ва конвертация орқали чекланган йўлларни амалга оширдилар.

Дин ва давлат

Мехико Метрополитан черкови.

1917-йилги Мексика Конституцияси Мексикадаги Рим-католик черковига чекловлар қўйди ва баъзида давлатнинг диний ишларини тизимга солди. Ҳукумат диний муассасаларга молиявий ёрдам бермайди ва Рим-католик черкови халқ таълимида иштирок этмайди. Рождество миллий байрамдир ва ҳар йили Пасха ва Рождество байрамларида Мексикадаги барча давлат ва хусусий мактаблар ўз ўқувчиларини таътилга юборишади.

1992-йилда Мексика давлатнинг динга нисбатан қўйган чекловларини тубдан ўзгартириб, конституцияга ўзгартириш киритилиб, динларга нисбатан деярли барча чекловлар бекор қилинди, жумладан, барча диний гуруҳларга ҳуқуқий мақом берилди, уларга чекланган мулк ҳуқуқи берилди ва мамлакатдаги руҳонийлар сонига қўйилган чекловлар бекор қилинди[4]. Яқин вақтгача руҳонийлар овоз бериш ҳуқуқига эга эмас эдилар ва ҳозир ҳам улар давлат лавозимига сайлана олмайдилар.

Тарихий тенденсиялар

  • Манбалар: Пю маркази тадқиқоти (шу жумладан католикликнинг тарихий фоизлари)[5] ва Миллий статистика ва география институти (ИНЕГИ) тарихий аҳолини рўйхатга олиш ва хусусан 2010[6] ва 2020-йилги аҳолини рўйхатга олиш[7] асосида, WорлдДатаВалуэ ва Латинобарóметро маълумотларига кўра, Католиклик 1995-йилдан ёки 90-йилларнинг охиридан бошлаб ўсди, аслида мексикаликларнинг деярли 30 фоизи диний конфессияни бир, икки ёки ундан кўп марта ўзгартиришда қатнашган, 70 фоизга яқини ҳар доим католикларга алоқадор бўлган (1960-йилдаги 82 фоизга нисбатан) ва 3 фоизга яқини бошқа диндан бўлган ёки ҳеч қайсисидан бўлмаган. 

Аҳолини рўйхатга олиш маълумотлари

Аҳолини рўйхатга олиш бўйича дин (2010)[8]
Дин Рақамлар Фоиз
католик 92 924 489 82,72
Анабаптист/Меннонитлар 10 753 0,01
Баптист 252 874 0,23
Носиралик черкови 40 225 0,04
Методист 25 370 0,02
Пресвитериан 437 690 0,39
Бошқа тарихий протестант 53.832 0,05
Пентикостал 1 782 021 1.59
Бошқа христиан эвангелистлари 5 783 442 5.15
Еттинчи кун адвентисти 661 878 0,59
Мормонлар 314 932 0,28
Яҳованинг Шоҳидлари 1 561 086 1.39
Шарқ динлари 18 185 0,02
яҳудийлик 67 476 0,06
Ислом 3760 < 0,01
Маҳаллий динлар 27 839 0,02
Спиритуализм 35 995 0,03
Бошқа динлар 19 636 0,02
Динсизлар 5 262 546 4.68
Кўрсатилмаган 3 052 509 2.72
Айтишларича, Чолулада бир вақтнинг ўзида 365 та черков бўлган. Йилнинг ҳар бир куни учун битта. Кўпчилик ҳали ҳам мавжуд бўлиб, улардан баъзилари бутун Мексикадаги энг ажойибларидир.
Давлат томонидан дин жиҳатидан аҳоли (2000)
Давлат Католик Протестант ва Эвангеликал Бошқа христианлар Яҳудий Бошқа Динсиз Кўрсатилмаган
Агуасcалиэнтес 95.6% 1.9% 0.7% <0.1% 0.1% 0.8% 0.7%
Бажа Cалифорниа 81.4% 7.9% 2.7% <0.1% 0.2% 6.2% 1.6%
Бажа Cалифорниа Сур 89.0% 4.0% 1.9% <0.1% 0.2% 3.6% 0.1%
Cампече 71.3% 13.2% 4.7% <0.1% 1.7% 9.9% 0.8%
Чиапас 63.8% 13.9% 9.0% <0.1% <0.1% 13.1% 1.2%
Чиҳуаҳуа 84.6% 7.1% 2.0% <0.1% 0.1% 5.1% 1.1%
Cоаҳуила 86.4% 6.8% 1.8% <0.1% 0.1% 3.8% 1.1%
Cолима 93.0% 2.9% 1.4% <0.1% 0.1% 1.8% 0.8%
Дуранго 90.4% 3.9% 1.8% <0.1% <0.1% 2.9% 0.9%
Федерал Дистриcт 90.5% 3.6% 1.3% 0.2% 0.8% 2.9% 0.7%
Гуанажуато 96.4% 1.3% 0.7% <0.1% 0.1% 0.7% 0.7%
Гуэрреро 89.2% 4.4% 2.0% <0.1% 0.4% 3.1% 0.9%
Ҳидалго 90.1% 5.2% 1.3% <0.1% 0.4% 1.6% 0.7%
Жалисcо 95.4% 2.0% 0.9% <0.1% <0.1% 0.9% 0.7%
Мехиcо 91.2% 3.8% 1.6% 0.1% 0.7% 1.8% 0.8%
Мичоаcáн 94.8% 1.9% 1.1% <0.1% 0.2% 1.3% 0.8%
Морелос 83.6% 7.3% 3.1% 0.1% 0.5% 4.3% 1.0%
Наярит 91.8% 3.0% 1.3% <0.1% 0.2% 2.9% 0.7%
Нуэво Леóн 87.9% 6.2% 2.0% <0.1% 0.1% 2.8% 0.9%
Оахаcа 84.8% 7.8% 2.3% <0.1% 0.2% 4.0% 0.9%
Пуэбла 91.6% 4.3% 1.4% <0.1% 0.4% 1.4% 0.8%
Қуэрéтаро 95.3% 1.9% 0.9% <0.1% 0.2% 0.9% 0.8%
Қуинтана Роо 73.2% 11.2% 4.6% <0.1% 0.2% 9.6% 1.1%
Сан Луис Потосí 92.0% 4.6% 1.0% <0.1% 0.2% 1.5% 0.7%
Синалоа 86.8% 2.9% 2.0% <0.1% <0.1% 7.1% 1.0%
Сонора 87.9% 4.8% 1.8% <0.1% <0.1% 4.4% 1.1%
Табасcо 70.4% 13.6% 5.0% <0.1% <0.1% 10.0% 0.8%
Тамаулипас 82.9% 8.7% 2.4% <0.1% 0.2% 4.9% 1.0%
Тлахcала 93.4% 2.9% 1.4% <0.1% 0.4% 1.0% 0.9%
Вераcруз 82.9% 6.9% 3.3% <0.1% 0.2% 5.9% 0.8%
Юcатáн 84.3% 8.4% 3.0% <0.1% 0.1% 3.5% 0.8%
Заcатеcас 95.1% 1.9% 1.0% <0.1% <0.1% 1.1% 0.8%
Жами 87.99% 5.20% 2.07% 0.05% 0.31% 3.52% 0.86%

Манбалар

  1. ↑ Пилгримаге: фром тҳе Гангес то Граcеланд : ан энcйcлопедиа, Волуме 1 бй Линда Кай Давидсон, Давид Мартин Гитлитз 2002 ИСБН 1-57607-004-2 паге 571
  2. ↑ Ёлотл Гонзáлез Торрес.
  3. ↑ Зотеро Cитлалcоатл.
  4. ↑ „Мехиcо“. Интернатионал Религиоус Репорт. У.С. Департмент оф Стате (2003). Қаралди: 2007-йил 4-октябр.
  5. ↑ „Религион ин Латин Америcа, Wидеспреад Чанге ин а Ҳисториcаллй Cатҳолиc Регион“. Пеw Ресеарч Cентер. Қаралди: 2015-йил 4-март.
  6. ↑ „Cенсо де Поблаcиóн й Вивиэнда 2010 – Cуэстионарио бáсиcо“. ИНЕГИ. Қаралди: 2011-йил 4-март.
  7. ↑ 2020 Мехиcан Cенсус (ИНЕГИ)
  8. ↑ Панорама де лас религионес эн Мéхиcо 2010. Институто Наcионал де Эстадíстиcа й Географíа — 3-бет. Қаралди: 2014-йил 28-декабр. 

Қўшимча ўқиш

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi