Messier 39
М 39 (шунингдек, Мессие 39 ёки НГC 7092 номи билан ҳам танилган) Оққуш юлдуз туркумидаги тарқоқ юлдузлар тўдасидир[1].
Кашфиёт тарихи
Тўда 1764-йилда Шарл Мессие томонидан кашф этилган.
Қизиқарли хусусиятлари
М 39 Ердан 800 ёруғлик йили узоқликда жойлашган.
Кузатишлар
М 39 – Оққуш ёзги юлдуз туркумидаги энг ёрқин тарқоқ тўдадир. Кузатиш учун энг яхши вақт – баҳорнинг ўртасидан кузгача. Денеб (α Cйг) – α Калтакесаклар сегментининг ўртасида ҳатто кузатиш мосламаларисиз ҳам хира доғ сифатида кўринади. Дала дурбинларида диффуз нурнинг учбурчак шакли ва унинг фонида бир нечта юлдузлар кўринади. Апертураси 80-120 мм бўлган телескопда, катталаштиришнинг тегишли танлови билан, 20-30 та юлдузлар тўдаси окулярнинг бутун кўриш майдонини тўлдиради. Улардан тахминан бир хил ёрқинликдаги (7-8 м) ўнга яқин оқ ранг юлдузлар Т шаклидаги нақшни ҳосил қилади, қолган хиралари эса фонни бир текисда тўлдиради.
Тиниқ осмонда (Ой ва ёруғликсиз) М 39 дан қизиқарли Пилла туманлик комплексини (ИC 5146) қидириш учун мўлжал сифатида фойдаланишингиз мумкин. Комплекснинг марказий қисми, бир нечта юлдузларни ўз ичига олган кичик тарқоқ тўда М 39 дан тахминан 3 градус шарқий-жанубий-шарқда жойлашган. Тўда ихчам шарпали нурли ўрам (пилла) билан ўралган бўлиб, у Ҳβ-филтри (шунингдек, УҲC ёки ЛПР „дипскай“ филтри) ёрдамида осмонда нисбатан яхшироқ кўринади. Бу пилла, ўз навбатида, қуюқ чангли туманлик билан ўралган бўлиб, у гўё ИC 5146 (Ой дискининг ўлчами) атрофида бошни ҳосил қилади ва қора дум (қора „Илон“ туманлиги) бу бошдан М 39 томон тахминан икки даражага чўзилган.
Мессие каталогидаги осмон қўшнилари
М 39 га нисбатан яқин жойда Мессиэр каталогидан фақат битта обект мавжуд: М 29 тарқоқ тўдаси – Оққуш хочининг марказий юлдузи (γ Cйг) яқинида.
= "Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги
… М 19 → М 11 → М 39 → М 26 → М 16 …
Манбалар
- ↑ Фроммерт Ҳ. Мессиэр 39