Мичел Мигуэл Элиас Темер Лулиа (португалча талаффузи: [миˈʃɛw миˈɡɛw эˈлиɐс ˈтемеɾ луˈлиɐ]; 23-сентябр 1940) – бразилиялик сиёсатчи[1], ҳуқуқшунос ва ёзувчи, 2016-йил 31-августдан 2018-йил 31-декабргача Бразилиянинг 37-президенти лавозимида ишлаган[2]. Собиқ президент Дилма Руссеффнинг импичменти ва лавозимидан четлатилганидан кейин лавозимга киришди[3]. 2011-йилдан бери Бразилиянинг 24-вице-президенти ва 2016-йилнинг 12-майидан бери президент вазифасини бажарувчи бўлиб[4], Руссеффнинг ваколатлари ва вазифалари импичмент бўйича судгача тўхтатилган эди[5].

Мичел Темер
Бразилия Президенти
Мансаб даври
2016-йил 31-августдан – 2019-йил 1-январгача
Ўтмишдоши Дилма Роуссефф
Вориси Жаир Болсонаро
Бразилия вице-президенти
Мансаб даври
2011-йил 1-январдан – 2016-йил 31-августгача
Президент Дилма Роуссефф
Ўтмишдоши Жосé Аленcар
Вориси Ҳамилтон Моурãо
Бразилия Депутатлар палатаси президенти
Мансаб даври
2009-йил 2-февралдан – 2010-йил 17-декабргача
Ўтмишдоши Арлиндо Чинаглиа
Вориси Марcо Маиа
Мансаб даври
1997-йил 5-февралдан – 2001-йил 14-февралгача
Ўтмишдоши Луíс Эдуардо Магалҳаэс
Вориси Аécио Невес
Бразилия демократик ҳаракати раиси
Мансаб даври
2001-йил 9-сентябрдан – 2016-йил 5-апрелгача
Ўтмишдоши Жадер Барбалҳо
Вориси Ромеро Жуcá
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Мичел Мигуэл Элиас Темер Лулиа

1940-йил 23-сентябр (1940-09-23) (86 ёш)
Тиэтê, Сãо Пауло
Сиёсий партияси МДБ (1981-йилдан)
Мукофотлари Faxriy legion ordeni Danebrog ordeni kavaleri
Имзоси

2016-йил 31-август куни Сенатнинг Руссефни лавозимидан четлаштириш учун 61-20 овози Темер унинг ўрнини эгаллашини ва иккинчи муддатининг қолган қисмини бошқаришини англатарди[6]. Темер лавозимдаги биринчи нутқида „миллий нажот“ ҳукуматини тузишга чақирди ва Бразилия халқининг ишончини сўради[7]. Пенсия тизими ва меҳнат қонунчилигини тубдан қайта кўриб чиқиш, давлат харажатларини чеклаш ниятидан дарак берди[8].

2017-йилда ўтказилган сўров шуни кўрсатдики, Темер маъмуриятини 7 фоиз халқ маъқуллаган, респондентларнинг 76 фоизи унинг истеъфосини ёқлаган[9]. Кенг тарқалган норозиликларга қарамай, Темер истеъфога чиқишдан бош тортди[10]. 2018-йилги Бразилия умумхалқ сайловларида президентликка номзод бўлмади ва унинг ўрнини Жаир Болсонаро эгаллади.

Ҳаёти

1925-йилда Бразилияга келган ливанлик моруний католик муҳожирлар Наҳул Элиас Темер Лулия ва Март Барбар Лулиянинг ўғли[11]. Сан-Паулунинг Тиэтê шаҳрида туғилган[12]. Унинг ота-онаси, учта катта ака-ука билан бирга, Биринчи жаҳон уруши туфайли очарчилик ва беқарорликдан қутулиш учун Ливан шимолидаги Бтаабоура қишлоғидан Бразилияга кўчиб кетишган[13]. Бразилияда унинг ота-онаси яна беш фарзанди бор эди[14], Темер эса энг кичиги. Темер араб тилини яхши билмайди, лекин бу тилда суҳбат мавзусини англай олади[15].

Темер болалигида пианиночи бўлишни орзу қилган. Бироқ, унинг шаҳрида пианино ўқитувчилари йўқ эди[16]. Ўсмирлик чоғида ёзувчи бўлишни орзу қилган[17]. Ўрта мактабнинг биринчи йилида кимё ва физика дарсларида муваффақияцизликка учрагач, аниқ фанлар ва математикага ихтисослашган „cурсо cиэнтíфиcо“дан воз кечди. 1957-йилда ўрта мактабни асосан гуманитар фанлар ва тиллардан ташкил топган „cурсо cлассико“да тугатиш учун Сан-Паулуга кўчиб ўтди.

1959-йилда тўрт акаси сингари Сан-Паулу университетининг ҳуқуқ факултетига ўқишга кирди ва уни 1963-йилда тугатди[18]. Биринчи курсда мактаб ўқувчилар уюшмаси ғазначиси бўлди. 1962-йилда Темер иттифоқ президентлигига номзодини қўйди ва 82 овоз билан мағлуб бўлди[18].

Темер 1964-йилги давлат тўнтаришидан олдин бетараф қолди[19]. Ҳарбий бошқарув бошланиши билан сиёсатдан узоқлашди. 1974-йилда Сан-Паулудаги Папалик католик университетида (ПУC-СП) давлат ҳуқуқи бўйича докторлик даражасини олди.

1968-йилда Темер ПУC-СПда конституциявий ҳуқуқдан дарс беришни бошлади. Фуқаролик ҳуқуқидан дарс берди, аспирантура бўлими директори ва Бразилия Конституциявий ҳуқуқ институти, шунингдек Иберо-Америка Конституциявий ҳуқуқ институти аъзоси эди.

Темер конституциявий ҳуқуқ бўйича тўртта асосий асар нашр этди. Унинг энг машҳур китоби 1982-йилда нашр этилган „Конституциявий ҳуқуқ элементлари“ бўлиб, 240000дан ортиқ нусхада сотилган[20]. Китоб Бразилия давлатининг ташкил этилишига, айниқса ҳокимиятларнинг бўлинишига қаратилган.

Унинг 2006 йилги „Демократия ва фуқаролик“ китоби қонуннинг долзарблигини таъкидлаб, федерал депутат сифатидаги нутқларини ўз ичига олган. Асарларида ўзини парламентаризм ва сиёсий қайта тиклаш тизими тарафдори сифатида кўрсатди, шу билан бирга иқтисодий интервенсия ва солиқларни оширишга қарши чиқди[21].

Бироқ фақат 2013-йилда „Анонймоус Интимаcй“ шеърлар китобини нашр этганида ўзини ёзувчи деб ҳисоблади. Китоб 120та шеърдан иборат бўлиб, уларнинг кўплари Сан-Паулу ва Бразиля ўртасидаги самолёт сафарларида салфеткаларга ёзилган[22]. Темернинг айтишича, шеърлар ёзиш унга „қонунчилик сиёсатининг бепушт майдонидан“ тикланишига ёрдам берган[23].

1987-йилдан бошлаб Темер Депутатлар палатасида кетма-кет олти муддат ишлади. Учта алоҳида ҳолатда палата президенти сифатида икки йиллик муддатга (1997–1998, 1999–2000 ва 2009–2010) ишлади[24][25]. Темер, шунингдек, Бразилиянинг амалдаги Конституциясини эълон қилган 1988-йилдаги таъсис ассамблеясининг аъзоси эди[25]. Бразилиядаги энг йирик партия бўлган Бразилия Демократик Ҳаракати партиясининг (ПМДБ) президенти бўлди[24].

Темер Жосе Мариа Алcминдан кейин ливанлик иккинчи вице-президент эди. Унинг оиласи Ливан шимолидаги Триполи яқинидаги Коура туманидаги Бтаабоура шаҳридан[26][27].

Манбалар

  1. ↑ Wатц, Жонатҳан. „Дилма Роуссефф суспендед ас сенате вотес то импеач Бразилиан пресидент“ (эн). Тҳе Гуардиан (2016-йил 12-май). Қаралди: 2016-йил 3-сентябр.
  2. ↑ Wатц, Жонатҳан. „Дилма Роуссефф суспендед ас сенате вотес то импеач Бразилиан пресидент“ (Энглиш). Тҳе Гуардиан (12-май 2016). Қаралди: 3-сентябр]] 2016.
  3. ↑ „Бразил импеачмент: Неw леадер Темер cаллс фор труст“. ББC Неwс. Бритиш Броадcастинг Cорпоратион (13-май 2016). Қаралди: 13-май]] 2016.
  4. ↑ Магалҳаэс, Луcиана; Желмаер, Рогерио. „Мичел Темер Сеэкс Неw Старт ас Бразилʻс Пресидент“ (31-август 2016). Қаралди: 3-сентябр]] 2016.
  5. ↑ „Биографиа - Мичел Темер, пресиденте да Репúблиcа“ (пт). Портал до Планалто (12-май 2016).
  6. ↑ „Бразил импеачмент: Неw леадер Темер cаллс фор труст“. ББC Неwс. Бритиш Броадcастинг Cорпоратион (2016-йил 13-май). Қаралди: 2016-йил 13-май.
  7. ↑ Ариас, Жуан „О cардеал Темер“ (Португуэсе). Эл Паíс Брасил (10-апрел 2015). Қаралди: 2-феврал 2017.
  8. ↑ Магалҳаэс, Луcиана; Желмаер, Рогерио. „Мичел Темер Сеэкс Неw Старт ас Бразил'с Пресидент“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (2016-йил 31-август). Қаралди: 2016-йил 3-сентябр.
  9. ↑ Пҳиллипс, Дом. „Пресидент Мичел Темер оф Бразил Ис Чаргед Wитҳ Cорруптион“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2017-йил 26-июн). Қаралди: 2017-йил 23-июл.
  10. ↑ Ромеро. „Тҳеир Говернмент ин Чаос, Бразилианс Феар тҳе Жоке Ис он Тҳем“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2017-йил 26-май). Қаралди: 2017-йил 28-май.
  11. ↑ „Биографиа – Мичел Темер, пресиденте да Репúблиcа“ (пт). Портал до Планалто (2016-йил 12-май).
  12. ↑ Ариас. „О cардеал Темер“ (пт). Эл Паíс Брасил (2015-йил 10-апрел). Қаралди: 2017-йил 2-феврал.
  13. ↑ Даниэл. „Ос планос де Мичел Темер пара о мундо áрабе“. АНБА.cом.бр. Агêнcиа де Нотícиас Брасил-Áрабе (2013-йил 25-март). 2016-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 26-апрел.
  14. ↑ „Cонcилиадор, 'чармосãо' э 'мордомо де филме де cонстернаçãо': афинал, қуэм é Мичел Темер“. Энтретенименто бит (2016-йил 30-март). Қаралди: 2016-йил 26-апрел.[унрелиабле соурcе?]
  15. ↑ Берcито. „Оригем де полíтиcос брасилеирос, Лíбано тем руа cом номе де Мичел Темер“ (пт). Фолҳа де С.Пауло. Групо Фолҳа (2015-йил 14-июн). Қаралди: 2016-йил 2-май.
  16. ↑ Cеолин, Адриано; Мотта, Северино. „Агора cом Дилма, Темер қуасе фои виcе де Серра“. Úлтимо Сегундо. Қаралди: 2017-йил 22-январ.
  17. ↑ Родас, Сéргио. „Се ҳоувер импеачмент, Мичел Темер серá 22º адвогадо а пресидир о Брасил“ (пт-БР). Cонсултор Журíдиcо. Қаралди: 2017-йил 22-январ.
  18. ↑ 18,0 18,1 Cаппеллетти. „Мичел Темер, о паcиэнте. Қуэм é о суcессор де Дилма Роуссефф“ (пт-ПТ). Обсервадор. Қаралди: 2017-йил 23-январ.
  19. ↑ Родас, Сéргио. „Се ҳоувер импеачмент, Мичел Темер серá 22º адвогадо а пресидир о Брасил“ (пт-БР). Cонсултор Журíдиcо. Қаралди: 2017-йил 22-январ.
  20. ↑ Гуимарãэс. „Cонҳеçа Темер, поэта чамадо де 'чармосãо' э де профессор 'бонзинҳо'“ (пт). Фолҳа де С.Пауло. Групо Фолҳа (2016-йил 31-март). Қаралди: 2017-йил 23-январ.
  21. ↑ „Ливрос ревелам посиçõэс де Темер, қуэ тамбéм се аррисcоу на поэсиа“ (пт-БР). Cонсултор Журíдиcо. Қаралди: 2017-йил 23-январ.
  22. ↑ „Ливрос ревелам посиçõэс де Темер, қуэ тамбéм се аррисcоу на поэсиа“ (пт-БР). Cонсултор Журíдиcо. Қаралди: 2017-йил 23-январ.
  23. ↑ „Мичел Темер ланçа ливро де поэсиа эм Сãо Пауло“ (пт-БР). www.фадиту.cом.бр. 2016-йил 1-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 23-январ.
  24. ↑ 24,0 24,1 Cантанҳéде, Элиане. „Лíдер до ПМДБ, Темер терá маис форçа қуэ виcес де ФҲC э де Лула“ (пт). Фолҳа де С.Пауло. Групо Фолҳа (2010-йил 1-ноябр). 2016-йил 19-сентябрда асл нусхадан архивланган.
  25. ↑ 25,0 25,1 „Биографиа – Мичел Темер, пресиденте да Репúблиcа“ (пт). Портал до Планалто (2016-йил 12-май).
  26. ↑ Дйке, Жоэ (2 Жулй 2014). „Тҳе мост поwерфул Лебанесе персон аливе“. Эхеcутиве Магазине. 21 Жуне 2016да асл нусхадан архивланди.
  27. ↑ Берcито, Диого. „Политиcианс оф Лебанесе десcент флоуриш ин Бразил“. Тҳе Даилй Стар (2015-йил 4-май). 2015-йил 5-майда асл нусхадан архивланган.