Ziyosfera

Mencha Karnicheva

Мелпомена Димитрова Карничева ёки Крниčэва (булғорча: Мелпомена Димитрова Кърничева; макед.: Мелпомена Димитрова Крничева 16-март 1900-йил – 1964-йил)[1], халқ орасида Менча (Менча) номи билан танилган, болгарофил ароман инқилобчи ва Ички Македония Инқилобий Ташкилотининг (ИМРО) террорчиси[2][3]. ИМРО раҳбари Иван Михайловнинг рафиқаси, ИМРО чап қанот фаоли Тодор Паницага суиқасд уюштиргани билан танилган.

Менча Карничева
Таваллуди 16-март 1900-йил
Крушево, Македония
Вафоти 10-декабр 1964-йил
Рим. Италия
Турмуш ўртоғи Иван (Ванче) Михайлов

Карничева Усмонлилар ҳукмронлиги остидаги Македониянинг (бугунги кунда Шимолий Македония) Крушево шаҳрида[4] булгарофил ароман оиласида туғилган, бобоси болгар руҳонийси бўлган[5]. Отаси София ва Царибродда ишлаган. 1903-йилги Илинден-Преображения қо'зг'олони бостирилгандан сўнг, Менча ва онаси Болгарияга кўчиб ўтганлар. 1918-йил сентябр ойида Мюнхенга ўқишга кетган, лекин Биринчи жаҳон уруши тугаганидан кейин Болгарияга қайтиб келган.

Карничева Болгариядаги македониялик аёллар ҳаракатига қўшилган. Коминтерн алоқаларини ва серблар, хорватлар ва словенлар қироллиги билан ҳамкорлик қилишни тарғиб қилган сўл қарашларидан аста-секин ҳафсаласи пир бўлган, унинг фикрича, бу қарашлар Македониянинг болгар аҳолиси учун ҳалокатли бўлади. Карничева ИМРОнинг ўнг қанотига йўналтирилган; 1924-йил 15-мартда ташкилотга қўшилди ва ИМРО томонидан Борис Сарафов ва Иван Гарвановларнинг ўлдирилишига буйруқ берган ва чет эл манфаатларига хизмат қилган деб даъво қилинган Паницага суиқасд уюштириш тўғрисида мустақил қарор қабул қилган.

1925-йил 8-майда Карничева Венадаги Бургтеатрда Паницага суиқасд уюштирган[6]. Қотиллик бутун Европа бўйлаб кенг эълон қилинган. Менча ҳибсга олинган. Суддан сўнг, Менча саккиз йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган, Австрия қонунчилигига кўра, соғлиғининг ёмонлашишини ҳисобга олган ҳолда энг енгил жазо тайинланган. Австрия Олий суди болалигидан азоб чекаётган сил, буйрак ва ревматизм туфайли ушбу жазони ўташга лаёқациз деб топган; 1925-йил охирида озод қилиниб, Австриядан чиқариб юборилган.

1926-йил 25-декабрда Карничева ИМРОдаги ҳаракатлари туфайли Югославия судида оқланганидан кейин Болгарияга қайтиб кеган ва ИМРО раҳбари Иван (Ванче) Михайловга турмушга чиққан[7], у билан 1934-йилдан кейин Туркия, Полша ва Венгрияда сургунда яшаган. 1941-йил май ойида улар фашистлар Германияси қўғирчоғи Хорватия мустақил давлатининг пойтахти Загребга жойлашганлар; 1944-йилда[8] улар қисқа муддат немислар томонидан босиб олинган Скопеда яшаганлар. 1945-йилдан 1964-йилгача вафотигача Михайлов билан Римда (Италия) яшаган.

Манбалар

  1. ↑ „МАКЕДОНИЯ: ИСТОРИЯ И НОВИНИ ОТ МНИ / МАCЕДОНИА: ҲИСТОРЙ АНД НЕWС ФРОМ МСИ: МЕҲЧА КЪПҲИЧЭБА - "ЗАЩО УБИХ ТОДОР ПАНИЦА ?“ (2009-йил 1-январ). 2009-йил 1-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 22-октябр.
  2. ↑ Палаирет, Мичаэл. Маcедониа: А Вояге тҳроугҳ Ҳисторй (Вол. 2, Фром тҳе Фифтеэнтҳ то тҳе Пресент). Cамбридге Счоларс Публишинг, 2015 — 190, 350-бет. ИСБН 978-1443878456. 
  3. ↑ Марков, Георги. Ассассинатионс, виоленcе анд политиcс ин Булгариа 1878-1947. Софиа: Милитарй Публишинг Ҳоусе, 2003 — 207–211-бет. ИСБН 954-509-239-4. 
  4. ↑ Поҳанка, Реинҳард. Аттентате ин Öстерреич, 2001 — 121-бет. 
  5. ↑ Микҳаилов, Иван. Мемориэс ИИИ. Либератион Струггле 1924 - 1934. Леувен: Леувен, 1967 — 175-бет. 
  6. ↑ Ливаниос, Димитрис. Тҳе Маcедониан Қуэстион: Бритаин анд тҳе Соутҳерн Балканс 1939-1949. Греат Бритаин: Охфорд Университй Пресс, 2008 — 28-бет. ИСБН 9780199237685. 
  7. ↑ Тасиc, Димитар. Парамилитарисм ин тҳе Балканс: Югославиа, Булгариа, анд Албаниа, 1917-1924. Cройдон: Охфорд Университй Пресс, 2020 — 170-бет. ИСБН 9780198858324. 
  8. ↑ Радоэв Cроатиан Арчбишоп, Иванов Алехандер. ТҲЕ CРОАТИАН ОРТҲОДОХ CҲУРCҲ Wас, Ис, Анд Шалл Бе. Загреб: Мр Марcко Франовиc, 2019 — 84-бет. ИСБН 9780359995455. 

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi