Ziyosfera

Meseret Defar

Месерет Дефар Тола (амхарча: መሠረት ደፋር; 1983-йил 19-ноябрда туғилган) — 3000 метр ва 5000 метр масофаларга ихтисослашган эфиёпиялик узоқ масофага югурувчи. У Олимпия ва жаҳон чемпионатлари каби йирик халқаро мусобақаларда 5000 метрга югуришда олтин медалларни қўлга киритган. 2006-йилда ушбу масофада жаҳон рекордини ўрнатган, 2007-йилда яна рекордни янгилаган ва 2008-йилгача сақлаб қолган. Ўша йили унинг ватандоши Тирунеш Дибаба бу натижани янгилаган.

Месерет Дефар

Дефар, 2016-йилда
Шахсий маълумотлари
Жинси аёл
Фуқаролиги Эфиопия
Таваллуд санаси 1983-йил 19-ноябр (1983-11-19) (42 ёш)
Аддис-Абеба, Эфиопия[1]
Бўйи 155 cм (5 фт 1 ин)[2]
Вазни 42 кг[3]
Спорт
Қайси спорт Енгил атлетика
Медаллар
Медал сони
Олимпиада ўйинлари
Олтин 2004 Афина 5000 м
Олтин 2012 Лондон 5000 м
Кумуш 2008 Пекин 5000 м


Жаҳон чемпионати
Олтин 2007 Осака 5000 м
Олтин 2013 Москва 5000 м
Кумуш 2005 Ҳелсинки 5000 м
Бронза 2009 Берлин 5000 м
Бронза 2011 Даэгу 5000 м


Жаҳон қишки чемпионати (индоор)
Олтин 2004 Будапешт 3000 м
Олтин 2006 Москва 3000 м
Олтин 2008 Валенсия 3000 м
Олтин 2010 Доҳа 3000 м
Кумуш 2012 Истанбул 3000 м
Кумуш 2016 Портленд 3000 м
Бронза 2003 Бирмингем 3000 м


Африка ўйинлари
Олтин 2003 Абужа 5000 м
Олтин 2007 Жазоир 5000 м


Африка чемпионати
Олтин 2006 Бамбус 5000 м
Кумуш 2000 Жазоир 5000 м
Кумуш 2008 Аддис-Абеба 5000 м
Кумуш 2010 Найроби 5000 м


Ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионати
Олтин 2002 Кингстон 3000 м
Олтин 2002 Кингстон 5000 м
Кумуш 2000 Сантяго 5000 м


Ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионати
Кумуш 1999 Бидгошч 3000 м

2007-йилда Белгия пойтахти Брюсселдаги мусобақада Дефар икки мил масофани 9 дақиқадан кам вақтда (8:58.58) босиб ўтган илк аёл спортчига айланди. Бу натижа аввалги жаҳон рекордидан 11 сонияга яхши эди[4].

Дефар Олимпия ўйинларида 5000 метр масофада катта ютуқларга эришган: у 2012-йил Лондон ва 2004-йил Афина Олимпиадаларида олтин, 2008-йил Пекинда эса бронза медалини қўлга киритган. Жаҳон чемпионатларида ҳам муваффақиятли қатнашган: 2005-йилги Ҳелсинки чемпионатида кумуш, 2007-йилги Осака чемпионатида эса олтин медални қўлга киритган.

Дефар ёпиқ иншоотлардаги 5000 метр, 3000 метр ва икки мил югуриш бўйича жаҳон рекордларини ўз қўлида ушлаб турган. У 3000 метрга ёпиқ иншоотда ўтказилган мусобақаларда устунлик қилган: 2004-йилдан 2010-йилгача бўлган даврда кетма-кет тўрт марта жаҳон чемпиони бўлган. Шунингдек, у Африка ўйинларида икки карра чемпион, Африка чемпионатларида тўрт карра медал соҳиби ва ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионатларида икки карра олтин медал соҳиби ҳисобланади.

Дефар 2014-йилда спортдаги фаолиятидан танаффус олиб, оилавий ҳаётга эътибор қаратган. У 2015-йилда мусобақаларга қайтишини маълум қилган бўлса-да, Пекинда бўлиб ўтган 2015-йилги жаҳон чемпионатида иштирок этмади[5].

Фаолияти

Олимпиадалар

Дефар 2003-йилда ўтказилган илк Афро-Осиё ўйинларида 5000 метр масофада олтин медални қўлга киритди. У аёллар ўртасидаги 5000 метр баҳсларида 2004-йил Афинадаги ва 2012-йил Лондондаги ёзги Олимпиада ўйинларида олтин медални қўлга киритди, мос равишда 14 дақиқа 45,65 сония ва 2012-йилда яна ғалаба қозонди. 2008-йил Пекин Олимпиадасида у бронза медалини қўлга киритди, бироқ туркиялик Элван Абейлегессе допинг билан ушланганидан сўнг, бу медал кумуш медалдан баҳраманд бўлди.

Жаҳон рекордлари

2006-йил 3-июн куни Ню-Ёрк шаҳрида у 5000 метрни 14:24.53 дақиқа билан ўша пайтдаги жаҳон рекордини ўрнатди. 2007-йил 15-июн куни Ослодаги Бислетт ўйинларида бу рекордни 14:16.63 га яхшилади. 2007-йил 3-февралда Германиянинг Штутгарт шаҳрида у ёпиқ иншоотдаги 3000 метрни 8:23.72 дақиқа билан жаҳон рекорди сифатида якунлади. 2007-йил 20-майда Калифорния штатидаги Карсон шаҳрида 2 милни 9:10.47 дақиқа билан энг яхши натижа кўрсатди[6]. 1-сентабр куни Осакада бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида 5000 метрда 14:57.91 дақиқа натижа билан олтин медални қўлга киритди[7][8]. 2007-йил 14-сентабрда Брюсселда у аёллар ўртасидаги 2 мил масофасида 8:58.58 дақиқа билан ўзининг олдинги рекордини 11.89 сонияга яхшилади[9]. Ўша йили у “Йилнинг энг яхши аёл енгил атлетикачиси” мукофотини ҳам олди[10].

Жаҳон чемпионатлари

У 2005-йил Ҳелсинкида бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида кумуш медални қўлга киритди — бу баҳсда фақат Тирунеш Дибаба ундан олдинда бўлди. 2006-йилги Ёпиқ иншоотдаги Жаҳон чемпионатида 3000 метр масофада ғалаба қозониб, 2004-йилдаги унвонини ҳимоя қилди. 2008-йил январ ойида Бостон шаҳридаги мусобақада у 2 милни 9:10.50 дақиқа билан енгиб, ёпиқ иншоотда янги рекорд ўрнатди[11]. 2008-йилги Жаҳон ёпиқ чемпионатида у кетма-кет учинчи бор 3000 метрда олтин медални қўлга киритди. Ўша йили Африкада бўлиб ўтган чемпионатда эса уни ватандоши Меселеч Мелкаму мағлуб этди. Бислетт ўйинларида эса унинг 5000 метр бўйича жаҳон рекорди Тирунеш Дибаба томонидан янгиланди. Йил охирида у 3000 ва 5000 метр масофаларида Жаҳон енгил атлетика финалида ғолиб чиқди.

2009-йилги мавсумда у шахсий натижаларини яхшилаб, ёпиқ иншоотдаги 5000 метрда 14:24.37 ва 2 милда 9:06.26 дақиқа билан янги жаҳон энг яхши натижаларини кўрсатди[12]. У 10,000 метр баҳсида қатнашиш учун Буюк Британиядаги саралаш мусобақасида иштирок этди ва 29:59.20 дақиқа натижаси билан нафақат шахсий рекордини, балки Буюк Британия ҳудудидаги энг яхши натижани ҳам янгилади[13].

Берлиндаги жаҳон чемпионатида у 10,000 метрда сўнгги 50 метргача пешқадам эди, лекин кучи тугаб, Кениялик Линет Масаига ютқазди ва якунда 30:52.37 дақиқа билан бешинчи бўлди. Кейинчалик 5000 метр финалида ҳам уни Вивиан Черуиёт ва Сйлвиа Кибет ортда қолдирди. Бироқ у уларни кейинчалик 3000 метрда мағлуб этиб, 8:30.15 дақиқа билан йилнинг энг яхши натижасини қайд этди.

2010-йилги ёпиқ Жаҳон чемпионатида у 3000 метрда кетма-кет тўртинчи марта олтин медални қўлга киритди. Кейин у йўл югуришларида иштирок этиб, Cарлсбад 5000 мусобақасида учинчи бор ғалаба қозонди[14]. 2010-йилги Африка чемпионатида у 5000 метрда кумуш медални қўлга киритди. Жаҳон континентал кубогида эса у 3000 метрда ғалаба қозонди. У ўзининг илк ярим марафонида 1:07:44 дақиқа билан ғалаба қозониб, АҚШдаги энг яхши натижани янгилади[15].

2011-йил бошида у 3000 метр ёпиқ югуришда жаҳон рекорди ўрнатишга уриниб, 8:36.91 дақиқа билан бироз етишмади[16]. Бироқ очиқ стадиондаги мусобақаларда у Бислетт, ФБК ва Меэтинг Арева ўйинларида 5000 метрда ғалаба қозонди. Жаҳон чемпионатида эса у 10,000 метрни якунлай олмади ва 5000 метрда учинчи бўлди[17].

2012-йилги Ёпиқ Жаҳон чемпионатида у бешинчи марта ғалаба қозонмоқчи эди, лекин сўнгги 100 метрликда Ҳеллен Обирига ютқазди ва иккинчи ўринни олди[18]. Ёзги мавсумда эса у Вивиан Черуиёт ва Тирунеш Дибаба ортидан бир неча бор иккинчи бўлди[17][19]. Шунга қарамай, 2012-йил Лондондаги Олимпиадада 5000 метрда рақибларини ортда қолдириб, иккинчи бор Олимпия чемпиони бўлди[20].

У 2013-йилги ёпиқ мавсумни 3000 метрда 8:35.28 билан ғалаба билан бошлади[21]. Ўша ойда у Ню-Орлеандаги ярим марафонда 67:25 билан мусобақа рекордини янгилади[22].

У 2013-йил Москвада ўтказилган жаҳон чемпионатида 5000 метрда иккинчи марта жаҳон чемпионига айланди — пойга давомида олдинга чиқмай, охирги 200 метрдан бошлаб тезликни ошириб, 14:50.19 дақиқа билан ғалаба қозонди.

Энг яхши натижалари

Дефар 2008-йилда ёпиқ иншоотдаги жаҳон чемпионатида
Тури Масофа Натижа Сана Жой Изоҳ
Очиқ майдон 1500 метр 4:02.00 2010-йил 12-июн Ню-Ёрк, АҚСҲ
2000 метр 5:45.62 2008-йил 8-июн Южин, Орегон, АҚСҲ
3000 метр 8:24.51+ 2007-йил 14-сентабр Брюссел, Белгия
Икки мил 8:58.58 2007-йил 14-сентабр Брюссел, Белгия Жаҳон рекорди
5000 метр 14:12.88 2008-йил 22-июл Стокголм, Швеция
10 000 метр 29:59.20 2009-йил 11-июл Бирмингем, Англия
10 км (йўл) 32:08 2007-йил 25-феврал Сан-Жуан, Пуэрто-Рико
Ярим марафон (йўл) 66:09 а 2013-йил 15-сентабр Саут-Шилдс, Буюк Британия
67:25 2013-йил 24-феврал Ню-Орлеанс, АҚСҲ
Марафон (йўл) 2:23:33 2019-йил 10-март Нагоя, Япония
Ёпиқ иншоот 3000 метр 8:23.72 2007-йил 2-феврал Брюссел, Белгия
Икки мил 9:06.26 2009-йил 26-феврал Прага, Чехия
5000 метр 14:24.37 2009-йил 18-феврал Стокголм, Швеция

Барча маълумотлар ИААФ профилидан олинган.

Шахсий ҳаёти

Дефар насроний бўлиб, Эфиопия православ Теwаҳедо черковига а’зо. У диний э’тиқодини омма олдида намоён қилган. 2012-йилги Олимпия ўйинларида 5000 метрга югуришда ғалаба қозонгач, Марям бувиси ва Исо гўдак тасвирланган икона суратини кўрсатиб, эҳтиром билдирган[23][24].

Манбалар

  1. ↑ „Месерет Дефар“. иааф.орг. Интернатионал Ассоcиатион оф Атҳлетиcс Федератионс. Қаралди: 2014-йил 9-феврал.
  2. ↑ „Месерет Дефар“. ЭСПН. ЭСПН Интернет Вентурес. 2012-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 9-феврал.
  3. ↑ „Месерет Дефар“. Спорц-референcе.cом. Спорц Референcе. 2020-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 9-феврал.
  4. ↑ „Дефар Сец Wорлд Реcорд ин Тwо-Миле Раcе“ (2007-йил 14-сентябр).
  5. ↑ Эдер, Ларрй. „Месерет Дефар ис прегнант, wилл мисс 2014, баcк ин 2015, бй ЭМЕ Неwс“. РунБлогРун (2014-йил 6-март). 2015-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 1-сентябр.
  6. ↑ Месерет Дефар 2миле WР 9:10.47 ат Cарсон – ЁуТубе видео
  7. ↑ Wомен 5000м ресулт – ИААФ
  8. ↑ 5000м wомен'с – ЁуТубе видео
  9. ↑ 8:58.58 ат ИААФ Голден Леагуэ-Брусселс – ЁуТубе видео
  10. ↑ „Гай анд Дефар аре Wорлд Атҳлетес оф тҳе Еар – Поwелл анд Власиc wин Перформанcе оф тҳе Еар Аwард“. ИААФ. Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  11. ↑ Морсе, Паркер. „Дефар рунс 9:10.50 Тwо Милес Wорлд бест ин Бостон“. ИААФ. Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  12. ↑ Рамсак, Боб. „Дефар рунс 9:06.26 Тwо Милес Wорлд бест ин Прагуэ“. ИААФ (2009-йил 26-феврал). Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  13. ↑ Броwн, Маттҳеw. „Дефар cлоcкс 29:59.20 ин Бирмингҳам то сеcуре Берлин тиcкет“. ИААФ (2009-йил 12-июл). Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  14. ↑ Cруз, Дан. „Дефар анд Кипчоге преваил ин Cарлсбад“. ИААФ (2010-йил 12-апрел). Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  15. ↑ Ларкин, Дунcан. „Дефар cлоcкс 1:07:44 ин Ҳалф Маратҳон дебут ин Пҳиладелпҳиа“. ИААФ (2010-йил 20-сентябр). Қаралди: 2016-йил 24-апрел.
  16. ↑ Жулин, А. Леннарт. „Wитҳ тҳреэ море Wорлд жуниор реcордс, Бенгцсон стеалс тҳе спотлигҳт ин Стоcкҳолм“. ИААФ (2011-йил 23-феврал). Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  17. ↑ 17,0 17,1 „Фоcус он Атҳлетес - Месерет Дефар“. ИААФ. 2013-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  18. ↑ Жоҳнсон, Лен. „ЭВЕНТ РЕПОРТ - Wомен'с 3000 Метрес - Финал“. ИААФ (2012-йил 11-март). Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  19. ↑ Роwботтом, Мике. „Миддле дистанcе магиc ҳигҳлигҳц ҳот ресулц ин Доҳа – Самсунг Диамонд Леагуэ“. ИААФ (2012-йил 11-май). Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  20. ↑ Мартин, Давид. „Лондон 2012 - Эвент Репорт - Wомен'с 5000м Финал“. ИААФ (2012-йил 10-август). Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  21. ↑ Гордон, Эд. „Дефар делигҳц овер 3000м, фиве wорлд-леадинг маркс ин Карлсруҳе“. ИААФ (2013-йил 2-феврал). Қаралди: 2013-йил 18-феврал.
  22. ↑ „Дефар анд Фараҳ сет cоурсе реcордс ин Неw Орлеанс“. ИААФ (2013-йил 24-феврал). Қаралди: 2013-йил 2-феврал.
  23. ↑ CНА „Виргин Марй 'cроссес тҳе финиш лине' wитҳ Олймпиc голд руннер“ (эн). Cатҳолиc Неwс Агенcй. Қаралди: 2023-йил 13-январ.
  24. ↑ Cроусе, Карен. „Этҳиопиан Реcлаимс 5,000-Метер Титле Фром а Ривал Cоунтрйwоман“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2012-йил 10-август). Қаралди: 2023-йил 13-январ. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi